ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਗਜ (ਹਾਥੀ) ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਵਾਰੁਣੀ ਮਦਿਰਾ ਪੀ ਕੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਬਾਂਦਰ ਆਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਿਲਾ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗਾ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਸੰਗਤੀਆਂ, ਜੋ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਹੱਸਣ-ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਅਣਧਿਆਨਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸ ਪਈਆਂ। ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲੱਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਓਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਸਖਰਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਅਣਧਿਆਨਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਉਹ, ਜੋ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਿਆ, ਪਰ ਚਲਾਕ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਮਦਿਰਾ ਦਾ ਘੜਾ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਘੜਾ ਫੜ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਹੱਸ-ਹੱਸ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ ਦਾ ਘੜਾ ਤੋੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਿਕਰਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਬਾਂਦਰ, ਮਦ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਮਰੋੜ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਅਣਧਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਬਦਤਮੀਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਈ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਅਤੇ ਹਲ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲਿਆ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਕੇ, ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਸੰਕਰਸ਼ਣ (ਬਲਰਾਮ) ਹਿਲੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਟਲ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗਦੇ ਨਾਲ ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਗਦੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲਾਲ ਖੂਨ ਵਹਿ ਪਿਆ। ਉਹ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਗੇਰੂ ਲੱਗਣ ਵਾਂਗ, ਮਾਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਰੁੱਖ ਨਾਲ, ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੇ ਫਿਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸੌ ਵਾਰੀ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਰੁੱਖ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ, ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਲਏ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਰੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਡ਼ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰ ਕੇ, ਮੋਠੇ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਬਲਰਾਮ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਮੋਠਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੇ ਖੂਨ ਓਕਦੇ ਹੋਏ ਪੈ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ, ਰੁੱਖ, ਸਭ ਡਰ ਗਏ; ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਣ ਜਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਓਲਟਣ ਵਾਂਗ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ, ਸਿੱਧ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ 'ਵਿਜੈ!' 'ਵੰਦਨਾ!' 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼!' ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਪਰਵਾਰ ਹੋਏ। ਇੱਥੇ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਧ ਦੇ ਸੜ੍ਹਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਵਧ' ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ, ਸੰਭਾ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਵਲੋਂ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੌਰਵਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਇਹ ਲੜਕਾ ਬਦਅਖਲਾਕ ਹੈ; ਸਾਡੀ ਇਗਨੋਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਬੇਮਨ ਦੋਹਿਤਾ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ।" "ਆਓ, ਇਸ ਅਣਧਿਆਨਤ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਵਾਂ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਗੇ? ਉਹ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਵਧੀਆ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸਾਹ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਨਾ, ਸ਼ਾਲਾ, ਭੂਰੀ, ਯਜਨਕੇਤੁ ਤੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਸੰਭਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੰਭਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਅਕੇਲਾ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, 'ਰੁਕੋ! ਰੁਕੋ!' ਚੀਖਦੇ, ਕਰਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਭਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਬੱਚਾ, ਕੌਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਝਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਝਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਕਰਨਾ ਸਮੇਤ ਛੇ ਰਥੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਥ-ਸਾਰਥੀਆਂ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਭਾ ਨੂੰ ਰਥ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ: ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜੇ, ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਥ-ਸਾਰਥੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਰਥ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਵਿਜੇਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦੋਹਿਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਪਰਵਾਰ ਹੋਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਤੋਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਤੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਕੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਵਾਦ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਗਜਹਵਯਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਬਾਹਰੀ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕੇ, ਅਤੇ ਉਧਵ ਜੀ ਨੂੰ ਧਰਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਉਧਵ ਜੀ ਨੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਬਾਹਲਿਕ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਸਨ, ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਨੇ ਸੁਭ ਦਾਨ-ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਚਿਤ ਰੀਤੀ ਨਾਲ, ਗਊ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੁਜਾ ਕੀਤੀ; ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਖੈਰ-ਅਫ਼ੀਅਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ।