ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ, ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਉਤਸ਼ੁਕਤਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਲੀ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਾਣੀ ਨਾਲ ਉਹ ਸਥਾਨ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਝੀਲਾਂ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ, ਕੁਮੁਦਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ-ਲੰਮੇ ਨਲ ਸਨ ਅਤੇ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਬਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਝੀਲਾਂ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨੌ ਲੱਖ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਲ ਸਨ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿੱਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਚੌਕਾਂ, ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਨ। ਮਹਾਨ ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਭਾ-ਭਵਨ, ਦੇਵ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ, ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਨ। ਰਸਤੇ, ਅੰਗਣੇ, ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਝੰਡੇ-ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਸਾਇਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੌਣਕ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ-ਘਰ ਦੇ ਲੋਕ ਮਾਣਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਹਰਿ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੇ ਉਹ ਮਹਲ ਤੁਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਹੋਣ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਸ਼ੌਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਲ ਦੀ ਛੱਤ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਤੁਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਮਹਲ ਦੇ ਸਤੰਭ ਮੂੰਗੇ ਦੇ ਸਨ, ਫਰਸ਼ ਨੀਲੇ ਪਾਥਰ ਦੇ, ਕੰਧਾਂ ਨੀਲੇ ਨੀਲਮ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅਦਭੁਤ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਦੰਦ ਨਾਲ ਬਣੇ ਆਸਨ ਤੇ ਸੋਫੇ ਸਨ। ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਵਿਲੱਖਣ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ ਪਰ ਗਲ ਵਿਚ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਨੌਕਰ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ, ਪੱਟੇ, ਪੱਗਾਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੰਦਰੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀਵਤੀਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਮੋਰ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਧੂਪ ਤੇ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਲਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਜਨ ਗਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਪਹਿਨਾਵੇ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਸਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੱਥੇ ਵਾਲੀ ਚਮਰਾ ਨਾਲ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠੇ, ਮੋੜ ਵਾਲਾ ਸਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਏ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਅਤੇ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਰਤਾ 'ਬ੍ਰਹਮਣਯਦੇਵ' ਵਾਂਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਨਾਰਦ, ਜੋ ਨਰਾ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਛਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਉੱਤੇ ਸਯਾਮਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਗਿਆਨੀ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦ ਬਣੀ ਰਹੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਉਧਵ ਜੀ ਨਾਲ ਜੂਆ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਆਸਨ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਹੋਣ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਕਦੋਂ ਆਏ? ਅਸੀਂ ਅਧੂਰੇ ਲੋਕ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਪੂਰਨ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" ਫਿਰ ਵੀ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।" ਪਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ, ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਅਤੇ ਚੁਪਚਾਪ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਗੋਵਿੰਦਾ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਹੋਮ ਕਰਦੇ, ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜ્ઞ ਕਰਦੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਆਪ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਵੇਖੇ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਬੋਲ ਨਾਲ ਵੇਦ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੈਠੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ ਤੀਰੰਦਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਸੋਫੇ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਚਾਰਣਾਂ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਉਧਵ ਆਦਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਮੰਗਲਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਦੇ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨਾਲ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਿਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ, ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਮਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ-ਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦਾਨ-ਦੌਲਤ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਵਾਈ, ਉਪਨਯਨ ਆਦਿ ਵੱਡੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਮਨਾਈਆਂ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਉੱਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਕਿਤੇ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਥਾਂ, ਧਰਮ ਰੂਪ ਕੰਮ—ਕੂਆਂ, ਬਾਗ, ਮਠ ਆਦਿ—ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮੂਰਤੀ ਨਾਲ, ਕਈ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਯੋਗਮਾਇਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਇਲਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਗੋਚਰ ਹੈ; ਇਹ ਤੁਸੀਂ, ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਗ੍ਰਹਸਥ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹੀ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਪੂਤ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਗ੍ਰਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਵਾਂ ਕੀਤੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵਿਅਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵੇਖਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਸੀਮ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਮਾਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।