ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਾਵਪੂਰਨ ਕਥਾ: ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਜੋ ਭੋਜਾਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਇੰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਪਾਲ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਮਰ ਲੋਕ ਤੋਂ ਪਾਰਿਜਾਤ ਵਰਖ ਲਿਆ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ, ਉਹ ਰਾਜਗੱਦੀ ਦਾ ਅਯੋਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਆਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਨਹੀਂ? ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਮਸਤਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮੈਂ ਖੁਦ ਉਪਜਦੇ ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਉਸ ਲਈ ਰਾਜਗੱਦੀ ਦੀ ਕੀ ਮਹੱਤਾ? ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਭੂਮੀ ਕੁਰੂਆਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੁੱਤੀ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮਸਤਕ ਦਾ ਮਾਣ। ਪਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੇਤੁਕੀ ਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ। ਇਕ ਵਾਰ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਅੱਜ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ!" ਉਹ ਆਪਣਾ ਹਲ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ। ਹਲ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਉਹ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਨਗਰੀ ਜਦੋਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਡਰ ਗਏ। ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਭੀਖ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੰਬਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਗਿਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਰਾਮ ਜੀ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਅਸੀਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਭੁੱਲ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਨਾ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਹੋ। ਜਗਤ ਤੁਹਾਡਾ ਖੇਡ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਖੇਡਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਅਨੰਤ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਗੁੱਸਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵੈਰੀਤਾ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਤਵਗੁਣ ਦੇ ਧਾਰਕ ਹੋ, ਸਦਾ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਿਏਤਾ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ।" ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦੋਂ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਡਰ ਅਤੇ ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ—"ਡਰੋ ਨਹੀਂ।" ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਉਪਹਾਰ ਵਜੋਂ ਸੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜੇ, ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਤਣੀ ਨਾਲ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਹਲਾਯੁਧ (ਬਲਰਾਮ ਜੀ) ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਰ ਵਲ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਦਿਲ ਲੈ ਕੇ ਪਰਤ ਆਏ, ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਨਗਰੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨੂੰ ਹਲ ਨਾਲ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੀ ਜਿੱਤ' ਵਾਲਾ ਬਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਨਰਕਾਸੁਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦੋ ਸੌ ਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ, ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਅਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਣੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਰੋਵਰ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ, ਕੁਮੁਦਾਂ, ਦਿਨ-ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਲਿਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉੱਚੇ ਘਾਹਾਂ ਅਤੇ ਹੰਸ-ਬਗਲੇ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਸ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਨੌ ਲੱਖ ਮਹਲ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣੇ, ਪੱਚੀਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ-ਮੋਤੀ ਦੇ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਜਗਮਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੜਕਾਂ, ਚੌਕ, ਹਾਟ, ਇਲਾਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਸੁੰਦਰ ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਭਾ-ਮੰਡਪ, ਦੇਵ ਮੰਦਿਰ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ ਰਸਤੇ, ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ-ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਛਾਂਵ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ। ਉਥੇ ਹਰਿ ਜੀ ਦੀ ਕਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਟਵਸਟ੍ਰ ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੌਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਦਾ ਸੀ। ਮਹਲ ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ਤੇ ਖੜਾ, ਨੀਲੇ ਪਾਥਰ ਦੀਆਂ ਫਰਸ਼ਾਂ, ਨੀਲਮ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ, ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਛਤਾਂ 'ਟਵਸਟ੍ਰ' ਵਲੋਂ ਬਣੀਆਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ, ਸੀਟਾਂ ਅਤੇ ਬਿਸਤਰੇ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਦੰਦ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਉਥੇ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਹਾਰਾਂ ਦੇ, ਤੇ ਨੌਕਰ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜਿਆਂ, ਪਟਕਿਆਂ, ਪੱਗਾਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਨ।