ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਰਾਜਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਉਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਚਮੁਚ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।" ਫਿਰ ਪੂਛਿਆ, "ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਦੁਖ, ਮੋਹ, ਮਮਤਾ ਜਾਂ ਡਰ—ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਅਟੱਲ ਗਿਆਨ, ਤੇਰੀ ਅਦੂਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ?" ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਤਮ-ਮੋਹ ਦੇ ਅਦੀਕਾਲੀ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਉੱਚੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਟਕਾਵਾ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਾਲਵਾ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੀਰਤਾ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਕਵਚ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਮਕੁਟ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਸੌਭਾ ਕਿਲਾ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਸੌਭਾ ਹਜ਼ਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਲਵਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਫੜੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਚੂਤ ਦੇ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਜਦ ਸ਼ਾਲਵਾ ਗਦਾ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਤੀਖੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਅਦਭੁਤ ਚੱਕਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਾਲ-ਅੰਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਠਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਲਵਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਕੰਡੇ ਅਤੇ ਮਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਦਾ ਸਿਰ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ "ਹਾਏ!" ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਉਠੀਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਪਾਪੀ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੌਭਾ ਗਦਾ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਡੋਲਾਂ ਵੱਜੀਆਂ। ਦੰਤਵਕ੍ਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, "ਸ਼ਾਲਵਾ ਦੇ ਵਧ" ਨਾਮਕ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਦੂਰਥਾ ਦੇ ਵਧ, ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਸੂਤ ਦਾ ਸਿਰ ਉਤਾਰਨਾ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਸ਼ਾਲਵਾ, ਪੌਂਡਰਕ ਆਦਿ ਦੀ ਪਾਪਤਾ—even after they left this world—ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿੰਦਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਰੱਖੀ।" ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪੈਦਲ ਯੋਧਾ, ਗਦਾ ਫੜਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਾਂਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ, ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਫੜੀ, ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਂਗ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਕਰੂਸ਼ਾ ਨੇ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਵੱਡੀ ਕismet ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।" "ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਮਾਮਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੂਰਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵੱਜਾਂਗਾ, ਜੋ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਰਜ਼ਦਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜੋ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਾਂਗ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਦੁਖਦਾਇਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਚੁਭਣ ਵਾਲੇ ਸੂਏ ਵਾਂਗ ਉਕਸਾਇਆ, ਅਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ। ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਦ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਤਬ ਵੀ ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਕੌਮੋਦਕੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਖੂਨ ਵਗਿਆ; ਵਾਲ, ਬਾਂਹਾਂ, ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਫੈਲ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਰਜੀਵ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਜੋਤ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵਿਚ ਸਮਾ ਗਈ—ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਵਧ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਦੂਰਥਾ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਦੁਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਫੜਕੇ, ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਆਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਦੌੜਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚੱਕਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਧਾਰ ਰੇਜ਼ਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ—ਮਕੁਟ ਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ—ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਲਵਾ, ਸੌਭਾ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ—ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਵੈਰੀ ਸਨ—ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋਇਆ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿਦਧ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਮਹਾਨ ਨਾਗ, ਅਪਸਰਾ, ਪਿਤਰ, ਯਕਸ਼, ਕਿਨਨਰ, ਤੇ ਚਾਰਣ—ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਗਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਰ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਗਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਰਵਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਭਗਵਾਨ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਸ਼ੂ-ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਕੁਰੁ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚ ਯੁੱਧ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸੁਣੀ, ਰਾਮ, ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਬਹਾਨੇ, ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਚਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਵਿਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਾਥ ਚਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪෘਥੂਦਕ, ਬਿੰਦੁਸਰਸ, ਤ੍ਰਿਤਕੂਪ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਤੀਰਥ, ਚਕ੍ਰ, ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਯਮੁਨਾ ਤੇ ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਭਾਰਤ, ਉਹ ਨੈਮਿਸ਼ਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਲੰਬੀ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਉਠੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, offered seat ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਬੈਠਿਆ ਦੇਖਿਆ। ਸੂਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਨਾ ਉਠਿਆ, ਨਾ ਹੱਥ ਜੋੜੇ, ਤੇ ਬੈਠਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਬੈਠੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। "ਇਹ ਨੀਚ ਜਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਉਪਰ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਾਪੀ ਮਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਪੁਰਾਣ ਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ—" "ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਨ ਤੇ ਅਸੰਯਮੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਵਿਅਰਥ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਮਝੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਬਿਨਾ ਲਾਭ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਭਿਨੇਤਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹਾਂ: ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਵੈਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਤਿ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਪਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਨ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਚੀਖ ਪਏ, "ਹੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਤੁਸੀਂ ਗਲਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ!" "ਹੇ ਯਾਦਵ-ਵੰਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੀਟ, ਜੀਵਨ ਤੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।" "ਅਣਜਾਣੇ, ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਹਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਯੋਗ-ਸਵਾਮੀ; ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਅਪਰਾਧ-ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ।