ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮਹਾਬਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕਰਤੱਬਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲੇ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੀਆਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਤਰ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਾਲਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਮਹਾਨ, ਇਹ ਵਾਕਈ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ, ਉਹਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨਾਲ ਉਹਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਘਟਦੀ—ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਅਜੈ, ਹੇ ਮਾਧਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ‘ਮੇਰਾ-ਤੇਰਾ’ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਵੰਡ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਯੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਅਾਸ, ਭਰਦਵਾਜ, ਸੁਮੰਤੁ, ਗੋਤਮ, ਅਸੀਤ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਚਯਵਨ, ਕਣਵ, ਮੈਤਰੇਯ, ਕਵਸ਼, ਤ੍ਰਿਤਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਵਾਮਦੇਵ, ਸੁਮਤੀ, ਜੈਮੀਨੀ, ਕ੍ਰਤੁ, ਪੈਲਾ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਗਰਗ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ, ਅਥਰਵ, ਕਸ਼ਯਪ, ਧੌਮਯ, ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ, ਆਸੁਰੀ, ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰ, ਮਧੁਚੰਦਾ, ਵੀਰਸੇਨਾ, ਅਕ੍ਰਤਵ੍ਰਣ—ਇਹ ਸਭ ਪੁਰੋਹਿਤ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ—ਇਹ ਵੀ ਆਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ—ਸਭ ਯਜਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਆਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਲਾਂ ਨਾਲ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਯਜਨ-ਸਥਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਯਜਨ ਲਈ ਸੰਕਲਪ ਕਰਵਾਇਆ। ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਰੁਣ ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ; ਇੰਦਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਲੋਕ-ਰੱਖਵਾਲੇ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਮਹਾਨ ਸੱਪ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਪੰਛੀ, ਕਿਨਨਰ, ਚਾਰਣ—ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਏ। ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਭ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇਹ ਯਜਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਹੀ ਯੋਗ ਲੱਗਿਆ; ਦੇਵ-ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਲਈ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਲਈ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਯਜਨ ਦੇ ਦਿਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ, ਪੂਰੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਯੋਗ੍ਯਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗ੍ਯ ਸਤਿਕਾਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਇੱਕ-ਰਾਏ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ; ਫਿਰ ਸਾਹਦੇਵ ਨੇ ਬੋਲਿਆ। ਸਾਹਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਚ੍ਯੁਤ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਚ ਸਭ ਦੇਵ, ਸਥਾਨ, ਸਮੇਂ, ਧਨ ਆਦਿ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਉਸਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹਨ; ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਨ, ਮੰਤ੍ਰ, ਸਾਂਖਯ ਤੇ ਯੋਗ—ਸਭ ਉਸਦੀ ਓਰ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ, ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਅਦਵੈਤ ਵਿਸ਼ਵ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ, ਅਜਨਮਾ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਰਚਦਾ, ਪਾਲਦਾ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਨਿਰਖਣ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਤੱਬ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ—ਧਰਮ ਆਦਿ ਉੱਚਾ ਸੁਭਾਵ—ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਤਿਕਾਰ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਇਸ ਨਾਲ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ, ਅਨੰਤ ਫਲ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਵੇ। ਸਾਹਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਉੱਤਮ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!' ਕਹਿ ਉਠੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮਨ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਧੋ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਸੂ ਭਰ ਆਏ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਹਿਮਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਲੋਕ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ, 'ਵਿਜੈ! ਨਮਸਕਾਰ!' ਕਹਿ ਉਠੇ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਦਮਘੋਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉਠਿਆ, ਬਾਂਹਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ, ਤੇ ਡਰ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ—'ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।' ਪਰ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗ੍ਯਤਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਭਟਕੋ। ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਪਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਹ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਜੋ ਤਪ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਲਿਨਤਾਵਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਉੱਚਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਰੱਖਵਾਲੇ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਇੱਕ ਗਵਾਲਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕਲੰਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਜਿਵੇਂ ਕਾਗ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦਾ ਅਰਪਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਜਾਤ, ਆਸ਼੍ਰਮ, ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਭ ਕਰਤੱਬਾਂ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੁਣ-ਰਹਿਤ ਹੈ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਯਾਈ ਯਯਾਤੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਦਿਰਾ-ਪਾਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ੍ਯ ਹੋ ਸਕਦੇ? ਬ੍ਰਹਮ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਲੀਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਤੇਜ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ, ਇਹ ਅਪਰਾਧੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕੂਆਂ ਵਾਂਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਖੋ ਬੈਠਾ; ਪਰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਗਿੱਦੜ ਦੀ ਹੂਕ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਦੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਢੱਕ ਲਏ, ਸਭਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਂ ਉਹਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ, ਚਾਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।