ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਵਾਰ, ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਯজ্ঞ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਆਚਾਰਵਾਨ ਯਜਮਾਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਦਵਾਨ, ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਸਭ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਪਾਲ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ। ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਹਰਿਦਾਸਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੂਯ ਯজ্ঞ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਦੇ ਥੱਕੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਨਵ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਤੋਂ ਕਦੇ ਥੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਹੋ ਕੇ। ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਨਾਇਕਾਂ—ਸਾਂਬਾ ਆਦਿ—ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੁਖ-ਦਰਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਕ ਵਾਰ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੂਯ ਯज्ञ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਅਚੂਤ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਦੇਖੀ, ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਭਗਵਾਨ ਦ੍ਰੁਪਦ ਕੁੜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਕੁਰੁਰਾਜਾ ਦਾ ਦਿਲ ਉਸ ਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਤੜਪ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਧੁਪਤੀ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਣੀਆਂ, ਭਾਰੀ ਨਿੱਤਾਂ, ਮਰਮਰ ਪੈਜਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗਲਿਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੰਦਲਾਂ ਤੇ ਲੰਬੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਜਗਮਗ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਘੇਰੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਖੁਦ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਬੈਠੇ ਸਨ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਕ ਦੌਲਤ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਟਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਤਾਜ ਤੇ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਹਥਿਆਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨੂੰ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਰਸ਼ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਸਮਝ ਕੇ ਕਪੜੇ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਸੁੱਕਾ ਸੀ; ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਰਤੀ ਸਮਝ ਕੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਤੋਂ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਭੀਮ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਹੱਸਿਆ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਸੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ। ਦੁਰਯੋਧਨ, ਲਾਜ਼ ਨਾਲ, ਮੁੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਚੁੱਪਚਾਪ ਗਜਹਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਸੱਜਣ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ 'ਹਾਏ!' ਦੀ ਉਲਾਹਣਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਭਗਵਾਨ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹੀ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ—ਸੁਯੋਧਨ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੂਯ ਯज्ञ ਵਿੱਚ। ਇਥੇ ਪਚ੍ਹਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, "ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਨਿਵੇੜ" ਨਾਮਕ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ, ਪਰਮ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਹੋਰ ਅਚੰਭੀ ਲੀਲਾ ਸੁਣੋ, ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਖੇਡ-ਕੁਦ ਵਾਲਾ, ਸਰੀਰ-ਰਹਿਤ ਭਗਵਾਨ, ਸੌਭਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।" ਸ਼ਾਲਵ, ਜੋ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਰੁਕਮਿਨੀ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ; ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਜਰਾਸੰਧ ਆਦਿ ਨੂੰ। ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ—ਮੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਦੇਖੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੂਰਖਤਾ ਭਰਿਆ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੋਢਾ ਨਿਗਲ ਕੇ। ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਦਇਆਲੁ ਭਗਵਾਨ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਅਜਿਹਾ ਵਾਹਨ ਮੰਗਿਆ, ਜੋ ਯਾਦਵਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਾ, ਦੈਤ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ, ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੋੜ ਨਾ ਸਕਣ। "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਗੀਰਿਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ, ਮਾਇਆ ਨੇ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੌਭਾ ਨਗਰੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਚਾਹਤ-ਪੂਰਨ, ਡਰਾਉਣੀ ਅਤੇ ਅਭੇਦ ਨਗਰੀ ਮਿਲ ਕੇ, ਸ਼ਾਲਵ ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਦਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਪਨਗਰਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਰਵਾਜੇ, ਟਾਵਰ, ਮਹਲ, ਛਜਿਆਂ, ਰੰਗ-ਮਹਿਲ, ਅਤੇ ਉੱਚ-ਉੱਚ ਇਮਾਰਤਾਂ—ਸਭ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਹੋਈ। ਪੱਥਰ, ਦਰੱਖਤ, ਬਿਜਲੀ, ਸੱਪ ਤੇ ਕਣਕ-ਬਰਸਾਤ ਹੋਈ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੌਭਾ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰੀ ਤੰਗ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ। ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੇ ਰਥ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਡਰੋ ਨਾ!" ਸਾਤਯਕੀ, ਚਰੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਸਾਂਬਾ, ਅਕਰੂਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਹਾਰਦਿਕਯਾ, ਭਾਨੁਵਿੰਦ, ਗਦਾ, ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸਰਨਾ—ਇਹ ਸਭ, ਵੱਡੇ ਧਨੁਰਧਰ ਅਤੇ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੂਬੇ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲੇ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਲਵਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਵਾਂਗ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਕੰਪ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਰੁਕਮਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੌਭਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਇਆ-ਲੀਲਾਵਾਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਲਵ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਪੱਚੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੰਡੇ ਸੋਨੇ ਦੇ, ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਲੋਹੇ ਦੇ, ਅਤੇ ਜੋੜ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਸੌ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਇਕ ਤੀਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਸ-ਦਸ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਰਤਬ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕ—ਦੋਸ਼ੀ ਤੇ ਮਿਤ੍ਰ—ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਮਾਇਆ ਦੀ ਬਣੀ ਇਹ ਨਗਰੀ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਦਿੱਖਦੀ, ਕਦੇ ਨਾਂ, ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਲਈ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ। ਕਦੇ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਕਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ, ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੌਭਾ ਨਗਰੀ, ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਲਵ, ਆਪਣੀ ਸੌਭਾ ਤੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਦਿਸਦਾ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ।