ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਰਿ-ਕਥਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਸੁਖਮਈ ਫਲ ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰਵਣ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਦੇ ਗਠਨ—the knot of the heart—ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਰਮ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਥਾ ਦੀ ਧਾਰਾ 'ਤੇ ਆ ਟਿਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮੈਲ ਨੂੰ ਧੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਮੁਕਤੀ ਹੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਗੋਕਰਣਾ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਮੰਡਲੀ ਸੀ। ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਧੁੰਧੁਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਰਥ 'ਚ ਵੈष्णਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੋਕਰਣਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ—"ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕਈ ਸੁੱਚੇ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਹਨ; ਫਿਰ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਇਕੱਠੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ?" ਉਹ ਨੇ ਹੋਰ ਪੁੱਛਿਆ—"ਸਭ ਨੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸ਼੍ਰਵਣ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਫਲ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸਣ।" ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ—"ਫਲ ਵਿੱਚ ਫਰਕ, ਸ਼੍ਰਵਣ ਦੇ ਫਰਕ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹੈ; ਸਭ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਪਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਫਰਕ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਆਦਰਯੋਗ।" ਉਹ ਆਤਮਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਕੇਂਦ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਗਿਆਨ, ਜੋ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼੍ਰਵਣ, ਅਲੋੜੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੰਤਰ, ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ, ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਪ, ਵਿਖੰਡਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿ਷ਣੂ-ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਥਾਂ, ਅਯੋਗ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸ੍ਰਾਦ, ਅਧੂਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਦਾਨ, ਤੇ ਕੁਟੰਬ, ਕੁਕਰਮ ਨਾਲ—all are ruined. ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨਿਮਰਤਾ, ਮਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ, ਤੇ ਕਥਾ 'ਤੇ ਅਡੋਲ ਧਿਆਨ—ਜੇ ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਜਿਹੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਵੈਕੁੰਠ ਦਾ ਵਾਸ ਪੱਕਾ ਹੈ। ਹੇ ਗੋਕਰਣਾ, ਗੋਵਿੰਦ ਖੁਦ ਤੈਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਦੇਣਗੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਗੋਕਰਣਾ ਨੇ ਮੁੜ ਕਥਾ ਕੀਤੀ; ਸਾਰੇ ਨੇ ਫਿਰ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਹੁਣ ਸੁਣ ਕਿ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ। ਹਰੀ ਖੁਦ, ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਆਏ; ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜੈਕਾਰਾਂ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੋਈ। ਹਰੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ; ਗੋਕਰਣਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ, ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲੇ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ, ਮਕੁਟ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਉਸ ਪਿੰਡ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਘੋੜੇ-ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਚੁਹੜਿਆਂ ਵਿਚ ਜੰਮੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਕਰਣਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਾਮ 'ਚ ਭੇਜੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਯੋਗੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਵਾਲੀ ਤੇ ਗੋਕਰਣਾ, ਗੋਲੋਕ ਪਹੁੰਚੇ—ਜੋ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਸੀ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਗੋਲੋਕ ਲੈ ਗਿਆ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਸ ਲੋਕ 'ਚ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਸੂਰਜ, ਨਾ ਚੰਦ, ਨਾ ਸਿਧਾਂਤ—ਕਦੇ ਪਹੁੰਚਦੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਗਏ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਚਮਕਦਾਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਕਰਣਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨ ਨਾਲ ਪੀ ਲਿਆ, ਉਹ ਗਰਭ 'ਚ ਵੀ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ, ਸਰੀਰ ਸੁਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤਪ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤਪਸਿਆ, ਤੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੰਡੀਲਯਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਹਨ, ਚਿਤਰਕੂਟ 'ਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਇਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ, ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ 'ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ। ਇਹ ਕਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੈ; ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਾਦ 'ਚ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ; ਰੋਜ਼ ਜਪਣ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ, ਤੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਨਹੀਂ। ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰਵਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ—ਛੇਵਾਂ ਅਧਿਆਇ: ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰਵਣ ਦੀ ਵਿਧੀ। ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰਵਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗੇ; ਇਹ ਰੀਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਸੁਭ ਮੂਹੂਰਤ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਵਿਆਹ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਵਣ। ਨਭਸ, ਆਸ਼ਵਿਨ, ਉਰਜਾ, ਤੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼—ਇਹ ਮਹੀਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਸੁਭ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦਾਇਕ ਹੈ। ਹੋਰ ਮਹੀਨੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣਾ। ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਵੀ ਉਥੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਜੋ ਚੁਸਤ ਹੋਣ। ਹਰ ਖੇਤਰ 'ਚ, ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ; ਕਥਾ ਇੱਥੇ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਉਣ। ਕੁਝ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਤੇ ਅਚੁਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਔਰਤਾਂ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹਰ ਖੇਤਰ 'ਚ, ਉਹ ਵੈष्णਵ ਜੋ ਵਿਰਕਤ ਹਨ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਭੇਜਣ, ਤੇ ਲਿਖਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ। ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਲਈ, ਸਤਜਨ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਜੋ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ, ਹੋਵੇਗੀ; ਇੱਥੇ, ਕਥਾ ਅਨੋਖੀ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੋ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਆਉਣ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਵੀ ਥਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹਾਜ਼ਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ; ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਵਿਰਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਸਭ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਵੇ। ਚਾਹੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ, ਜੰਗਲ 'ਚ, ਜਾਂ ਘਰ 'ਚ, ਸੁਣਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਖੁੱਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਥਾ ਲਈ ਯੋਗ ਥਾਂ ਹੈ। ਸ਼ੁਧੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਫਾਈ, ਲੇਪ-ਪੁਤਾਈ, ਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟ ਹੋਵੇ; ਘਰ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਇਕ ਕੋਨੇ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਸਰੇ ਕਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਉੱਚਾ ਮੰਡਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਪ੍ਰੇਮ, ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਸੁਣਨ ਤੇ ਕਰਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ—ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ, ਮੁਕਤੀ ਪੱਕੀ, ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ-ਗੋਲੋਕ ਦਾ ਵਾਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।