ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦਵਿਵਿਦਾ ਨਾਮਕ ਬਾਂਦਰ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਲਿਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਵਸਣ-ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਪਹਾੜ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਉਹ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦੇਂਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਨਾਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਹਤਿਆਰਾ, ਹਰੀ, ਵਸਦਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਕਦੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਉੱਥੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਤਟ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਦੇਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਜਤਨੀ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਤੋੜਦਾ, ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਗੰਦ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਹਠੀਲੇਪਣੀ ਵਧ ਗਈ; ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ, ਫਿਰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕਾਰੀਗਰ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਗਾਇਕੀ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਰੈਵਤਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਮਾ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਰੂਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਜਿਉਂ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਹਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਬੁਰਾ ਬਾਂਦਰ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਸ਼ਾਖਾਂ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਾ। ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਹਠੀਲੇਪਣੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਾਲਰਾਮਾ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣ, ਜੋ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਹੱਸਣ-ਮਜਾਕ ਦੀਆਂ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸਨ, ਹੱਸ ਪਈਆਂ। ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਟੋਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁੱਟੀਆਂ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਪਿਠ ਦਿਖਾਈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਰਾਮਾ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਬਾਲਰਾਮਾ, ਜੋ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਿਆ; ਪਰ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਘੜੀ ਫੜ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਘੜੀ ਫੜ ਕੇ ਬਾਲਰਾਮਾ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ; ਬੁਰਾਈ ਨਾਲ ਘੜੀ ਤੋੜ ਕੇ, ਬਾਲਰਾਮਾ ਦੇ ਕਪੜੇ ਵੀ ਖੋਲ ਦਿੱਤੇ। ਬਾਲਰਾਮਾ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਹਠੀਲੇਪਣੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਬਾਲਰਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਬਾਲਰਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਦਵਿਵਿਦਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਲਰਾਮਾ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਮਾਰਿਆ; ਪਰ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਹਿਆ। ਬਾਲਰਾਮਾ ਨੇ ਦਰੱਖਤ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗਦੇ ਨਾਲ ਦਵਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਤੇ ਲਹੂ ਵਹਿ ਨਿਕਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਲਾਲ ਗੇਰੂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਝਟਕਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ; ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਰੱਖਤ ਫੜ ਕੇ, ਸ਼ਾਖਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਬਾਲਰਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਰੱਖਤ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸੌ ਵਾਰੀ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਦਰੱਖਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਕੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਫਿਰ, ਬਾਲਰਾਮਾ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਪਰ ਬਾਲਰਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਖਜੂਰ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਣਾਇਆ, ਮੁੱਕੇ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ। ਪਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਲ੍ਹੀ ਹੱਡੀ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ; ਬਾਂਦਰ ਪਏ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਉਲਟਦਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਡਰ ਕੇ ਕੰਬੀ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਸਮੇਤ; ਹੇ ਕੁਰੁ ਸ਼ੇਰ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਜਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਹਿਲਦਾ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਵਿਜੈ!' ਤੇ 'ਨਮੋ!' ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜਾਂ, 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!' ਦੀਆਂ ਪੁਕਾਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿਧਾਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਵਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਸੜ੍ਹਸਠਵੀਂ ਅਧਿਆਇ 'ਦਵਿਵਿਦਾ ਦਾ ਵਧ' ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਸਾਂਭਾ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਬਾਲਰਾਮਾ ਵੱਲੋਂ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਗਾਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਬਦਤਮੀਜ਼ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਅਣਇੱਛੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, "ਆਓ, ਇਸ ਹਠੀਲੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਵਾਂ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਗੇ? ਉਹ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਦੱਤਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ।" "ਜੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਸੁਣ ਲੈਂਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸਾਹ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਣਾ, ਸ਼ਾਲਾ, ਭੂਰੀ, ਯਜਨਕੇਤੁ ਅਤੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਰਾਏ ਨਾਲ, ਸਾਂਭਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਧਰਤਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਦੇਖ, ਸਾਂਭਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਅਕੇਲਾ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ, "ਰੁਕੋ! ਰੁਕੋ!" ਚੀਕਦੇ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਰਥੀਆਂ, ਕਰਨਾ ਸਮੇਤ, ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਤੇ ਇੱਕ-ਸਮੇਂ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਕੀਤਾ। ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਨਾਲ ਚਰੋਟੀਆਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਇਸ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ: ਚਾਰਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਇੱਕ ਨੇ ਚਰੋਟੀਏ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਰਥ-ਰਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਕੌਰਵਾਂ ਪ੍ਰਿੰਸ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਹੋਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਤੋਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।