ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮਹਾਰਾਜ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਰਥ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਇਨਸਾਨੀ ਯਗ ਦਾ ਮਾਲਕ ਜਿਵੇਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿਚ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਯਗ-ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁਧ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਨ੍ਹੋਣਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦਿਵਿਆ ਢੋਲਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੋਈ; ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਹਰ ਵਰਗ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨ੍ਹੋਇਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਵੀ ਉਥੇ ਤੁਰੰਤ ਅਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਵਧੀਆ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਯਜਮਾਨਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਨਾਰਾਇਣ-ਭਗਤ, ਉਹ ਰਾਜਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਕਾਨਾਂ ਵਿਚ ਮੋਤੀ-ਜੜੇ ਕਟਬ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪੱਗਾਂ, ਜੈਕਟਾਂ, ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਹਾਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਚਮਕ ਵਿਚ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ, ਜੁੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਟਬਾਂ, ਚੂੜੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ—ਉਹ ਵੀ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ, ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਦਵਾਨ, ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ—ਚਾਰੇ ਵਰਗਾਂ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ—ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ, ਯਕਸ਼, ਲੋਕ-ਰਖਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਸਨਮਾਨ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ, ਹਰਿਦਾਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਥਕਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਪਰ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਠਹਿਰ ਕੇ। ਸੁਭਾਗੀ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਹੇ; ਯਾਦਵ ਵੀਰਾਂ—ਸਾਂਬ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ—ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਸਤਲੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਚਮਕ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੀੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਭਗਵਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਹਿਲਾ—ਦ੍ਰੁਪਦ ਕੁੰਜੀ—ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਸਨ; ਤੇ ਕੁਰੁਰਾਜਾ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਚਮਕ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ, ਪੀੜਾ ਨਾਲ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਧੁਪਤੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ, ਭਾਰੀ ਕਮਰਾਂ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਚੂੜੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਹਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਕਟਬਾਂ, ਲੰਬੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਬਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਭਾ-ਮੰਡਪ ਵਿਚ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ, ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿਚ, ਵਿਖੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਸਰਵੋਤਮ ਸੰਪੱਤਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਇਕਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਮਾਣ ਵਿਚ, ਮਕੁਟ ਤੇ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ (ਤਲਵਾਰ) ਹੱਥ ਵਿਚ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਫ਼ੈਲ ਕੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ। ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਪੜੇ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਸਮਝ ਕੇ ਫੜਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਸੁੱਕਾ ਸੀ; ਪਾਣੀ ਵਿਚ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਸਮਝ ਕੇ ਭਟਕ ਗਿਆ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਭਟਕਾਵੀ ਵਿਚ। ਭੀਮ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਹੱਸਿਆ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਹੱਸਣ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਦੁਰਯੋਧਨ, ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ, ਚਿਹਰਾ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਗਜਹਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। 'ਹਾਏ!' ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ; ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਭਗਵਾਨ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਚੁੱਪ ਰਹੇ, ਤੇ ਨਿਗਾਹਾਂ ਫੇਰਦੇ ਰਹੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ—ਸੁਯੋਧਨ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ ਵਿਚ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ, ਦੂਜੇ ਅਰਧ, ਦੀ ਪਚਹੱਤਰਵੀਂ ਅਧਿਆਇ 'ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਮਾਣ ਦਾ ਨਿਵਾਰਾ' ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਹੁਣ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਹੋਰ ਅਦਭੁੱਤ ਲੀਲਾ ਸੁਣੋ—ਕਿਵੇਂ ਰਮਣੀਯ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸੌਭਾ ਦੇ ਰਾਜਾ (ਸ਼ਾਲਵ) ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਸ਼ਾਲਵ, ਜੋ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਦੋਸਤ ਸੀ, ਰੁਕਮਿਨੀ ਦੀ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਆਇਆ; ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਰਾਸੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ: 'ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ—ਮੇਰੀ ਸ਼ੂਰੀਤਾ ਦੇਖੋ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਜਿਹੇ ਮੂਰਖ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣੀ-ਪਤੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਕੇਵਲ ਇਕ ਵਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੋਠਾ ਨਿਗਲ ਕੇ। ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਦਇਆਲੁ ਭਗਵਾਨ—ਉਮਾ-ਪਤੀ—ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਐਸਾ ਵਾਹਨ (ਜਾਦੂਈ ਨਗਰ) ਮੰਗਿਆ, ਜੋ ਯਾਦਵਾਂ ਲਈ ਭੈੰਕਰ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ, ਦੈਤ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। 'ਐਸਾ ਹੋਵੇ!'—ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਮਾਇਆ ਨੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਨਗਰ-ਵਿਜੇਤਾ, ਲੋਹੇ ਦਾ ਸੌਭਾ ਨਗਰ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ, ਭੈੰਕਰ, ਅਭੇਦ ਨਗਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਵੈਰ-ਭਾਵਨਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਦਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਭਾਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਘੇਰਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ, ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਦਰਵਾਜੇ, ਟਾਵਰ, ਮਹਲ, ਬਾਲਕਨੀ, ਵਿਹਾਰ-ਭੂਮੀ, ਉੱਚ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ—ਸਭ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਪੱਥਰ, ਦਰੱਖਤ, ਵਿਦਯੁਤ, ਸੱਪ, ਕਣਕ-ਵਰਖਾ, ਤੇ ਭੈੰਕਰ ਹਵਾ ਚਲ ਪਈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੌਭਾ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵੱਲੋਂ ਕਲੇਸ਼ਤ ਜਿਵੇਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਡਰੋ ਨਾ!' ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਚਰੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਸਾਂਬਾ, ਅਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਹਾਰਦਿਕਿਆ, ਭਾਨੁਵਿੰਦਾ, ਗਦਾ, ਸ਼ੁਕਾ, ਸਾਰਣਾ— ਤੇ ਹੋਰ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ ਤੇ ਰਥ-ਸੇਨਾ ਦੇ ਨਾਇਕ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਨਾਲ ਨਿਕਲੇ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਲਵਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਾ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗ ਵਾਂਗ, ਇਕ ਭੈੰਕਰ ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਕੰਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।