ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਗਦਾ ਵਾਪਸ ਮੋੜੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਲ੍ਵ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਅਚਯੁਤ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਉਸਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰੋਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਬਲਵਾਨ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਲ੍ਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪਕੜ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਫੜ ਲੈਣ, ਉਠਾ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।" ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਇਆ ਭਾਵ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜੈ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਲ੍ਵ ਵਾਂਗ ਛੋਟੇ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਫੜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਸੌਭਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਮੂਰਖ!" ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਠੱਗ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਖਿੱਚੀ, ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ (ਵਸੁਦੇਵ) ਦਾ ਸਿਰ ਫੜਿਆ ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਸੌਭਾ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੁਝ ਪਲ ਲਈ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਮਮਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ। ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਸ਼ਾਲ੍ਵ ਵਲੋਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਰਚੀ ਹੋਈ ਦੈਤਿਕ ਮੋਹ-ਝਾਂਸਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗ ਆਈ, ਤਾਂ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਨਾ ਦੂਤ ਸੀ, ਨਾ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਰੀਰ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਅਚਯੁਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੌਭਾ ਉੱਤੇ ਤਿਆਰ ਖੜਿਆ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਕੀਨਨ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਹੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਵਿਦਿਆ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ, ਮੋਹ, ਮਮਤਾ ਜਾਂ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਤੇਰੀ ਅਟੁੱਟ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚਤ੍ਵ ਕਿਵੇਂ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਨਾਦਿ ਮੋਹ ਦੀ ਫਾਹੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੰਤ ਸਰਵਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। Supreme ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਭ੍ਰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਲ੍ਵ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਸਦੀ ਵਿਰਤਾ ਕਦੇ ਫੇਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਕਵਚ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਮੋੜ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੌਭਾ ਦਾ ਕਿਲਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸੌਭਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਸ਼ਾਲ੍ਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੁੱਟੇ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਗਦਾ ਫੜੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਚਯੁਤ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਲ੍ਵ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਵਧਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਦਾਰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਬਾਂਹ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਦਭੁਤ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਲ੍ਵ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨੇ, ਝੂਠ ਅਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸ਼ਾਲ੍ਵ ਦਾ ਸਿਰ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਟ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲ ਸਨ, ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ—ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ "ਹਾਏ!" ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਉਠੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਪੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਸੌਭਾ ਗਦਾ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਢੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਦੰਤਵਕ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ "ਸ਼ਾਲ੍ਵ ਵਧ" ਨਾਮਕ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਦੂਰਥ ਦਾ ਵਧ, ਅਤੇ ਸੁਤ ਦਾ ਬਲਰਾਮ ਵਲੋਂ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰਨਾ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਸ਼ਾਲ੍ਵ, ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਆਦਿ ਦੀ ਪਾਪਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਲੌਕਿਕ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵਤੀਤੀ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪੈਦਲ ਯੋਧਾ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਫੜਕੇ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਦਿੱਸਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਫੜੀ, ਰਥ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪਏ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੁਕੁੰਦ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਮਾਮਾ ਹੈਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੂਰਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸਨੇ ਤੀਖੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਅੰਕੁਸ ਨਾਲ ਚੁਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਜਿਆ। ਪਰ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਹਿਲੇ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੌਮੋਦਕੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਮੂੰਹੋਂ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਕੇਸ, ਬਾਂਹਾਂ, ਲੱਤਾਂ ਫੈਲ ਕੇ, ਉਹ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਅਤਿ ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਜੋਤਿ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਵਧ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਵਿਦੂਰਥ, ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਫੜਕੇ, ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਵਧਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਧਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੇਜ਼ਾ ਵਰਗੇ ਧਾਰਦਾਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ, ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਸਮੇਤ, ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਲ੍ਵ, ਸੌਭਾ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ—ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਅਸਹਣਯੋਗ ਵੈਰੀ ਸਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਮਹਾਨ ਨਾਗ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਪਿਤਰ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੈ ਜੈਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੋਭਿਤ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਜਗਤਪਤੀ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਜਿੱਤਦੇ, ਕਦੇ ਹਾਰਦੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੁਰੁਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਰਾਮਾ ਜੀ ਨੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਉਪਲੱਖ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਰਪੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਉਪਰ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪૃਥੂਦਕ, ਬਿੰਦੁਸਰ, ਤ੍ਰਿਤਕੂਪ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਤੀਰਥ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿਛੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣਯ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਲੰਮੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਠ ਕੇ, ਪ੍ਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਦਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਆਸਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।