ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕਰਵਾਇਆ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੀ ਪਾਵਨ ਪੈਰੀਂ ਦਾ ਜਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ, ਪਤਨੀਆਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਸਭ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਦੇ ਲੋਕ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, "ਜੈ ਹੋ! ਨਮਸਕਾਰ!" ਅਤੇ ਉੱਤੇ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਪਰ ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਾਹ ਵਾਹ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਦਮਘੋਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਡਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਫੈਲਾਏ ਅਤੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਤਯਵਤੀ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਅਜੈਯ ਕਾਲ ਹਨ। ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੂਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿਚ ਨਾ ਆਓ। ਸਭ ਦੇ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੋ ਤਪ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੈਲਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਪਾਲ ਵੀ ਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ, ਇਕ ਗੋਪਾਲ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਕਲੰਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਪੂਜਾ ਲਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਕਾਂਵਾਂ ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਨਹੀਂ ਖਾ ਸਕਦਾ। ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵਰਨ, ਆਸ਼੍ਰਮ, ਜਾਂ ਕੁਲ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਆਪਣੇ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪੂਜਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ? ਉਹ ਧਰਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਛੱਡ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਕ ਤੇਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਲੋਕ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕੂਆਂ ਵਾਂਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਸਿਆਲ ਦੀ ਹੂੰਕਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੇ। ਜਦ ਸਭਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਢੱਕ ਲਏ, ਸਭਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਵਾਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਉਥੋਂ ਨਹੀਂ ਉਠਦਾ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਧਰਮੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਤਸਯ, ਕੇਕਯ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਪਰ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ ਡਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਢਾਲ ਚੁੱਕ ਲਈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਗਵਾਨ ਖੁਦ ਉੱਠੇ, ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਮਰਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚ ਗਈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਚਮਕਦਾਰ ਜੋਤ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਲਕਾ। ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਵੈਰਤਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਦਾ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਯਜਨ ਦੇ ਸਭ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਅੰਤਮ ਸਨਾਨ ਰਸਮ ਨਿਭਾਈ। ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਉੱਥੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀਆਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਪਿਆ—ਦੀ ਕਥਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਾਪਸ ਗਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਸਿਰਫ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜੋ ਕਲਿਯੁਗ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਖ ਕੇ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤਬਾਂ—ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਵਧ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਦੀ ਕਥਾ—ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ 'ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਵਧ' ਨਾਮਕ ਚੌਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿਚ ਹੈ, ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਜਦ ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਦਾ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਸਿਰਫ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ?" ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਦਰਾਯਣੀ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਭੀਮ ਰਸੋਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੁਯੋਧਨ ਖਜਾਨੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਹਦੇਵ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਰਜੁਨ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੈਰੀਂ ਧੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਰਣ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦਾਨ ਵੰਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਯੁਯੁਧਾਨ, ਵਿਕਰਨ, ਹਾਰਦਿਕ, ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਬਾਹਲਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੂਰੀ ਅਤੇ ਸੰਤਾਰਦਨ ਆਦਿਕ—ਸਭ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਨਿਯੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ, ਸਹਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਆਤਿਥੀ ਦੇ ਕੇ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਵਧ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ, ਸਭ ਨੇ ਰਸਮੀ ਗੰਗਾ-ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਸ਼ੰਖ, ਪਨਵ, ਧੁੰਧੁਰੀ, ਅਨਕ ਅਤੇ ਗੋਮੁਖ—ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਜੇ—ਸਨਾਨ ਮਹਿਲੇ ਵਿਚ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਨਰਤਕੀਆਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਗਾਇਕਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਅਤੇ ਤਾਲੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।" "ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਾਜੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਜਦੇ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਲੀਲਾ, ਸਭ ਨੇ ਦੇਖੀ, ਸੁਣੀ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਯਾਦ ਰੱਖੀ।