ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਵਿੱਖਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਫੜੀ, ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੰਝ ਖਲੋ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗਰੂਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਾਰੂਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਉਚੀ ਕਰਕੇ ਮੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਮਾਮਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਤੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਵਜਰ ਵਰਗੀ ਕਠੋਰ ਹੈ, ਮਾਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਾ ਲਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਅੰਕੁਸ਼ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਵਰਤੇ। ਕਾਰੂਸ਼ ਨੇ ਬਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗੱਜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਿਲਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਦਾ ਕੌਮੋਦਕੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਆਪਣੇ ਵਾਲ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਕ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਤੇ ਅਚੰਭੇਜ ਚਾਨਣ, ਸਭ ਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ—ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਵਿਦੂਰਥ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਵਧਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੁਰਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਰੇਜ਼ਰ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ, ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਕੰਨ-ਬਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸ਼ਾਲਵ, ਸੌਭ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ—ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਸਹਿਣਯ ਵੈਰੀ ਸੀ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਮਹਾਨ ਸੱਪ, ਅਪਸਰਾ, ਪਿਤਰ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਤੇ ਚਾਰਣ—ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਗਾਈ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਪਰਮਯੋਗੀ, ਮੰਗਲਮੂਰਤ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਸਿਰਫ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਦੇ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕੌਰਵਾਂ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਕੇ, ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਤੀਰਥ ਵਿਖੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਸ੍ਰੋਤਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਉਪਰ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਿਥੂਦਕ, ਬਿੰਦੁਸਰ, ਤ੍ਰਿਤਕੂਪ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਤੀਰਥ, ਚਕ੍ਰ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਯਮੁਨਾ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਥੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਯੱਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਯੱਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਖੜੇ ਹੋਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬਿਠਾਇਆ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚੇਲੇ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆ ਵੇਖਿਆ। ਪਰ ਉਹ ਸੂਤ, ਨਾ ਤਾਂ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਇਹ ਨੀਚ ਜਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਇਸ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਯੋਗ ਹੈ।” “ਇਹ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣਿਆ, ਬਹੁਤ ਇਤਿਹਾਸ, ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ, ਪਰ ਜੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਭਿਨੇਤਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਅਸਲ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਇਥੇ ਇਸ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਚੋਲਾ ਪਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਫਿਰ ਵੀ, ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੋਂ ਹੱਥ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਪਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਤੀਕਣੀ ਨਾਲ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਹ ਚੁੱਕੀ, “ਹੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ! ਤੁਸੀਂ ਅਨੁਚਿਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਸਥਾਨ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਤੇ ਯੱਗ ਦੌਰਾਨ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ, ਹੇ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ, ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਉਪਰ ਨਹੀਂ।” “ਜੇ ਇਹ ਕੰਮ ਬ੍ਰਹਮ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਓਹੋ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰੋ, ਜੋ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੋਵੇ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ਦੇ।” ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲੀ ਯੁਗ ਵਿਚ ਸੀ, ਓਹੀ ਨਿਯਮ ਹੁਣ ਵੀ ਹੋਵੇ।” “ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।” ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇਹੋ ਜਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਮ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਅਸਤਰ ਤੇ ਮੌਤ ਸੱਚ ਹੋਣ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਤਮਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ—ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ; ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਵਚਨ-ਧਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।” “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਹੋਰ ਕੀ ਇੱਛਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਸੋਚੋ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਣਜਾਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਾਂ?” ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਲਵਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲਵਲਾ ਨਾਂ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤ ਹੈ; ਉਹ ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਸਾਡੇ ਯੱਗ ਨੂੰ ਗੰਦਲਾ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦਸ਼ਾਰਹ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰੋ—ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪੀਪ, ਲਹੂ, ਗੋਬਰ, ਪਿਸ਼ਾਬ, ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਮਾਸ ਵਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।” “ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।” ਫਿਰ, ਪਾਰਸ਼ਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਮੁਕੁੰਦ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸੰਖ ਹੈ, ਦੇ ਹੋਰ ਵੀਰਤਾ ਭਰੇ ਕੰਮ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਸੁਣੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਸੁਣਨਾ ਛੱਡੇਗਾ ਨਹੀਂ—ਸਿਵਾਏ ਉਸ ਦੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾ ਹੋਵੇ।