ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਮਾਮਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੱਜਰ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਹੈ, ਮਾਰ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿਆਂਗਾ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜੇ ਮੈ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਸਰੀਰ 'ਚੋਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਾ ਲਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਅੰਕੁਸ ਨਾਲ ਚੁਭਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਸੀਸ ਉੱਤੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਜਰਾ ਵੀ ਹਿਲੇ ਨਹੀਂ। ਉਲਟ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੌਮੋਦਕੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਦਾ ਦਿਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਦੇ ਵਾਲ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਫੈਲ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੇ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜੋਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਦੇ ਨਾਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਦਾ ਭਰਾ ਵਿਦੂਰਥਾ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਕਟਾਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ—ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਸਮੇਤ—ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸ਼ਾਲਵ, ਸੌਭ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ—ਜਿਹੜੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਸਹਿਣਯ ਵੈਰੀ ਸਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ, ਮਹਾਨ ਸਰਪਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਕਿਨਰਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨੇ ਭੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋਗੇਸ਼ਵਰ, ਭਗਵਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰੇ ਜਾਂ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਹੀ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜਿਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਸ਼ੂਵਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੁਰੁਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਕੇ, ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਥੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪૃਥੂਦਕ, ਬਿੰਦੁਸਰਸ, ਤ੍ਰਿਤਕੂਪ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਤੀਰਥ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣਯ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਲੰਬੇ ਯਜ్ఞ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਯਜ్ఞ ਕਰ ਰਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਖੜੇ ਹੋਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਆਗਵਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਬੈਠਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ, ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਠੇ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ, ਤਾਂ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਨੀਚ ਜਨਮ ਵਾਲਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਇਸ ਮੰਦੀ ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਇਤਿਹਾਸ, ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹ ਲਏ, ਪਰ ਜੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅਣਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਤੇ ਅਣਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵਿਅਰਥ ਵਿਦਵਾਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਭਿਨੇਤਾ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ।" "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਚੋਲਾ ਪਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੰਦਬੁਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਪਰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦੀ ਪੱਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋਏ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਤੁਸੀਂ ਅਨੁਚਿਤ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ!" "ਹੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਸਨੀ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯਜ్ఞ ਸਮਾਪਤੀ ਤੱਕ ਅਕਲੰਕਤਾ ਦਾ ਵਰ ਦਿਤਾ ਸੀ।" "ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਹਤਿਆ ਕਰ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਹੇ ਜੋਗਪਤੀ; ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਵੀ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜੇ ਇਹ ਕਰਮ ਬ੍ਰਹਮ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਜੋ ਵੀ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ਦੇ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਨਿਯਮਤ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਹੀ ਨਿਯਮ ਹੁਣ ਵੀ ਹੋਵੇ।" "ਉਸਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਵਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜੋਗ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿਆ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਮੌਤ—ਸਭ ਸੱਚੇ ਹੋਣ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਆਤਮਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ—ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਵਿਆਖਿਆਨਕਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਜੀਵਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ।" "ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ? ਆਖੋ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਣਜਾਣੇ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ।" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਲਵਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲਵਲਾ ਨਾਮਕ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਯਜ्ञ ਸਮੇਂ ਆ ਕੇ ਸਾਡਾ ਯਜ्ञ ਭੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਦਸ਼ਾਰਹ ਵੰਸ਼ੀ, ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਪਾਪੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿਓ—ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪੀਪ, ਲਹੂ, ਮਲ, ਪੇਸ਼ਾਬ, ਮਦਿਰਾ ਤੇ ਮਾਸ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਫਿਰ, ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਦਿਲ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ, ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਿਹਰਬਾਨ, ਮੈਂ ਮੁਕੁੰਦ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀਰਤਾ ਭਰੇ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਪਾਰ ਹੈ।" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਭੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣਨਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ—ਸਿਵਾਏ ਉਸਦੇ ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਤੇ ਅਸਲੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ।" "ਉਹੀ ਬਚਨ ਸੱਚੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਹੱਥ ਸੱਚੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਮਨ ਸੱਚਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕੰਨ ਸਚੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।" "ਉਹੀ ਸਿਰ ਸਚਾ ਹੈ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅੱਖਾਂ ਸਚੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹੀ ਅੰਗ ਸਚੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।