ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਹਾਣੀ ਇਉਂ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਰਾਤ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀਵਤੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਲਕਨੀਆਂ ਵਿਚ ਮੋਰ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਧੂਪ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭੇਟਾਂ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਗੰਭੀਰ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਜਦੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੇਖਦੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ। ਉਥੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਯੁਵਾਨੀ ਤੇ ਪਹਿਨਾਵੇ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਣੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਥੇ ਵਾਲੀ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਾਝ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਤਖਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠੇ, ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਮੋੜ ਵਾਲਾ ਮੋਤੀ ਜੜਿਆ ਮੁਕੁਟ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਬਠਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਏ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਜੋ 'ਬ੍ਰਹਮਣਯਦੇਵ' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਨਾਰਾਯਣ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲਿਆ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਧੰਨਵਾਦੀ?" ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਉੱਤੇ ਸਯਾਮਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉਹ ਚਰਨ ਵੇਖ ਲਏ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਵਿਦਵਾਨ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੁਆਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਹ ਚਰਨ ਧਿਆਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ—ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਮਰਨ ਜਾਗ ਪਵੇ।" ਫਿਰ, ਇਕ ਹੋਰ ਦਿਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਦਾ ਭੇਦ ਸਮਝ ਸਕਣ। ਉਥੇ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਉਧਵ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਸੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉੱਚਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਉੱਠ ਕੇ, ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ ਬਠਾ ਕੇ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਹੋਣ, ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਕਦੋਂ ਆਏ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਅਸੀਂ ਅਧੂਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਪੂਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" ਫਿਰ ਵੀ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਡਾ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਜਨਮ ਦੱਸੋ," ਪਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉੱਠ ਕੇ ਦੂਜੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਘਰ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਕਿਤੇ ਹੋਰ, ਉਹ ਯਜਨ-ਅੱਗ ਵਿਚ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਖੁਦ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਉਹ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ, ਸੰਯਮਤ ਬੋਲ ਨਾਲ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦੇ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ ਤੀਰੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਸੋਫੇ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਭਟਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਉਧਵ ਆਦਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਦੇ; ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦੇ। ਕਿਤੇ, ਉਹ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗਾਈਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ; ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਸ਼ੁਭ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਸੁਣਦੇ। ਕਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਸ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ ਹੱਸਦੇ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਜਾਂ ਧਨ ਤੇ ਕਾਮ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਵਿਚ। ਇੱਕ ਥਾਂ, ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠੇ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਤੇ ਭੇਟਾਂ ਦਿੰਦੇ। ਕਿਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰਦੇ, ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਸੋਚਦੇ। ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਦਾਈ ਤੇ ਉਪਨਯਨ ਆਦਿਕ ਮਨਾਉਂਦੇ; ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਕੂਆਂ, ਬਾਗਾਂ, ਮਠਾਂ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ। ਕਿਤੇ, ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਥੇ ਯਜਨ-ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਬਲੀਦਾਨ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ। ਆਪਣੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਉਹ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ, ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਬੋਲ ਪਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋਗਮਾਇਆ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਰਤਾਰਾ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਲਏ ਸਨ। "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜੋਗਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਗੋਚਰ ਹੈ; ਇਹ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੋਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ।" "ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਰਤੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਗਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥੀ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਤੇ ਕਰਤਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ—ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਵਾਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਿਅਪਕ ਵੇਖਦੇ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹਨ।" "ਬਾਰ-ਬਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜੋਗਮਾਇਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸীম ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਏ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੋਂ ਧਨ, ਕਾਮ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਹ ਨਾਰਦ ਜੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਚਲੇ ਗਏ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਾਯਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਚੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਖੇਡਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਜਜਤ ਭਰੀਆਂ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ।" "ਹਰੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਤੇ ਲੈਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾਂਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਮਨੋਂ ਮਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਧ ਵਿਚ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗ੍ਰਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ' ਨਾਮਕ ਉਣਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਤੇ ਕੁਕੜਾ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਵਿਰਹ ਵਿਚ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲ ਗਈਆਂ।" "ਪੰਛੀਆਂ ਜਾਗ ਪਏ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਜਾਪਦੇ, ਨੀਂਦ ਰਹਿਤ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰਾ ਜੰਗਲ ਦੀ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋਣ।" "ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਵੈਦਰਭੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਵਿਰਹ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕੀ।" "ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ ਵਿਚ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਉੱਠ ਕੇ ਪਾਣੀ ਛੂਹਿਆ, ਤੇ ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਧਿਆਇਆ।" "ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਇਕੋ ਇਕ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਦੀਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਰਾਹੀਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਤੇ ਲੈਣਾ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਆਨੰਦਤਾ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।