ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿਚ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦਾ ਆਗਮਨ' ਨਾਮਕ ਤ੍ਰਿਹੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕਾਰਜਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਬੋਲੇ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਅਸਾਧਾਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਵੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ! ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਮਹਾਨ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਹੀ ਅਦਭੁਤ ਰਾਜ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਇਕੋ ਇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਘਟਦੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਐਸਾ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਕਿਸੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਅਜੈ, ਹੇ ਮਾਧਵ! ਤੁਹਾਡੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ 'ਮੇਰਾ' ਤੇ 'ਤੇਰਾ' ਦਾ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਹ ਭੇਦ ਤਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੇ ਯੋਗ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਯੋਗਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਰਾਜਸੂਯ ਯਜ੍ਯ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਸ, ਭਰਦਵਾਜ, ਸੁਮੰਤੁ, ਗੌਤਮ, ਅਸੀਤ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਚਯਵਨ, ਕਣਵ, ਮੈਤਰੇਯ, ਕਵਸ਼, ਤੇ ਤ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਵਾਮਦੇਵ, ਸੁਮਤੀ, ਜੈਮਿਨੀ, ਕਰਤੁ, ਪੈਲਾ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਗਰਗ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਵੀ ਆਏ। ਅਥਰਵਾ, ਕਸ਼੍ਯਪ, ਧੌਮਯ, ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ, ਆਸੁਰੀ, ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰ, ਮਧੁਛੰਦਾ, ਵੀਰਸੇਨਾ, ਅਤੇ ਅਕ੍ਰਤਵ੍ਰਣ ਵੀ ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਸਮੇਤ ਆਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ—ਸਾਰੇ, ਇਹ ਯਜ੍ਯ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜ੍ਯ ਸਥਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਕੀਤੀ। ਯਜ੍ਯ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਪਕਰਣ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਵਰਨ ਦੇ ਯਜ੍ਯ ਵਾਂਗ। ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਪਾਲ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਮਹਾਨ ਨਾਗ, ਰਿਸ਼ੀ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਪੰਛੀ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ ਆਏ। ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜ੍ਯ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤੁਲ੍ਯ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਲਈ ਰਾਜਸੂਯ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਯਜ੍ਯ ਦੇ ਦਿਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਰੇ ਮਨੋਯੋਗ ਨਾਲ, ਸਭ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਦਰ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਕੌਣ ਹਨ, ਪਰ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਤਦ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਬੋਲਿਆ। ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਚੂਤ, ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਦਰ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਥਾਨ, ਸਮੇਂ, ਧਨ ਆਦਿ ਹਨ। ਉਹ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਯਜ੍ਯ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਹੋਮ, ਮੰਤਰ, ਸਾਂਖ੍ਯ ਤੇ ਯੋਗ—ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੋ ਇਕ, ਅਦਵੈਤ ਰੂਪ ਸੰਸਾਰ ਹਨ; ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਜਗਤ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ, ਪਾਲਨ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹੀ ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਧਰਮ ਆਦਿ ਉੱਚਤ ਫਲ—ਉਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਦਰ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਭੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਹੋ ਜਾਏਗੀ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਦਾਨ ਦਾ ਅਨੰਤ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਬੋਲ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਸਹਦੇਵ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਉੱਤਮ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ!' ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਧੋ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਵੀ ਨਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 'ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ! ਨਮਸਕਾਰ!' ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਮਘੋਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਬਾਂਹਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਭਾ ਵਿਚ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: 'ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਕਾਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦਾ।' ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਭਟਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜੋ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲਾਂ 'ਚ ਨਾ ਆਓ। ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੀ ਆਦਰ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹਨ।" "ਜੋ ਤਪ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਲਿਨਤਾਵਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਆਦਰਤ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਇੱਕ ਗਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਲਾਜ਼ ਬਣਿਆ, ਕਿਵੇਂ ਆਦਰ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਕਾਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦਾ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।" "ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਜਾਤ, ਆਸ਼੍ਰਮ, ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਦਰ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਆਰਥ ਮਦਿਰਾਪਾਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਦਰ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?" "ਉਹ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਤੇਜ ਦੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਏ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕੂਆਂ ਵਾਂਗ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਉਸ ਦੀ ਕismet ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਚੁੱਕੀ ਸੀ; ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਗਿੱਦੜ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲੇ। ਪਰ ਜਦ ਸਭਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਸੁਣੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਢੱਕ ਲਏ, ਸਭਾ ਛੱਡ ਗਏ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਚੇਦੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ।