ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਫੜ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਦਿਵਿਦਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਲਿਆ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਪਰੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਪਹਾੜ ਵੀ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਗਦੇ ਨਾਲ ਦਿਵਿਦਾ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਤੇ ਖੂਨ ਵਹਿ ਨਿਕਲਿਆ। ਪਰ ਦਿਵਿਦਾ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਲਾਲ ਗੇਰੂ ਲੱਗਣ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਵਾਰ ਨੂੰ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਟਾਹਣੇ ਜਬਰ ਨਾਲ ਉਤਾਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਕੱਟ ਕੇ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਿਵਿਦਾ ਨੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਲਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸੌ ਵਾਰੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਵਿਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਗਿਆ। ਹਰ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਵਿਦਾ ਨੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਿਵਿਦਾ, ਜੋ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਖਜੂਰ ਦੇ ਤਣੇ ਵਾਂਗ ਲੰਬਾ ਕਰਕੇ, ਮੋਟੇ ਮੁੱਕੇ ਬਣਾਏ। ਉਹ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਗਦੇ ਤੇ ਹਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਦਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ। ਦਿਵਿਦਾ ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਉਲਟੀਦਿਆਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਦਿਵਿਦਾ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ, ਦਰੱਖਤ—all—ਡਰ ਗਏ। ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਥਿਰਕਦੀ ਨਾਵ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ!", "ਨਮੋ!", "ਸ਼ਾਬਾਸ਼!" ਦੀਆਂ ਉਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪਾਈਆਂ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਸਤਾਹਠੀ ਚੈਪਟਰ "ਦਿਵਿਦਾ ਵਧ" ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਸਿਰੇ, ਸਾਂਭਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨੂੰ ਘਸੀਟਿਆ। ਕੌਰਵ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਅਣਮਨਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, "ਆਓ ਇਸ ਅਹੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਵਾਂ; ਯਾਦਵ ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਗੇ? ਉਹ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਯਾਦਵ ਸੁਣਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹਾਈ ਹੋਣ ਤੇ ਆ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਸਾਹ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਣ, ਸ਼ਾਲਾ, ਭੂਰੀ, ਯਜਨਕੇਤੁ ਤੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ, ਸਾਂਭਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ, ਸਾਂਭਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਇਕੱਲਾ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, "ਰੁਕੋ! ਰੁਕੋ!" ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ, ਕਰਣ ਤੇ ਹੋਰ ਬਾਣ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ। ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਣ ਕੇ, ਸਾਂਭਾ ਨੇ ਛੇ ਰਥੀਆਂ, ਕਰਣ ਸਮੇਤ, ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਨਾਲ ਸਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਰਧਰਾਂ ਨੂੰ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਵਾਰਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ: ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ, ਇੱਕ ਨਾਲ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਰਥ ਰਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਕੌਰਵ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਗਏ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਮੇਤ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਯਾਦਵ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ; ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਜੀ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਕੌਰਵ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਚਾਹਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਵਾਦ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਚਮਕਦੇ ਰਥ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵੱਲ ਗਏ। ਗਜਹਵਯਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਬਾਹਰੀ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ, ਤੇ ਉਧਵ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਲ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਉਧਵ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਬਾਹਲਿਕ ਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਣ ਕੇ ਕਿ ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਿੱਤਰ, ਆ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਮੰਗਲਮਈ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਗਾਊ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ; ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਖੇਰੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਸ਼ਬਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹੇ। ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਅਡੋਲ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਤੇ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮਵਾਨ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਜਿੱਤ ਕੇ; ਮੈਂ ਇਹ ਸਬਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ, ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ। "ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ! ਕਾਲ ਦੇ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਚਲਣ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਜੁੱਤੀ ਪਹਿਨਦਾ, ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਤਾਜ ਪਾਉਂਦਾ।" "ਇਹ ਯਾਦਵ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਗਤ, ਸਾਡੀ ਖਾਟ, ਮੰਜੀ ਤੇ ਭੋਜਨ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਰਾਜਸੀ ਆਸਨ ਦਿੱਤੇ।" "ਉਹ ਪੰਖਾ, ਚਮਰ, ਸ਼ੰਖ, ਚਿੱਟਾ ਛਤਰੀ, ਤਾਜ, ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਸੇਜ—all—ਸਾਡੀ ਅਣਦੇਖੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।" "ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ, ਦਾਤਾ ਵਲੋਂ, ਅਜੇਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਰਪਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ। ਉਹ ਯਾਦਵ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਫਲ-ਫੂਲੇ, ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਿਰਲੱਜਤਾ ਨਾਲ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਆਸੁ, ਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੀ ਛਾਂ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।