ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੁਲਬੁਲੇ ਉੱਠਦੇ ਤੇ ਫਿਰ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਹੋ ਹੀ ਹਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ—ਉਹ ਸਿਰਫ ਜਨਮ ਲੈਣ ਤੇ ਮਰਨ ਲਈ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਸੁੱਕੀ ਬਾਂਸ ਦੀ ਗੰਢ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਅਚੰਭਾ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੰਢ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੰਢ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰ ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਮੈਲ ਨੂੰ ਧੋ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਕੇਵਲ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਉਥੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਰਥ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਬੜੀ ਹੀ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਧੁੰਧੁਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਬੋਲ ਪਿਆ, "ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕਈ ਪਵਿੱਤਰ ਸ੍ਰੋਤਾ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਲਈ ਰਥ ਇਕੱਠੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ? ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਨੇ ਬਰਾਬਰ ਸੁਣਿਆ, ਫਿਰ ਫਲ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਇਹ ਭਗਤ ਦੱਸਣ।" ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇੱਥੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਸੁਣਨ ਦੇ ਫਰਕ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਰੇ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਪਰ ਹਰ ਕੋਈ ਉਤਨਾ ਚਿੰਤਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਫਰਕ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਲਗਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਅਡੋਲ ਗਿਆਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੇਧਿਆਨ ਸੁਣਨ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਪ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵਿ਷्णੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਥਾਂ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਯੋਗ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਦਾਨ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਕੁਕਰਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨਿਮਰਤਾ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ, ਤੇ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਧਿਆਨ—ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਗੋਕਰਨ, ਖੁਦ ਗੋਵਿੰਦ ਤੈਨੂੰ ਗੋਲੋਕਾ ਦੇਣਗੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਮੁੜ ਕਥਾ ਕੀਤੀ; ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਫਿਰ ਸੁਣਿਆ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਹੁਣ ਸੁਣ ਕਿ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ। ਖੁਦ ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਤੇ ਦਿਵਯ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆਏ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜੀ। ਹਰੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ, ਤੇ ਗੋਕਰਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੋਰ ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਲੇ ਬਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ, ਮਸਤਕ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਘੋੜੀ ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅੰਤਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਗੋਕਰਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਯੋਗੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਗੋਪਾਲ ਤੇ ਗੋਕਰਨ ਗੋਲੋਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੋਕਾ ਲੈ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਉਹ ਉਥੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਸੂਰਜ ਜਾਂਦਾ, ਨਾ ਚੰਦ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸਿੱਧ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ—ਇਹ ਸਿਰਫ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯਜ੍ਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਕਰਨ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਅੱਖਰ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਪੀ ਲਏ, ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕੇ, ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜੋ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਾਂਡੀਲਯਾ ਵੀ, ਜੋ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੁਣ ਛੇਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗੇ। ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਹ ਕਥਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਗਤ ਤੇ ਸਮਪੱਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੱਦੋ, ਸੁਭ ਸਮਾਂ ਪੂਛੋ, ਤੇ ਵਿਆਹ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਜਤਨ ਕਰੋ। ਨਭਸ, ਆਸ਼ਵਿਨ, ਉਰਜਾ ਤੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਲੋਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੋ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜੋ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਥਾ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ। ਕੁਝ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਤੇ ਅਚੂਤ ਦੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਔਰਤਾਂ, ਸ਼ੂਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਵਾਓ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਜੋ ਵਿਰਾਗੀ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਭੇਜੋ; ਇਹ ਲਿਖਤ ਵੀ ਨਿਯਮਤ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਇਕੱਠ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕਥਾ ਨਿਰਾਲੀ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿਹੜੇ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਆ ਜਾਣ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਨ ਥਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ; ਇੱਥੇ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ; ਸਾਰੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰੋ। ਚਾਹੇ ਤੀਰਥ-ਥਾਂ ਤੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਸੁਣਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਓਥੇ ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਥਾਂ ਚੰਗੀ ਹੈ।