ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਟ ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ!", "ਨਮੋ ਨਮ:" ਅਤੇ "ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ!" ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਮੌਰ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੇ ਸੜ੍ਹਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਵਧ' ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਅਗਲੇ ਚਰਿਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਂਭਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਬੜਾ ਉਤਾਵਲਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਜਬਰਦਸਤੀ ਸਾਡੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, "ਆਓ, ਇਸ ਮਾਣੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹੀਏ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਗੇ? ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਉਣਗੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸਾਹ ਵਾਂਗ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" ਫਿਰ ਕਰਣਾ, ਸ਼ਾਲ, ਭੂਰੀ, ਯਜ੍ਨਕੇਤੁ ਅਤੇ ਸੁਯੋਧਨ ਆਦਿ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖੀਆਂ ਨੇ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਸਾਂਭਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਏ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸਾਂਭਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਖਲੋ ਗਿਆ। ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ "ਰੁਕੋ! ਰੁਕੋ!" ਚੀਕਾਂ ਮਾਰੀ, ਤੇ ਕਰਣਾ ਆਦਿ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸੁਤ ਨੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਭਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਕੇ, ਕਰਣਾ ਸਮੇਤ ਛੇਵੇਂ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਚਾਰ ਸਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ। ਇਸ ਸ਼ੌਰਯ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਂਭਾ ਨੂੰ ਰਥਹੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ—ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ, ਇੱਕ ਨਾਲ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਰਥਹੀਨ ਕਰ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਗਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਰਦ ਜੀ ਤੋਂ ਸੁਣਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਉਹ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੌਰਵਾਂ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਇੱਛਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਵਾਦ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ 'ਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਜਾਹਵਯਾ (ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ) ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਕੇ, ਉਧਵ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਕੋਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਭੇਜਿਆ। ਉਧਵ ਨੇ ਅੰਮਬਿਕਾ ਪੁੱਤਰ (ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ), ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਬਾਹਲਿਕ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਿੱਤਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਆਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਮਿਲਣ ਆਏ। ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਅਤੇ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਪੂਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਨਿਰਭਉ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਉਹ ਜੋ ਹੁਕਮ ਦੇਣ, ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ; ਪਰ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਲਈ ਇਹ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵਿਰ ਅਤਮਕ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ! ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਟੱਲ ਚਲਣ ਨਾਲ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋੜ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ, ਖਾਂਦੇ, ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਆਸਨ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਚਮਚਾ, ਚਵਰ, ਸ਼ੰਖ, ਚਿੱਟਾ ਛਤਰੀ, ਮੋੜ, ਸਿੰਘਾਸਨ, ਅਤੇ ਖਟੀਆ—ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਡੀ ਅਣਡਿੱਠੀ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਹੋ ਗਿਆ ਕਾਫ਼ੀ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ; ਉਹ ਯਾਦਵ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਹੋਏ, ਹੁਣ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਹੀ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਨਾਲ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਵੀ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਅਰਜੁਨ ਆਦਿ ਸਮੇਤ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਨਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਲੈ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।" ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਦਰਾਯਣ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਮ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਮੱਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਕਰੜੇ ਬਚਨ ਆਖ ਕੇ, ਅਸਭਿਆਨਸਾਰ, ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।" ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਬਦਮਾਸੀ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪੇਸ਼ਾ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਚੁਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, "ਇਹ ਦੁਸਟ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੰਡ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਲਾਠੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ, ਝਗੜਾਲੂ, ਦੁਸਟ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੇਰੀ ਅਣਡਿੱਠੀ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਬਚਨ ਆਖਦੇ ਰਹੇ, ਮਾਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।" "ਕੀ ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਜੋ ਭੋਜਾਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਉਹ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਪਾਲ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ? ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਾਰਿਜਾਤ ਵ੍ਰਿਖਸ਼ ਅਮਰ ਲੋਕ ਤੋਂ ਲਿਆ, ਕੀ ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਆਸਨ ਦੇ ਅਯੋਗ ਹਨ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਮੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮੈਂ ਖੁਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਾਜਸੀ ਆਸਨ ਕਿੱਥੇ ਛੋਟਾ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਡੇਰੇ, ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਉੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਸੰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।