ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਭਗਤ ਲਈ ਸਹੀ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਲਈ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸਾ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਯਜਨ ਦੇ ਦਿਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਨ-ਮਨ ਨਾਲ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨੂੰ ਯੋਗ ਸੀ। ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਦਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਇਕਸਾਰ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਹਦੇਵ ਨੇ ਬੋਲਿਆ, “ਅਚ੍ਯੁਤ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਸਥਾਨ, ਸਮੇਂ, ਧਨ ਆਦਿ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹਵਨ, ਮੰਤ੍ਰ, ਸਾਂਖਯ ਅਤੇ ਯੋਗ—all ਉਸ ਵੱਲ ਹੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਉਹ ਇਕੋ ਇਕ, ਅਦ੍ਵੈਤ ਰੂਪ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੁਆਰਾ ਜਨਮ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਆਦਿ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਦਰ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਆਦਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਕੋਈ ਦਾਨ ਦੇ ਅਨੰਤ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਸਾਹਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਮਾਣਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਾਈ ਕੀਤੀ, 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!' ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਧੋ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਮਿਲਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਲੋਕ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਓਹਦੇ ਅੱਗੇ ਨਮਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, 'ਵਿਕਟਰੀ! ਨਮਸਕਾਰ!' ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਹੁੰਦਾ, ਦਮਘੋਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਡਾਈ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉਠਿਆ, ਬਾਂਹਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਡਰ-ਭੈ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਆਖਦੀ ਹੈ: 'ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।' ਪਰ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਜੋ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋ; ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਨਾ ਭਟਕੋ। ਸਭਾ ਦੇ ਸਭ ਸੁਆਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਤਪ, ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾਵਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਅਰਪਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਪਾਲ ਵੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਭਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਪਰ ਇਕ ਗਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ, ਕਿਵੇਂ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਦਾ ਜਾਤ, ਆਸ਼੍ਰਮ, ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰਦਾ, ਗੁਣ-ਹੀਨ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਦ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਬ੍ਰਹਮ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੀ ਗਈ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਤੇਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ, ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਦਿ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕੂਆਂ ਵਾਂਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।” ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ੁਭ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਆਪਣੀ ਕismet ਗਵਾ ਬੈਠਾ; ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਜੈਕਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਢੱਕ ਲਏ, ਸਭਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਕੋਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਭਗਤ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਗਵਾ ਦਿੰਦਾ—even ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ। ਫਿਰ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਤਸਿਆ, ਕੇਕੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯਾ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਠੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਚੇਦੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਸ਼ਚਲ, ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਢਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਣ ਲੱਗਾ, ਜੋ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੱਖ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਖੁਦ, ਉਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੱਖੀ ਰੋਕ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਮਰਨ ਤੇ, ਵੱਡਾ ਹਲਚਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੱਖੀ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਿਕਲ ਕੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਕਾਬ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਵੈਰ-ਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਸੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੀ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਅੰਤਮ ਸਨਾਨ ਰਸਮ ਕੀਤੀ। ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਯੋਗ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ। ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੀ ਅੰਤਮ ਸਨਾਨ ਹੋਣ ਤੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ। ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਵਡਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਸਿਰਫ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਲਿ ਦਾ ਪਾਪ ਰੂਪ, ਜੋ ਕੁਰੁਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਹ ਕਰਤਬ—ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਵਧ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੁਕਤੀ, ਅਤੇ ਮਹਾ ਯਜਨ—ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਧ ਵਿੱਚ, “ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਵਧ” ਨਾਮਕ ਚੌਹੱਤਰਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣਾ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।