ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਮ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਜੋ ਵੀ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ," ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਨਰਹੱਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਸਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।" ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮੌਤ—ਇਹ ਸਭ ਸੱਚ ਰਹਿਣ।" ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਤਮਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ—ਵੈਦ ਵੀ ਇਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ? ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਸੋਚੋ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਣਜਾਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ।" ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਬਲਵਲਾ ਹੈ, ਇਲਵਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ; ਉਹ ਹਰ ਯਜਨਾ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਸਾਡੀ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਸ ਦੁਸਟ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਾਰੋ—ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪੀਪ, ਖੂਨ, ਗੰਦਗੀ, ਪੇਸ਼ਾਬ, ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਮਾਸ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਫਿਰ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਛੱਡ ਕੇ, ਦਿਲ ਥਿਰ ਕਰਕੇ, ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਓਗੇ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਓਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮੈਂ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀਰਤਾ ਭਰੇ ਕਾਰਜ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸੀਮ ਹੈ।" "ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ-ਯੋਗ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਵੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਰੀਕ ਨ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ?" "ਉਹ ਬੋਲੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੱਥ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕੰਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ—ਇਹੀ ਸੱਚੇ ਅੰਗ ਹਨ।" "ਉਹ ਸਿਰ ਹੀ ਸਿਰ ਹੈ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਹਨ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਅੰਗ ਹੀ ਅੰਗ ਹਨ ਜੋ ਵਿ਷्णੂ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ਉੱਤੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਬਦਰਾਯਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਬੋਲ ਪਏ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਿਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਸੀ।" "ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ, ਉਹੀ ਖਾਂਦਾ; ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਭੀ ਉਸ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੀ, ਭੁੱਖ ਕਰਕੇ ਸੁੱਕੀ, ਪਹਿਨਾਵਾ ਵੀ ਫਟਿਆ ਹੋਇਆ।" "ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਸਦੀ ਭਗਤ ਪਤਨੀ, ਮੂੰਹ ਉਤਰਿਆ, ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਗਰੀਬ ਪਤੀ ਕੋਲ ਆਈ ਤੇ ਬੋਲੀ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੀ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਮਿਤਰ ਨਹੀਂ? ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਭਗਤ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦਾ ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।'" "'ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਰਣ ਹੈ। ਉਹ ਜਰੂਰ ਤੇਨੂੰ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਧਨ ਦੇਵੇਗਾ।'" "'ਉਹ ਹੁਣ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ, ਭੋਜ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਰਨ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਭੀ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਗਤਗੁਰੂ, ਜੋ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂ ਨਾ ਚਾਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦੇਵੇਗਾ?'" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੋਚਣ ਲੱਗਿਆ, 'ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਹੋਦੀਆਂ ਹਨ।'" "ਉਹ ਸੋਚ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, 'ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਾਨ ਲਈ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਧਾਰੀਏ? ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' ਪਤਨੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲੋਂ ਚਾਰ ਮੁੱਠ ਚਿਉੜੇ ਮੰਗ ਕੇ, ਇੱਕ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ।" "ਉਹ ਲੈ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਸੋਚਦਾ, 'ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇ?'" "ਉਹ ਤਿੰਨ ਬਾੜੀਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗਣੇ ਲੰਘ ਕੇ, ਅੰਧਕਾਂ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜੋ ਅਚੁਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਸਨ।" "ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਲੌਕਿਕ ਆਨੰਦ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਦੂਰੋਂ ਹੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਦੇ ਸਿੰਗਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਠਿਆ, ਆ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਚੰਨ ਲਿਆ।" "ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਛੋਹ ਪਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪ੍ਰੇਮ-ਅਸ਼ਰੂ ਵਗਾ ਬੈਠਾ।" "ਫਿਰ, ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਸੋਫੇ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਪਾਣੀ ਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਧੋਏ।" "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਲਿਆ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਚੰਦਨ, ਅਗਰ ਤੇ ਕੇਸਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ।" "ਸੁਗੰਧੀ ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨਾਲ, ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਉੱਲਾਸ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਸੁਪਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਸੁਆਗਤ ਦੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।" "ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੇ ਆਪ, ਉਹ ਜਟਿਲ, ਗੰਦੇ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਨਸਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਯਕ-ਪੂੰਛ ਵਾਲੀ ਵਿਝ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲੋਂ ਐਨੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਆਇਆ।" "ਇਹ ਅਵਧੂਤ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਤੇ ਨਿੰਦੇਯੋਗ ਹੈ, ਇਸਨੇ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਆਦਰ ਮਿਲਿਆ?" "ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ ਵਲੋਂ ਇੰਨਾ ਆਦਰਿਤ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਚੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੀ ਕੋਲ ਬੈਠੀਆਂ ਸਨ।" "ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ।" "ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦ ਤੂੰ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਿਣਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਚਿਤ ਘਰਵਾਲੀ ਕਰ ਲਈ?' 'ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਜਾਂ ਧਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਤੂੰ ਨਿਰਲੇਪ ਹੈਂ।'" "ਕਈ ਲੋਕ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਦਿਵਯ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ? ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।'" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਗੰਭੀਰ ਭਾਵ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਰੂਹ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।