ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਮਸਤ ਤੇ ਗਰਵ ਨਾਲ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਫਲੋਰ 'ਤੇ ਪਿਆ ਪਾਣੀ ਸਮਝ ਕੇ ਕਪੜੇ ਦੀ ਕੋਰ ਫੜਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਸੁੱਕਾ ਸੀ; ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਉਹ ਥਲ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਮਾਇਆ ਦੀ ਭਟਕਾਵੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਝਾ ਦਿੱਤਾ। ਭੀਮ ਨੇ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਹੱਸਿਆ; ਰਾਜਾ ਹੰਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਹ ਹਾਸਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਲਜਜਤ, ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਹੋਇਆ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਗਜਹਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ "ਹਾਏ!" ਦਾ ਉਚਾਰ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਅਜਾਤਸ਼ੱਤ੍ਰੂ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਭਗਵਾਨ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਫੇਰਦੇ ਰਹੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ—ਸੁਯੋਧਨ ਦੀ ਕੁਰਤਾ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਵਿੱਚ—ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਮਾਣ ਦੇ ਨਿਵੇੜੇ ਦੀ ਕਥਾ, ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਪਚਹੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਹੋਰ ਅਸਧਾਰਣ ਲੀਲਾ ਸੁਣੋ—ਕਿਵੇਂ ਖੇਲਾਂ ਵਿਚ ਮਸਤ, ਦੇਹ-ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੌਭਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਸ਼ਾਲਵ, ਜੋ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਜਰਾਸੰਧ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਰ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ—ਮੇਰੀ ਸ਼ੌਰਤ ਦੇਖੋ।" ਐਸਾ ਮੂਰਖ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਸਿਰਫ ਇਕ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੋਛੀ ਨਿਗਲ ਕੇ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਦਯਾਲੁ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਵਾਹਨ ਮੰਗਿਆ, ਜੋ ਯਾਦਵਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੋੜ ਨਾ ਸਕਣ। "ਤਾਂ ਹੋਵੇ," ਗੀਰਿਸ਼ਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਮਾਇਆ ਨੇ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੌਭਾ ਨਗਰੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਅਦਭੁਤ, ਭੈੰਕਰ ਤੇ ਅਭੇਧ ਵਾਹਨ ਮਿਲ ਕੇ, ਸ਼ਾਲਵ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਹੇ ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਉਪਨਗਰ ਤੇ ਬਾਗ-ਬਾਗੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਰਵਾਜੇ, ਮਿਨਾਰਾਂ, ਮਹਲ, ਬਾਲਕਨੀਆਂ, ਰਸਤੇ, ਆਨੰਦ-ਉਦਿਆਂ, ਉੱਚ ਮਕਾਨ—ਸਭ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਪੱਥਰ, ਦਰੱਖਤ, ਬਿਜਲੀਆਂ, ਸੱਪ ਤੇ ਕਣਕ-ਕਣਕ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਹੋਈ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆੰਧੀ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਸੌਭਾ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋਈ, ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਚੈਨ ਨਾ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੇ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਡਰੋ ਨਾ!" ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਸੰਬ, ਅਕਰੂਰ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਹਾਰਦਿਕਿਆ, ਭਾਨੁਵਿੰਦ, ਗਦਾ, ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸਰਣ—ਇਹ ਸਾਰੇ, ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਰ ਤੇ ਰਥ-ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਸਜ ਕੇ, ਬਾਹਰ ਆਏ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਲਵਾਂ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਕੰਪਨ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਈ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਸੌਭਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਇਆ-ਮੂਲ ਭਟਕਾਵਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਰਾਤ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਪੱਚੀਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡੰਡੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ, ਨੋਕਾਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਤੇ ਜੋੜ ਚੰਗੇ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਸੌ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ, ਦਸ-ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ। ਇਹ ਅਸਚਰਜ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਕਰਤਬ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ—ਚਾਹੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵੈਰੀ—ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਮਾਇਆ ਦੀ ਇਹ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਭਟਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੀ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ, ਕਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ, ਕਦੇ ਦਿਸਦੀ, ਕਦੇ ਨਾ ਦਿਸਦੀ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਲਈ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ। ਕਦੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ, ਕਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੌਭਾ ਨਗਰੀ, ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਲਵ, ਆਪਣੀ ਸੌਭਾ ਤੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਤੀਰ ਛੱਡਦੇ। ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਲਪਕਦੇ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਮੌਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਟਕ ਗਈ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਭਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਉਲਟ-ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਯਾਦਵ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਜੰਗ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨਾ ਸੀ, ਹਰ ਕੋਈ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ। ਸ਼ਾਲਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਦਯੁਮਾਨ, ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ, ਭਾਰੀ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਉਸਨੂੰ ਵੱਜਿਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗਰਜਿਆ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਥਚਾਲਕ, ਜੋ ਧਾਰੂਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਧਰਮਵਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਜੰਗ-ਭੂਮੀ ਤੋਂ ਲੈ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੋਸ਼ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਕਾਰਸ਼ਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥਚਾਲਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਣੁਚਿਤ ਹੈ, ਹੇ ਰਥਚਾਲਕ, ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ!" ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਜੰਗ-ਭੂਮੀ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਿਆ ਹੋਵੇ—ਸਿਵਾਏ ਉਸ ਰਥਚਾਲਕ ਦੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਨਰਮ-ਕੋਮਲ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ? ਜਦੋਂ ਉਥੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਜਵਾਬ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ? ਨਿਸਚਿਤ, ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਆਖਣਗੀਆਂ: "ਕਿਵੇਂ, ਕਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਡਰਪੋਕੀ, ਹੇ ਵੀਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੀ?" ਰਥਚਾਲਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਮ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੀਤਾ; ਰਥਚਾਲਕ ਨੂੰ ਜੰਗ-ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪਏ ਯੋਧਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਯੋਧਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥਚਾਲਕ ਦੀ।" ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੈਰੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਸੀ, ਗਦਾ ਨਾਲ ਵੱਜੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਛਿਅੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਏ, "ਸ਼ਾਲਵ ਨਾਲ ਜੰਗ," ਦੀ ਕਥਾ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ, ਪਾਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ, ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।