ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨਿਪਟ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਚ, ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰੀ-ਵਧੂ ਸਮੇਤ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਹਲਾਯੁਧ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵેશ ਕਰ ਗਏ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਨਗਰੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਉੱਚੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਦੀ ਅਠਾਹਠਵੀਂ ਅਧਿਆਇ, “ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਵੱਲੋਂ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨੂੰ ਘਸੀਟਣ ਦੀ ਜਿੱਤ” ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਗੇ, ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਜਦ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਨਰਕਾਸੁਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਿਗਿਆਸਾ ਜਾਗੀ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ ਕਿ ਇਕ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦੋ ਸੌ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਦੇਖਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦਵਾਰਕਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਝੀਲਾਂ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ, ਕੁਮੁਦਾਂ, ਪਦਮਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਲਿਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉੱਚੇ-ਉੱਚੇ ਘਾਹ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਝੀਲਾਂ ਜੀਵੰਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਨੌ ਲੱਖ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮਹਲ ਸਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ। ਸੜਕਾਂ, ਚੌਰਾਹੇ, ਹਟਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰਕਿਟਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਸੁੰਦਰ ਹਾਲ, ਸਭਾ-ਭਵਨ ਅਤੇ ਦੇਵ ਮੰਦਰ, ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਪਈ, ਹਰ ਥਾਂ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਚੁਨੀਆਂ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਘਰ-ਵਾਲਾ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਹਰਿ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਛਾਪ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਖੁਦ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਸੋਹਣੇ-ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਸ਼ੌਰੀ ਦੀ ਇਕ ਪਤਨੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮਹਲ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਲ ਮੂੰਗੇ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਫ਼ਰ ਲਾਜਵਰਦ ਦੇ, ਕੰਧਾਂ ਨੀਲੇ ਨੀਲਮ ਦੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਚਮਕ ਅਦੁੱਤੀ ਸੀ। ਤਵਸ਼ਟਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਛੱਤਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਆਸਨ ਅਤੇ ਖਟੀਆਂ ਉੱਤਮ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਦਾਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਪਰ ਗਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਨਹੀਂ, ਨੌਕਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਕਪੜੇ, ਪਟਕਾ, ਪੱਗ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ। ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਦੀਵਤਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਾਲਕਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਧੂਪ ਤੇ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਥੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਰੂਪ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਸਨ, ਰਾਣੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਾਲੀ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਝਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ ਨੂੰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੀਟ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ 'ਬ੍ਰਾਹਮਣਦੇਵ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਵੈਦਿਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਮਾਪੇ ਹੋਏ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?" ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਮਿਤ੍ਰਤਾ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਯਮ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।" "ਤੁਾਡੇ ਚਰਨ, ਜੋ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਰੂਪ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ। ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦ ਰਹੇ।" ਫਿਰ, ਇਕ ਹੋਰ ਦਿਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਉਧਵ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਸਾ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ, ਸੀਟ ਦੇ ਕੇ, ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ, ਅਣਜਾਣ ਵਾਂਗ, ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕਦੋਂ ਆਏ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ? ਅਸੀਂ ਜਿਹੜੇ ਅਧੂਰੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਪੂਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" ਫਿਰ ਵੀ, "ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ," ਪਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪ ਚਲ ਪਏ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਿਤੇ ਹੋਰ, ਉਹ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੰਜ ਵਿੱਧੀਆਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਰਹੇ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਖੁਦ ਬਚੀ ਹੋਈ ਖਾ ਰਹੇ। ਕਦੇ ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਵੈਦ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਕਦੇ ਤਲਵਾਰ-ਢਾਲ ਨਾਲ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ। ਕਦੇ ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਖਟ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ। ਕਦੇ ਉਧਵ ਆਦਿਕ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰ ਰਹੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰ ਰਹੇ। ਕਦੇ ਵਧੀਆ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣ ਰਹੇ। ਕਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਹਾਸ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ, ਕਦੇ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਜਾਂ ਕਾਮ ਦੀਆਂ ਗਤਿਵਿਧੀਆਂ ਕਰਦੇ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰਦੇ, ਕਦੇ ਯੁੱਧ, ਤੇ ਕਦੇ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ-ਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਹ-ਸੰਸਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਦਾਈ, ਉਪਨਯਨ ਆਦਿ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਂਦੇ; ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ। ਕਦੇ ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ, ਕਦੇ ਕੂਏਂ, ਬਾਗ, ਮਠ ਆਦਿ ਬਣਾਕੇ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ। ਕਦੇ ਸਿੰਧੂ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਥੇ ਯਜਨ-ਹਿਤੁ ਪਸ਼ੂ ਮਾਰਦੇ, ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਮਣ ਕਰਦੇ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਸੰਪੂਰਨ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਅਨੰਤ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵੇਖੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਨੇਕ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਨੂੰ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।