ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯਾ ਨਾਲ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼्ण ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਧਨ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਕਦੇ ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ; ਤਾਂ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਤੇ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸੰਧਿ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਕਦੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ। ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਹ ਰਚਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਯੋਗ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਦਾਈ ਤੇ ਉਪਨਯਨ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਮਨਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼्ण ਦੇ ਆਚਰਜਮਈ ਜੀਵਨ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਕਦੇ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਕੂਆਂ, ਬਾਗਾਂ, ਮਠਾਂ ਆਦਿ ਬਣਵਾ ਕੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਯਜਨ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਹਲਾਲ ਕਰਦੇ। ਬੇਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼्ण ਜੀ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਲਈ ਆਵਾਜਾਈ ਕਰਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਅਦਭੁਤ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਜੋਗਮਾਇਆ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਮਾਇਆਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੋਚ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੋਂ ਹੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਪਾਵਨ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।" ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਨਾਲ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼्ण ਜੀ, ਜਦ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਅਪਾਰ ਜੋਗਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਵਲੋਂ ਪੂਰਨ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰੁਖਸਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਚੋਣੇ ਹੋਏ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਜਵਾਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਇੱਥੇ ਹਰੀ ਦੇ ਉਹ ਕਰਮ ਗਾਂਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਮਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਲੀਨਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਉਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ' ਨਾਮਕ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦਾ ਉਨਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦ ਸਵੇਰ ਹੋਈ, ਤੇ ਮੁਰਗੇ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ, ਜੋ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਪੰਛੀਆਂ, ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ, ਮੰਦਰਾਚਲ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਨੀਦਰ ਰਾਗ ਗਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਵੈਦਰਭੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਮਹੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਮਾਧਵ ਜੀ ਉਠ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਸਾਫ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਆਪ ਹੀ—ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ—ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਅਦਵਿਤੀਯ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਦੀਵੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਲੀਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਨੰਦ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਵਚਨ ਸੰਯਮ ਰੱਖਦੇ। ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਗੁਣਵਾਨ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਿੰਦੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਚਾਂਦੀ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁੱਦਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਲਿਨਨ, ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮ ਤੇ ਤਿਲ ਵੀ ਦਿੰਦੇ। ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਮੰਗਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਦੇ। ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਿਣੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲਗਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ। ਯਜਨ-ਅੱਗ ਤੇ ਦਰਪਣ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ, ਗਾਂਵਾਂ, ਬਲਦਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ—ਸਭ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੋਵਾਂ ਲੈਂਦੇ। ਉਹ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਾਨ ਤੇ ਚੰਦਨ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਦੋਸਤਾਂ, ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦੇ, ਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੇਂ, ਸੁਤ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਲਿਆ ਕੇ ਖੜਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਦਿ ਘੋੜੇ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਰਥਵਾਹ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ, ਸਾਥੀ ਸਤ੍ਯਕੀ ਤੇ ਉਦ੍ਧਵ ਨਾਲ, ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ। ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਲਜਵਾਨ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ; ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਦੇ ਦਿਲ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ। ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸੁਧਰਮਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਛੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਚੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਦਿਸਦੇ, ਚੌਫੇਰੇ ਚਾਨਣ ਕਰਦੇ; ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਡੇ ਯਾਦਵ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ। ਉਥੇ, ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਨ੍ਰਿੱਤ-ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਹਾਸੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਨੱਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਤাণ্ডਵ ਨਾਚ ਕਰਕੇ ਵਿਲੱਖਣ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਿਖਾਏ। ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਵੀਣਾ, ਮੁਰਜਾ, ਵਾਂਸਲੀ ਤੇ ਝਾਂਝ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੱਚਦੇ, ਗਾਂਦੇ ਤੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ; ਸੁਤ, ਮਗਧ ਤੇ ਵੰਸ਼ੀ-ਗਾਇਕ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ। ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉਥੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪੁਰਾਣੇ, ਚਿਰ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਕ ਅਜੋਖਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਆਰ-ਰਖਿਆਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਲਿਆ।