ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਰਦ ਜੀ, ਹਰੇਕ ਦੇ ਨਾਮ ਹ੍ਰੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ, ਹਲਕਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਰਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਲਾਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪਛਾਣਣੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।” ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਾਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਯਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨੂੰ ਗਾ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਫਿਰਾਂਗਾ।” ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤਬਾਂ ਦਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਜਾਮੰਦੀ ਨਾਲ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਪੂਤਰ, ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬਾਂ ਅਮਲ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਪਰ, ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ-ਕਰ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜਿਗਿਆਸਾ ਜਾਗੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਧਨ-ਕਾਮ-ਧਰਮ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਇਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਸਿਰਫ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਚੁਣੀ ਹੋਈਆਂ ਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਜਜਾ-ਭਰੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਮ-ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ। ਜੋ ਵੀ ਹਰਿ ਦੇ ਇੱਥੇ ਕੀਤੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਮਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਵਿਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ' ਨਾਮਕ ਉਨੱਤਰਾਂਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਹੋਣੀ ਲੱਗੀ, ਤੇ ਮੁਰਗਿਆਂ ਨੇ ਕੂਕ ਦਿੱਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਪੰਛੀਆਂ ਜਾਗ ਪਏ, ਤੇ ਮੰਦਰਾਅ ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਧੁਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅਨੰਦ-ਭਰੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਛੇੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਕ ਪਲ ਲਈ, ਵੈਦਰਭੀ (ਰੁਕਮਣੀ) ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੀ। ਬ੍ਰਹਮ-ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਮਾਧਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ) ਨੇ ਉਠ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ' ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪ, ਆਪ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਅਦਵਿਤੀਯ, ਨਾਸ-ਰਹਿਤ, ਸਦਾ-ਪਵਿੱਤਰ, 'ਬ੍ਰਹਮ' ਨਾਮਕ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਆਨੰਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਰਮਲ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਮਲ ਕੀਤੀ; ਅੱਗ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ, ਬੋਲ ਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਆਪ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਨੇਕ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ, ਸਿਹਤਮੰਦ, ਵਧੀਆ ਕਪੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ, ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਹਰ ਦਿਨ, ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ, ਲਿਨਨ, ਹਿਰਨ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ, ਤੇ ਤਿਲ ਵੀ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਗਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਗੁਰੂਆਂ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਿਆ। ਉਹ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਸਿੰਗਾਰ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਦੇਵੀ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲੇਪ ਲਾ ਕੇ, ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ-ਅੱਗ ਤੇ ਆਇਨਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਗਾਂ, ਬਲਦ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ—ਨਾਗਰਿਕ ਤੇ ਰਾਣੀਆਂ—ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਾਨ, ਤੇ ਲੇਪ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਦੋਸਤਾਂ, ਸਹਾਇਕਾਂ, ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਵੀ ਲਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਤ ਨੇ ਇਕ ਅਦਭੁਤ ਰਥ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਦਿ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਰਥ ਸਵਾਰ ਦੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਸਤਿਆਕੀ ਤੇ ਉਦਧਵ ਨਾਲ, ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ। ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਲਜਜਾ-ਭਰੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਮ-ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ; ਉਹਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਛੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਚੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਵੱਡੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਨਾਚ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਸ-ਮਜ਼ਾਕ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ; ਨਾਚਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਵੀਣਾ, ਮੁਰਜਾ, ਬਾਂਸਰੀ, ਤੇ ਝੰਜਰ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਾਚਦੇ, ਗਾਉਂਦੇ, ਤੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ; ਸੁਤ, ਮਗਧ ਤੇ ਭਟ ਵਡਿਆਈਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਕ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਅਦਭੁਤ ਸੀ, ਆਇਆ; ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਕੈਦ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ। ਜਰਾਸੰਧ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਦੋ ਦਸ-ਹਜ਼ਾਰ ਟੋਲੀਆਂ ਗਿਰਿਵਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹਨ। ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਗਨਤ ਆਤਮਾ, ਸ਼ਰਣ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀਆਂ ਡਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਵਿੱਥ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹਤ।” “ਸੰਸਾਰ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਇਹ ਕਰਮ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਹੈ। ਜੇ ਇਥੇ ਕੋਈ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇ, ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਅਨਿਦਰ-ਰਹਿਤ ਦੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।” “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਦਬਾਈ ਲਈ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਕੌਣ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ? ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਕੌਣ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।” “ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਦੂਜਿਆਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ; ਸਦਾ ਡਰ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜੀਵਨ ਦਾ ਜੂਆ ਢੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਨਿਰਵਿਕ ਖੁਸ਼ੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਵੱਡੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਸਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ—ਕਿੰਨੇ ਅਫਸੋਸ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ।” “ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਚਰਨ, ਸ਼ਰਣ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀ ਦੁੱਖ-ਮੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾ। ਤੂੰ ਹੀ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।” “ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਸੀ, ਤੂੰ, ਹੇ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਸ ਦਾ ਉੱਚਾ ਚਕਰ ਬਾਈ-ਬਾਈ ਵਿੱਚ ਬਾਈ-ਬਾਈ ਵਾਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੋੜਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੇ ਅਜੈਯ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਮ ਕਰ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ, ਮਹਾ-ਪੁਰਾਣ, 'ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੰਸ ਦਾ ਸ਼ਾਸਤਰ', ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਰਾਸੰਧ ਦੀ ਕੈਦ-ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।