ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਗੋਕਰਣ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਫਿਰ ਸਭ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੇਵ-ਰਥ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ?" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਭ ਨੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਰਕ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ।" ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇੱਥੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਰਕ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣਨ ਦੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਭ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਪਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਤਨਾ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਤੀਜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ।" ਉਹ ਆਤਮਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਕੇ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਗਿਆਨ ਪੱਕਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੰਦੇਹ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੰਤਰ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਪ ਵੀ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਧ ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਦਾਨ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਅਣਜਾਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਕੁਟੰਬ ਵੀ ਅਚਰਨ ਕਰਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨਿਮਰਤਾ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਕਮਜੋਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ, ਅਤੇ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਧਿਆਨ ਹੋਵੇ—ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਗੁਣ—ਤਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਣਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਸਭ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਗੋਕਰਣ, ਖੁਦ ਗੋਵਿੰਦ ਤੈਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਦੇਣਗੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਗੋਕਰਣ ਨੇ ਫਿਰੋਂ ਕਥਾ ਕੀਤੀ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਸੁਣਿਆ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਹੁਣ ਸੁਣ ਕਿ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ। ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪ ਉੱਥੇ ਆਏ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੋਈ। ਹਰੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ ਅਤੇ ਗੋਕਰਣ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਹਰੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹਣੀ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਪੀਤਾਂਬਰ, ਮੁਕੁਟ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਘੋੜੇ-ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਚੂਹੜ-ਚਮਾਰਾਂ ਤੱਕ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੋਕਰਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦੇਵ-ਰਥਾਂ 'ਚ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਭ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੇ ਧਾਮ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ—ਜਿੱਥੇ ਯੋਗੀ ਵੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਗੋਕਰਣ ਸਮੇਤ ਗਵਾਲ-ਪ੍ਰਿਯ ਗੋਲੋਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗੋਲੋਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਨ ਸੂਰਜ ਜਾਂਦਾ, ਨ ਚੰਦ, ਨ ਹੀ ਕੋਈ ਸਿੱਧ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ; ਇਹ ਸਭ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਹੋਇਆ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਯਜ्ञ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਗੋਕਰਣ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਅੱਖਰ ਕੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਨਮ ਵਿਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਸੁਕਾ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਜਾਂ ਯੋਗ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਾਂਡਿਲਯਾ, ਜੋ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਥਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸ਼੍ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਛੇਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—"ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਤਮ"—ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਵਿਧੀ। ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗੇ। ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਹ ਕਰਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇੱਕ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ, ਵਿਆਹ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਨਭਸ, ਆਸ਼ਵਿਨ, ਉਰਜਾ ਅਤੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ; ਇਹ ਮਹੀਨੇ ਸ਼੍ਰੋਤਿਆਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਹੋਰ ਮਹੀਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਵੀ ਉਥੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚੁਸਤ ਤੇ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜੋ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਥਾ ਹੋਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਉਣ। ਕੁਝ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦੂਰ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਔਰਤਾਂ, ਸ਼ੂਦਰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਹ ਵੈਰਾਗੀ ਵੈਸ਼ਨਵ, ਜੋ ਕੀਰਤਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਭੇਜੋ; ਇਹ ਲਿਖਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਧਰਮੀਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕਥਾ ਅਨੋਖੇ ਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਹੋਏਗੀ। ਜਿਹੜੇ ਭਾਗਵਤ ਰਸ ਪੀਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਆ ਜਾਣ; ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ; ਇੱਥੇ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ; ਸਾਰੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਹਿਣ-ਸੁੱਤਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੋਵੇ। ਚਾਹੇ ਤੀਰਥ, ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿਚ, ਸੁਣਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਜਿਥੇ ਧਰਤੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਥਾਂ ਕਥਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਸ਼ੁਧੀ, ਜਮੀਂ ਦੀ ਸਫਾਈ, ਲੇਪ ਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਘਰੇਲੂ ਵਸਤਾਂ ਇਕ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਸਾਰੇ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਕੇਲੇ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਮੰਡਪ ਬਣਾਓ। ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਛੱਤ ਨਾਲ ਮੰਡਪ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜਾਓ; ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਓ, ਵਧੀਆ ਧਨ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਧਾਓ। ਉੱਤੇ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ (ਜਗਤਾਂ) ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰੋ; ਉਥੇ ਤਿਆਗੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਿਠਾਓ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਲਗਾਓ; ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਨਕਰਤਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਦਿਵਿਆ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਵਿਆਖਿਆਨਕਰਤਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੇ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ। ਜੇ ਵਿਆਖਿਆਨਕਰਤਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੋਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਗੋਕਰਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼੍ਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।