ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਉੱਤੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਯਜਨ ਦੇ ਸਭ ਪੁਜਾਰੀ ਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਹੀ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸਮਾਪਤੀ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਉੱਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ—ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ—ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਲੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਨ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ। ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਉੱਤੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਇੰਝ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਯਜਨ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਆਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ। ਇਸ ਸਭ ਵਿਚ ਇਕੋ ਦੁਰਯੋਧਨ ਸੀ—ਕਲੀ ਯੁਗ ਦਾ ਪਾਪੀ ਰੂਪ—which, ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਧਿਆਈ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿ਷ਣੁ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ—ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਦੇ ਵਧ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਸਮੇਤ—ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਧ ਵਿਚ, 'ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਵਧ' ਨਾਂ ਦੇ ਚੌਹੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਬੜੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਪਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਐਸਾ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ?" ਤਦ ਬਾਦਰਾਯਣੀ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਾ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਪ੍ਰੇਮ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਭੀਮ ਰਸੋਈ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੁਯੋਧਨ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਖਜਾਨੇ ਦੀ, ਸਹਦੇਵ ਪੂਜਾ ਦੀ, ਤੇ ਨਕੁਲ ਸਮੱਗਰੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ। ਅਰਜੁਨ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਪੈਰ ਧੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਕਰਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ-ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦਾਨ ਵੰਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਯੁਯੁਧਾਨ, ਵਿਕਰਨ, ਹਾਰਦਿਕਿਆ, ਵਿਦੁਰ, ਬਾਹਲਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੂਰੀ, ਸੰਤਾਰਦਨ ਆਦਿਕ, ਸਭ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਸਭ ਪੂਜਾਰੀ, ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਆਦਰ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸਨਾਨ ਦਿਵਿਆ ਨਦੀ ਵਿਚ ਕੀਤਾ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਸ਼ੰਖ, ਪਨਵਾ, ਧੁੰਦੁਰੀ, ਅਨਕ ਤੇ ਗੋਮੁਖ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਬਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਨਰਤਕੀਆਂ ਨੱਚਦੀਆਂ, ਗਾਇਕ ਗਾਉਂਦੇ, ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਤਾਲੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਆਸਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।" "ਰਾਜੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰੰਗੀਲੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸੇਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਯਾਦਵ, ਸ੍ਰਿੰਜਯ, ਕਾਮਬੋਜ, ਕੁਰੁ, ਕੇਕਯ ਅਤੇ ਕੋਸਲ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯਜਨ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ।" "ਉਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪੂਜਾਰੀ ਤੇ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਗੰਧਰਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਰਦੇ ਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਉਂਦੇ।" "ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਦੇ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੇ। ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਤੇਲ, ਘੀ, ਚੰਦਨ, ਹਲਦੀ ਤੇ ਕੇਸਰ ਲਾ ਕੇ, ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੌਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।" "ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ, ਰਾਣੀਆਂ ਚੁਪਚਾਪ ਬਾਹਰ ਆਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦਿਵਿਆ ਰਥਾਂ 'ਚ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਮੇ-ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਲਜਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੇ।" "ਉਹ ਰਾਣੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਰਹੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਭਿੱਜ ਗਏ, ਗਲੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਢੀਲੀਆਂ ਪੈ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਚੰਚਲਤਾ ਜਗਾ ਦਿੱਤੀ।" "ਇਸ ਸਭ ਵਿਚ, ਮਹਾਰਾਜ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਰਥ 'ਤੇ, ਸੋਹਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੰਝ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਯਜਨ ਵਿਚ ਯਜਮਾਨ।" "ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ; ਪੂਜਾਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਦਿਵਿਆ ਢੋਲ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਇਕੱਠੇ ਬਜਣ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਉਣ ਲੱਗੇ।" "ਉਥੇ, ਹਰ ਵਰਗ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਭੀ ਉੱਧਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਧੀਆ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪੂਜਾਰੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਗਹਣੇ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ। ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਭਗਤ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਕੀਮਤੀ ਮੁੰਦਰੀਆਂ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪੱਗਾਂ, ਜੈਕਟਾਂ, ਵਧੀਆ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ, ਜੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੰਦਰੀਆਂ, ਚੂੜਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕਰਧਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਵੀ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।" "ਫਿਰ, ਉੱਚ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਪੂਜਾਰੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਦਵਾਨ, ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।" "ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਲੋਕਪਾਲ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਸਮੇਤ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ।" "ਰਾਜਾ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਦੀ ਵਾਹ-ਵਾਹ ਕਰਦੇ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਥਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਥਕਦਾ।" "ਫਿਰ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਖ ਹੋਣ ਵਿਚ ਝਿਜਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਯਾਦਵ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ—ਸਾਂਬ ਆਦਿਕ ਸਮੇਤ—ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹਵੇਂ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੂਯ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਸੂਯ ਦੀ ਵੱਡਿਆਈ ਤੇ ਅਚੂਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਜਲਾਲ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ।