ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਸਭ ਜਗਤ ਦਾ ਆਤਮਾ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਯਗ੍ਯ, ਹੋਮ, ਮੰਤਰ, ਸਾਂਖਯ ਅਤੇ ਯੋਗ—all ਕੁਝ ਉਸੀ ਵਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ, ਸੰਭਾਲਦਾ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਇੱਥੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਤੇ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਆਦਿਕ ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨਮਾਨ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਹਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਹਦੇਵ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਹ ਬੋਲ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, “ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!” ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਮਨੋਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਆਪਣੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਆਈਆਂ, ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਇੰਨੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਜੈਕਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਦਮਘੋਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ) ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਉਠਿਆ, ਹੱਥ ਫੈਲਾਏ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਦੀ ਮਹਫ਼ਿਲ ਵਿੱਚ ਕਰੜੇ ਬਚਨ ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਅਤਿ-ਦੁਰਜੈ ਸਮੇਂ ਰੂਪ ਹਨ। ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਵੀ ਉਲਝਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਥੱਲੇ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਯੋਗਯ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ, ਤਪ, ਤੇ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਪਾਲ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਤਾਂ ਯੋਗਯ ਹਨ, ਪਰ ਇਕ ਗਵਾਲਾ, ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਕਲੰਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਕਾਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦਾ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਜਾਤ, ਆਸ਼ਰਮ, ਕੁਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਰਜੀ ਕਰਦਾ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਯਯਾਤੀ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਲੀਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਿਕ ਤੇਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਜਿਵੇਂ ਡਾਕੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।” ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ, ਆਪਣੀ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਗਵਾ ਬੈਠਿਆ। ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਗਿਦੜ ਦੇ ਭੌਂਕਣ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ, ਵਾਪਸ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲੇ। ਜਦੋਂ ਮਹਫ਼ਿਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਅਸਹਿਣਯ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਢੱਕ ਲਏ, ਮਹਫ਼ਿਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚੇਦੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੋਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਂ ਉਹਦੇ ਭਗਤ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਉਥੋਂ ਨੀਕਲ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਹੀ ਧਰਮ ਵਿਚ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਜੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ, ਮਤੱਸ, ਕੇਕਯ ਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਚੇਦੀ ਰਾਜਾ ਵੀ ਨਿੜਰ ਹੋ ਕੇ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਫੜਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਉਲਾਹਣਾ ਦੇਣ ਲੱਗਾ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚਿਆ। ਉਹਦੇ ਸਾਥੀ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਫਿਰ, ਚੇਦੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਉਜਲਾ ਤੇਜ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਲਕਾ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਵੈਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਆਖ਼ਰ ਉਸੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੀ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਯਗ੍ਯ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਯਗ੍ਯ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਆਦਿਪਤੀ ਹਨ, ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਆਗ੍ਰਹ ਤੇ ਉਥੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਅਾਂ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਦੋ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲਏ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ। ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ੍ਯ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਖਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਗੰਧਰਵ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਯਗ੍ਯ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਪਰ, ਦੁਯੋਧਨ, ਜੋ ਕਲਿਯੁਗ ਦਾ ਪਾਪੀ ਰੂਪ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਹ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਾਰਜ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਵਧ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਗ੍ਯ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (ਇੱਥੇ, "ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ" ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਚੌਹੱਤਰਵੀਂ ਅਧਿਆਇ "ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਵਧ" ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।) ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਪੁਛਦਾ ਹੈ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ੍ਯ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਰਾਜੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਦੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦੱਸੋ।” ਬਾਦਰਾਯਣੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਨ ਪੂਰਵਜ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ੍ਯ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਭੀਮ ਰਸੋਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੇ, ਸੁਯੋਧਨ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ, ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਪੂਜਾ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।