ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਦੂਜੀ ਗਾਂਠ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਵੀ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਤੀਜੀ ਗਾਂਠ ਟੁੱਟੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸੱਤ ਗਾਂਠਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਸਕੰਧਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਚੁੱਕਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਇਕ ਅਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ—ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ ਰੰਗ, ਮਸਤਕ ਤੇ ਮੁਕੁਟ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਗੋਕਰਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤਤਾ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।” ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਧੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਧੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਕੋਈ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਡੀ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਚਾਹੇ ਪਾਪ ਨਮੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸੁੱਕੇ, ਹਲਕੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਭਾਰੀ, ਬੋਲਣ, ਸੋਚਣ ਜਾਂ ਕਰਮ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ—ਸੁਣਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਬੇਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਮਜਬੂਤ ਤੇ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਸਰੀਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ, ਰਗਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਮਾਸ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ, ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਦੁੰਦ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਮਲ ਦਾ ਘੜਾ—ਇਹੀ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਹੈ। ਇਹ ਜੁਣ, ਦੁੱਖ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਘਰ, ਭਰਨ ਔਖਾ, ਝੱਲਣ ਔਖਾ, ਵਿਗੜਿਆ, ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਆਖ਼ਿਰ ਕੀੜਿਆਂ, ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਰਾਖ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਅਜਿਹੇ ਅਸਥਿਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਹ ਟਿਕਾਉ ਕਰਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਸਵੇਰੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਐਸੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਟਿਕਾਉਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇਹੀ ਇਕ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੁੱਲਬੁਲੇ ਜਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ, ਜਿਹੜੇ ਇਹ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਮਰਨ ਲਈ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੁੱਕੇ ਬਾਂਸ ਦੀ ਗਾਂਠ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗਾਂਠ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ। ਜਦ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸੁਣਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗਾਂਠ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਕਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਰਮ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਮਨ ਕਥਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰ ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਮੈਲ ਨੂੰ ਧੋਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਰਥ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕੇਵਲ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਹੀ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਉਹ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਵਿਛਿੱਤਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਹੰਗਮ ਰਥ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਧੁੰਧੁਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਲਿਆ। ਜਦ ਗੋਕਰਣ ਨੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਬੋਲ ਪਿਆ, “ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਤਾ ਹਨ; ਫਿਰ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਰਥ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ? ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਨੇ ਇਕਸਾਰ ਸੁਣਿਆ ਸੀ; ਫਿਰ ਫਲ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਇਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੇਣ।” ਹਰੀ ਦੇ ਦਾਸਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇੱਥੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਸੁਣਨ ਦੇ ਫਰਕ ਕਰਕੇ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਪਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਤਨਾ ਮਨਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁਣਨ ਕੀਤਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਗਹਿਰੀ ਵਿਚਾਰਨਾ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਗਿਆਨ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬੇਧਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਦੇਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚੰਚਲ ਮਨ ਨਾਲ ਜਪਾ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਅਯੋਗ੍ਯ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ; ਜੋ ਅਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ; ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਕੁਕਰਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅੰਦਰ ਨਿਮਰਤਾ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ, ਅਤੇ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਧਿਆਨ—ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਲਈ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਗੋਕਰਣ! ਗੋਵਿੰਦ ਆਪ ਤੈਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਦੇਣਗੇ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਗੋਕਰਣ ਨੇ ਫਿਰ ਕਥਾ ਕੀਤੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਸੁਣਨ ਕੀਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਕਿ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ। ਹਰੀ ਆਪ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਹੰਗਮ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਆਏ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਿੱਤਕਾਰ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹਰੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ, ਤੇ ਗੋਕਰਣ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੋਰ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਘੋੜੀ ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਚੁਹੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਗੋਕਰਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵਿਹੰਗਮ ਰਥਾਂ 'ਚ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਯੋਗੀ ਵੀ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੋਪਾਲ ਤੇ ਗੋਕਰਣ ਗੋਲੋਕ ਪਹੁੰਚੇ—ਜੋ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਲੈ ਗਿਆ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਉਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਸੂਰਜ ਜਾਂਦਾ, ਨਾ ਚੰਦ, ਨਾ ਹੀ ਸਿੱਧ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਗਏ—ਇਸ ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਦੇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਕਥਾ ਦੇ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਜਿਹੜੇ ਗੋਕਰਣ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਅੱਖਰ ਕੰਨੀਂ ਪੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ, ਸਰੀਰ ਸੁਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਕਈ ਜੁਗਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤਪ, ਜਾਂ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਹ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜੋ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।