ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੰਡਿਤ ਜੀ, ਸੁਣੋ! ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੇਂ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ 'ਮਾਲਕਾਂ' ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਰਾਜ-ਰਹੱਸ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾ ਕਿਸੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਘਟਦੀ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਅਪਰਭਾਵਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। "ਹੇ ਅਜੈ, ਹੇ ਮਾਧਵ, ਤੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ 'ਮੈਰਾ' ਤੇ 'ਤੇਰਾ' ਦੀ ਕੋਈ ਭੇਦ-ਰੇਖਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਭੇਦ ਤਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ," ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਜਨਾ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਸ, ਭਰਦਵਾਜ, ਸੁਮੰਤੁ, ਗੋਤਮ, ਅਸੀਤ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਚਵਨ, ਕਣਵ, ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਕਵਸ਼, ਤੇ ਤ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਵਾਮਦੇਵ, ਸੁਮਤੀ, ਜੈਮੀਨੀ, ਕਰਤੁ, ਪੈਲਾ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਗਰਗ ਤੇ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਵੀ ਆਏ। ਅਥਰਵਾ, ਕਸ਼ਯਪ, ਧੌਮਯ, ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ, ਆਸੂਰੀ, ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰ, ਮਧੁਚੰਦ, ਵੀਰਸੇਨ ਤੇ ਅਕ੍ਰਤਵ੍ਰਣ ਵੀ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਵਿਦੁਰ ਵੀ ਆਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਲ ਨਾਲ ਯਜਨਾ-ਸਥਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਲਈ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਯਜਨਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਪਕਰਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵਰੁਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ-ਪਾਲ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਸਿਧ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਮਹਾਨ ਸੱਪ, ਰਿਸ਼ੀ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਪੰਛੀ, ਕਿਨਨਰ ਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਆਏ। ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ; ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਉਹ ਆਏ। ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹੀ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਦਿਵਿ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਲਈ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਯਜਨਾ ਦੇ ਦਿਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਭ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮਾਹਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਯਥਾ-ਉਚਿਤ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵਿਦਵਾਨ, deliberation ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਤਕਾਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇ; ਪਰ ਇਕ-ਰਾਇ ਨਾ ਬਣੀ। ਫਿਰ ਸਾਹਦੇਵ ਨੇ ਬੋਲੇ। ਸਾਹਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਚੁਤ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਾ ਸਤਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਚ ਸਭ ਦੇਵ, ਸਥਾਨ, ਸਮੇਂ, ਧਨ ਆਦਿ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਯਜਨਾ, ਅੱਗ-ਹੋਮ, ਮੰਤਰ, ਸਾਂਖਯ ਤੇ ਯੋਗ — ਸਭ ਉਸਦੀ ਹੀ ਉਰਜਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਇਕੋ-ਇਕ, ਅਦਵੈਤ, ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਜਨਮ-ਰਹਿਤ, ਉਹ ਜਗਤ ਨੂੰ ਰਚਦਾ, ਪਾਲਦਾ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ, ਦੇਖਦਿਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਕਰਵਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ — ਧਰਮ, ਆਦਿ — ਸਭ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਾ ਸਤਕਾਰ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮਿਲੇ; ਇਸ ਨਾਲ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਵੀ ਸਤਕਾਰਤਾ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਜੋ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਜਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰਤਾ ਕਰੇ।" ਇਹ ਬੋਲ ਕੇ, ਸਾਹਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਭ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!" ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਸਤਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਨੇ ਪਹਿਨਾਏ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਇਹ ਸਤਕਾਰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਲੋਕ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, "ਵਿਜੈ! ਨਮਸਕਾਰ!" ਕਹਿ ਉਨਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ, ਦਮਘੋਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉਠਿਆ, ਹੱਥ ਫੈਲਾਏ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਭਾ ਵਿਚ ਕਰਕਸ਼ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਬੋਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ। ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਤਯਵਤੀ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ — ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪਰ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਮਝ, ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜੋ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ; ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਭਟਕੋ ਨਾ। ਸਭਾ ਦੇ ਸਭ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ।" "ਜੋ ਤਪ, ਗਿਆਨ, ਤੇ ਵਰਤ ਕਰਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਸਥਿਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਪਾਲ ਵੀ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹਨ—" "ਸਭਾ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਇੱਕ ਗਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਨਿੰਦਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਤਕਾਰਤਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਗ 'ਹੋਮ' ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ?" "ਜਿਸਦੀ ਜਾਤ, ਵਰਗ, ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੁਣ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਤਕਾਰਤਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ?" "ਉਨਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼, ਯਯਾਤੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ, ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਨੇ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਮਦਿਰਾ ਵਿਚ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਤਕਾਰਤਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ?" "ਬ੍ਰਹਮ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਛੱਡਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਤਜੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟੇਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਨੇਕ-ਨਸੀਬ ਗੁਆ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਅਸਭਾਗੀ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ; ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਹੂਕ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲੇ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਢੱਕ ਲਏ, ਹਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। "ਜੋ, ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਗਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ।" ਫਿਰ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਤਸਿਆ, ਕੇਕਯ ਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉੱਠੇ। ਫਿਰ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨਿਰਭੈ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿਚ ਲਾਂਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ। ਇਹ ਸੀ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰਤਾ, ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੀ ਨਿੰਦਾ, ਜੋ ਅੰਤ ਵਿਚ ਸਭਾ ਵਿਚ ਹੰਗਾਮਾ ਬਣੀ।