ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ਼ਾਲਵ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਚਨ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਵਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਮੋਠੀ ਖਾ ਕੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਤੀ, ਉਮਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਬੜੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਲਵ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਵਾਹਨ ਮੰਗਿਆ ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਹੜਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮਨਮਾਨੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ ਜਾਂ ਰਾਖਸਸ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਗੀਰੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਇਆ ਅਸੁਰ ਨੇ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੌਭਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਟੂਟ ਵਾਹਨ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਵੈਰ-ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਦਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਦਵਾਰਕਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਰਜਾਂ, ਮਹਲਾਂ, ਛੱਤਾਂ, ਰੰਗ-ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਪੱਥਰ, ਦਰੱਖਤ, ਬਿਜਲੀਆਂ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਕਣਕੜਾਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਤੇ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਝੱਕੜ ਚੱਲਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਕਰਮਣ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਭਾ ਵਲੋਂ ਦਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਤੰਗੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਾ ਸੀ। ਜਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਵੀਰ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਡਰੋ ਨਾ!" ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਸੰਬ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਹਰਦਿਕਯ, ਭਾਨੁਵਿੰਦ, ਗਦਾ, ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਸ਼ਰਣ—ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ ਤੇ ਯੋਧਾ, ਰਥ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਲਵਾਂ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੌਭਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੋਹਮਾਇਆ ਜਾਦੂਈ ਤਾਕਤਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪੱਚੀਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਡਿਆਂ, ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਸੋ ਤੀਰ, ਉਸਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਂ ਨੂੰ ਦਸ-ਦਸ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕਾਰਨਾਮਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਮਾਇਆ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਉਹ ਸੌਭਾ, ਕਦੇ ਇਕ ਰੂਪ ਤੇ ਕਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਦਿਸਦੀ, ਕਦੇ ਦਿਸਦੀ ਤੇ ਕਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ। ਕਦੇ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਕਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਕਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੌਭਾ, ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਿਥੇ-ਜਿਥੇ ਸ਼ਾਲਵ, ਆਪਣੀ ਸੌਭਾ ਤੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਦਿਸਦਾ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦੇ। ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਜਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਮਾਰਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਭਟਕ ਗਈ, ਡਰ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀਰ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਲਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਦਿਉਮਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੀਕਿਆ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਛਾਤੀ ਗਦੇ ਨਾਲ ਚੱਕਨਾਚੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਥੀ, ਜੋ ਧਰਮਪੁਤ੍ਰ ਦਾਰੂਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਕਾਰਸ਼ਣੀ (ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹਾਏ! ਇਹ ਕੀ ਅਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲਿਆ!" "ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਵੀ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਸਿਵਾਏ ਉਹਦੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰੇ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਿਆ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦੇਵਾਂਗਾ? ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੂਆਂ ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਖਣਗੀਆਂ, 'ਹੇ ਵੀਰ, ਤੇਰੀ ਕਾਇਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਈ?'" ਰਥੀ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਕੀਤਾ; ਰਥੀ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਯੋਧਾ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਤੇ ਯੋਧਾ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਦੀ।" "ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੈਰੀ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਛਿਅੱਤਰਵੀਂ ਅਧਿਆਇ, 'ਸ਼ਾਲਵ ਨਾਲ ਯੁੱਧ', ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਜਦ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਛੂਹਿਆ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਦਿਉਮਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਚਲ।'" ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਦਿਉਮਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਉੱਤੇ ਆਕਰਮਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅੱਠ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਨਾਲ ਰਥੀ ਨੂੰ, ਦੋ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ। ਗਦਾ, ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਸੰਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਸੌਭਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਸੌਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ گردਨਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਦਵ ਤੇ ਸ਼ਾਲਵ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਉਲਝਣ ਭਰੀ ਲੜਾਈ ਸਤਾਈ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਤੱਕ ਚੱਲੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਧਰਮਪੁਤ੍ਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲੋਂ ਸੱਦਾ ਆਉਣ 'ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਸ਼ੁਭ ਸੂਚਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਵਾਰਕਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਚੇਦੀ ਦੇ ਸਾਥੀ ਰਾਜੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।" ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਤਿਆ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਦਾਰੂਕ ਨੂੰ ਸੌਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਲਵ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਲਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸੌਭਾ ਨਾਲ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।