ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸੰਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਤਨ ਕਰਕੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਕਿ ਇੱਥੇ ਭਗਵਤ ਕਥਾ ਹੋਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਸਥ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਹਰਿ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਚੁਤ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨਵ ਜੋ ਵੈਰਾਗੀ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵੀ ਨਿਯਮਤ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਤਕਾਰੀ ਸੰਤ ਸਮੂਹ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਕਥਾ ਇਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਰਸ ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਆ ਜਾਣ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਥਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਵੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ; ਇੱਥੇ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੋਵੇ। ਚਾਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ‘ਤੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਘਰ ‘ਤੇ, ਸੁਣਨਾ ਮਹਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਕਥਾ ਕਰਨ ਲਈ ਠੀਕ ਥਾਂ ਹੈ। ਸਫਾਈ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਧੋਤ, ਲੇਪ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਘਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਇਕ ਕੋਨੇ ‘ਚ ਰੱਖੋ। ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾਏ ਹੋਏ ਪਸਾਰੇ ਨੂੰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਕੇਲੇ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਮੰਡਪ ਬਣਾਓ। ਮੰਡਪ ਨੂੰ ਫਲਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਛਤਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਜਾਓ; ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਾਂ ਚਮਕ ਉਠੇ ਅਤੇ ਧਨ-ਧਨ ਹੋਵੇ। ਉਪਰ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰੋ; ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਵੈਰਾਗੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਨਿਯਮਤ ਕਰਕੇ ਲਗਾਓ; ਅਤੇ ਕਥਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਦਿਵ੍ਯ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਕਥਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁਹ ਕਰੇ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ; ਜੇਕਰ ਕਥਾਵਚਕ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰਬ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਥਾਂ ਮੰਨੋ; ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਲਈ, ਇਹ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮਤ ਹੈ। ਕਥਾਵਚਕ ਵੈਰਾਗੀ, ਵਿਸ਼ਨਵ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧ, ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਡੋਲ, ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਔਰਤਾਂ ‘ਚ ਲਗਨ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਗਲਤ ਮਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ। ਕਥਾਵਚਕ ਦੇ ਕੋਲ, ਮਦਦ ਲਈ, ਹੋਰ ਐਸਾ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇ। ਕਥਾਵਚਕ, ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ, ਮੂੰਡਨ ਕਰੇ, ਵ੍ਰਤ ਲਈ; ਸੂਰਜ ਉਗਣ ‘ਤੇ, ਇਹ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਧੀ ਅਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਆਪਣੀ ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਵਾਘਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਕਥਾ ‘ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਧੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇ; ਮੰਡਲ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਉਥੇ ਹਰਿ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਨਿਯਮਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹੇ। “ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮੈਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ‘ਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਰਮ ਦੇ ਮੋਹ ‘ਚ ਫਸਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਚੜ੍ਹ।” ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮਤ ਤਰੀਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਧੂਪ ਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਕਰੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰੀਅਲ ਫੜ ਕੇ ਨਮਨ ਕਰੇ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੱਸਦੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹੇ। “ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪ ਹੀ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।” “ਮੇਰੀ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ; ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ, ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਸ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਥਾਵਚਕ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨਾਓ, ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰੋ। “ਹੇ ਸੂਰ, ਜਾਗਰੂਕ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਸ ਕਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰੋ।” ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਲਓ, ਜੋ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਭਾਉਣਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਪੰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੁਣੋ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਰਿ ਦਾ ਬਾਰਹ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪਣ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਵਿਸ਼ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਬੈਠੋ। ਧਨ, ਸਮਾਨ, ਘਰ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਉੱਚਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ, ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਅੱਧ ਘੜੀਆਂ ਤੱਕ, ਕਥਾ ਪ੍ਰੋਜਾ, ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ। ਦੁਪਹਿਰ ‘ਤੇ, ਦੋ ਘਟਿਕਾ ਲਈ ਕਥਾ ‘ਚ ਵਿਲੰਬ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨਵ ਕੀਰਤਨ ਕਰਣ। ਦੇਹਿਕ ਉਪਦ੍ਰਵ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਹਲਕਾ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਭੋਜਨ ਲਓ; ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹਵਿਸ ਭੋਜਨ ਲਏ। ਜੇ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁਣੋ; ਜਾਂ, ਘੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ ਸੁਣੋ। ਵਿਕਲਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜਾਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣੋ; ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਉਪਵਾਸ, ਜੇਕਰ ਕਥਾ ‘ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਯਮਤ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਲਈ ਨਿਯਮ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨਵ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਤ ਕਥਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਯੋਜਨਾ, ਨਮਰਤਾ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਅਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕੇ।