ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਲਵ ਦੇ ਤੀਰ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਧਧਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਬੇਹੋਸ਼ ਤੇ ਹੱਕ-ਬੱਕ ਰਹਿ ਗਈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਲਵ ਦੇ ਸੈਣਿਕਾਂ ਵਲੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਵੱਜੀ, ਤਾਂ ਵੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਲਲਕ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਲਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਦਯੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ, ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਦਹਾੜਿਆ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉਸ ਗਦੇ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਰਥੀ, ਜੋ ਧਾਰੁਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਵਲੋਂ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲਿਜਾਏ ਗਏ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹਾਏ, ਇਹ ਕੀ ਅਚੰਗਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਲਿਆ!” ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਵੀ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਮਗਰੋਂ ਜੇਕਰ ਰਥੀ ਦਾ ਮਨ ਕਾਇਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠੇ। “ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵਾ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਕੀ ਆਖਾਂਗਾ? ਜਦ ਉੱਥੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਹੜਾ ਜਵਾਬ ਹੋਵੇਗਾ?” ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੂਆਂ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੱਸਣਗੀਆਂ: “ਹੈਰਾਨੀ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਕਾਇਰਤਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਈ, ਹੇ ਵੀਰ?” ਰਥੀ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਇਹ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਰਥੀ ਦਾ ਫਰਜ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਰਥੀ ਸੂਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਪਦੇਸ਼ ਆਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਯੋਧੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਤੇ ਯੋਧਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।” “ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਸੀ, ਗਦੇ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਕਰਕੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ‘ਸ਼ਾਲਵ ਨਾਲ ਯੁੱਧ’ ਵਾਲਾ ਛਿਅੱਤਰ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਫਿਰ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਛੂਹਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਦਯੁਮਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲੋ।” ਰੁਕਮਣੀ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਹਲਕਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਦਯੁਮਾਨ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦਯੁਮਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਥੀ ਨੂੰ, ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਅਜੇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵਿੱਖਿਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਗਦਾ, ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਸਾਂਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯਾਦਵ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਸੌਭਪਤੀ ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ। ਸੌਭ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ گردਨیں ਵੱਖ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਦਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਵਾਂ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਉਲਝਣ ਭਰੀ ਜੰਗ ਸੱਤੀ ਤੇਇ (27) ਦਿਨ ਰਾਤ ਚੱਲੀ। ਇਸ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗਯ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਆਰਕਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਚੇਦੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।” ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਦਰੁਕਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਲਵ ਅਤੇ ਸੌਭ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। “ਰਥੀ, ਮੇਰਾ ਰਥ ਫੌਰਨ ਸ਼ਾਲਵ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲ; ਡਰ ਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੌਭਪਤੀ ਜਾਦੂਗਰ ਹੈ।” ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ, ਦਰੁਕਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਸਭ ਨੇ, ਚਾਹੇ ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਜੰਗ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਲਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਫੌਜ ਲਗਭਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਇਕ ਭਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਰਥੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ। ਉਹ ਹਥਿਆਰ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਉਲਕਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ੌਰੀ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਸੌਭ ਨੂੰ ਛੇਦਿਆ। ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਉਹ ਸੌਭ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਸ਼ੌਰੀ ਦੀ ਖੱਬੇ ਬਾਂਹ ‘ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਹੱਥੋਂ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚਰਜ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਚੀਕ ਉਠੇ। ਸੌਭਪਤੀ ਸ਼ਾਲਵ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਮੂੜ੍ਹ, ਤੇਰੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਸਾਲਾ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਤੇ ਤੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕੀਤੀ।” “ਅੱਜ, ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਜੇਯ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਭੇਜਾਂਗਾ ਜਿੱਥੋਂ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ, ਜੇਕਰ ਹੌਸਲਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ।” ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਵੇਖ, ਤੇਰੀ ਬੋਲਣੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਮੂੜ੍ਹ; ਤੈਨੂੰ ਮੌਤ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੀ। ਅਸਲ ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਯ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਲਵ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਜਦ ਗਦਾ ਟਲ ਗਈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਲਵ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਅਚੁਤ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰੋਦਿਆਂ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਮੈਂ ਦੇਵਕੀ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।” “ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਲਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ।” ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਦਾਸ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ। “ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਨਿਡਰ ਰਾਮਾ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਲਵ ਵਾਂਗ ਅਛੋਟੇ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ? ਇਹ ਤਾਂ ਭਾਗ ਦਾ ਜਲਵਾ ਹੈ।” ਜਦ ਗੋਵਿੰਦ ਇਹ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਸੌਭਪਤੀ ਸ਼ਾਲਵ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਇਹ ਹੈ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਬਚਾ ਲੈ, ਹੇ ਮੂੜ੍ਹ!” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਤੰਘ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਖਿੱਚੀ, ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਸਮਾਨੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਸੌਭ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਸਵਭਾਵਕ ਮਮਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਲਵ ਵਲੋਂ ਰਚੀ ਹੋਈ ਦੈਤਿਕ ਮੋਹ-ਝੂਠ ਹੈ। ਜਦ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਕੋਈ ਦੂਤ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਿਰ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਜਾਗੇ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸੌਭ ਉੱਤੇ ਖੜਾ, ਹਥਿਆਰ ਫੜਿਆ ਵੇਖਿਆ।