ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੋ। ਪਰ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਵੀ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਇਕ ਹੋਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਹੋਰ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਦੇ, ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ, ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਹ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਦ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਸੋਫੇ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਗਾਇਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਹ ਉਧਵ ਆਦਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਗਾਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ, ਮੰਗਲਮਈ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨਾਲ ਹਾਸ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਅਰਥ-ਕਾਮ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਥਾਂ ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਤੇ ਭੇਟਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕਿਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਦਾਇਗੀ ਤੇ ਉਪਨਯਨ ਆਦਿ ਵੱਡੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਭੂ ਉੱਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ, ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ—ਕੁਆਂ, ਬਾਗ, ਮਠ ਆਦਿ ਬਣਾਉਣ—ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਜੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ, ਮੁਸਕਰਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਹਰਿ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋਗਮਾਇਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਰਤਾਅ ਦੀ ਇਹ ਲੀਲਾ ਵੇਖੀ। "ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਜੋਗਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਾਇਆਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ; ਜੋ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੋਂ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਾਂਗਾ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਅਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਤੇ ਕਰਤਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ—ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇੰਝ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਿਅਪਕ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਸੀਮ ਜੋਗਮਾਇਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਮਾਦੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਧਨ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੰਝ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਰਾਇਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਚੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਜਜਾਵਾਨ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਰਹੇ। ਹਰੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ—ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣ ਤੇ ਲਯ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਗਾਂਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਧ ਵਿੱਚ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ' ਨਾਮਕ ਉਨ੍ਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ, ਪਰਮ ਹੰਸ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਤੇ ਮੁਰਗੇ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ, ਤਦੋਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਈਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਪੰਛੀਆਂ ਜਾਗ ਪਏ, ਮੰਦਰ ਵਣ ਦੀ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੀਂਦਰਹਟ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਵੈਦਰਭੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀ। ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ ਵੇਲੇ, ਮਾਧਵ ਉਠੇ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਸੁਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ—ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ—ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਇਕ ਅਦੁਤੀਅ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਦਾ ਤੇ ਮਿਟਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਆਨੰਦਮਈ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਨੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਸੰਯਮਿਤ ਬੋਲ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮ ਪਾਠ ਕੀਤਾ। ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਦੁੱਧਦਾਰ, ਸਿਹਤਮੰਦ, ਬਚਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ ਦਿੰਦੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂ, ਕਪੜੇ, ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮ ਅਤੇ ਤਿਲ ਵੀ ਦਿੰਦੇ। ਉਹ ਗਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੇਵਤਾ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ; ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦੇ। ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਗਹਿਣੇ—ਆਪਣੇ ਹੀ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲਾਵਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ—ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਤੇ ਦਰਪਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ, ਗਾਂ, ਬਲਦ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਤੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦੇ। ਉਹ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਾਨ ਤੇ ਚੰਦਨ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦੇ, ਤੇ ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪ ਵਰਤਦੇ। ਇਸੀ ਵੇਲੇ, ਸੂਤ ਨੇ ਅਦਭੁਤ ਰਥ ਲਿਆ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਆਦਿ ਘੋੜੇ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰਥਵਾਨ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਤ੍ਯਕੀ ਤੇ ਉਧਵ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਨਿਕਲੇ।