ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਫਿਰ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ: "ਮੈਨੂੰ ਰਾਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕੀਤਾ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇੱਕ ਵਾਨਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਅਤੇ ਮਾਇੰਡਾ ਦਾ ਸ਼ੂਰਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਮਿਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ, ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਵਸੀਆਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਢਾਣੀਆਂ 'ਤੇ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਪਹਾੜ ਉਖਾੜ ਕੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਨਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਹਰਿ, ਉਸ ਦੇ ਮਿਤਰ ਦਾ ਹਤਿਆਰਾ, ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਉਠਾ ਕੇ ਤਟ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬੋ ਦਿੰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਤੋੜਦਾ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਮਲ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ। ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘਾਟੀਆਂ 'ਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ, ਫਿਰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕਾਰੀਗਰ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਗਾਇਕੀ ਸੁਣੀ ਤੇ ਰੈਵਤਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਲੋਟਸਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੋਹਣੇ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਮਾ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਰੁਣੀ ਪੀਣ ਕਰਕੇ ਥੋੜੀਆਂ ਡੋਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਦਿੱਖ ਵਿਚ ਰੁੱਤ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਵਾਨਰ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਿਲਾ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਲਰਾਮਾ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤੀਆਂ, ਜੋ ਖੇਡਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਹੱਸ ਪਈਆਂ। ਵਾਨਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਉਡਾਈ, ਇਹ ਸਭ ਰਾਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਬਲਰਾਮਾ, ਜੋ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਆ ਕੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਿਆ, ਪਰ ਵਾਨਰ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਛਲਿਆ ਤੇ ਮਦਿਰਾ ਦਾ ਮਟਕਾ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਟਕਾ ਫੜ ਕੇ, ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਕੇ, ਬਲਰਾਮਾ ਦੀਆਂ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬਲਰਾਮਾ 'ਤੇ ਹਲਕਾ-ਫੁਲਕਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ— ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਫੜ ਲਿਆ, ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ; ਪਰ ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਬਲਰਾਮਾ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ। ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਉਪਰੋਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਸਹਿ ਗਿਆ। ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਦਰੱਖਤ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵਜੇ ਹੋਏ ਘਾੜ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਹਿ ਪਿਆ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਘਾੜ ਨੂੰ ਸਹਿ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਹੋਰ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਬਲਰਾਮਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜਾ ਵਾਰੀ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਹੋਰ ਦਰੱਖਤ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਸੈਂਕੜਾ ਵਾਰੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਗਿਆ, ਹਰ ਦਰੱਖਤ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਬਲਰਾਮਾ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਨੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਪਰ ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਵਾਨਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਲ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰਕੇ, ਮੁੱਕੇ ਬਣਾਏ; ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ। ਪਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖ, ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਲ੍ਹੀ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ; ਵਾਨਰ ਖੂਨ ਉਲਟੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ, ਦਰੱਖਤ—all ਡਰ ਗਏ; ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ 'ਵਿਜੈ!' ਤੇ 'ਨਮੋ!' ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਦੀਆਂ ਪੁਕਾਰਾਂ, ਦੇਵਤਾ, ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਸਤਾਹਠੀ ਅਧਿਆਇ, 'ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਦਾ ਵਧ', ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ—ਇਹ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਾਂਭਾ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮਾ ਵੱਲੋਂ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨੂੰ ਘਸੀਟਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਆਈ। ਕੌਰਵਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ: "ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਬਦਤਮੀਜ਼ ਹੈ; ਸਾਡੀ ਅਣਮਨ੍ਹੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਸਾਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ।" "ਆਓ, ਇਸ ਅਹੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਵੀਂ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਗੇ? ਉਹ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਦਿਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੈ।" "ਜੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਸੁਣ ਲੈਂਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਵਧੀਆ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਣਾ, ਸ਼ਾਲਾ, ਭੂਰੀ, ਯਜਨਕੇਤੁ ਅਤੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਸਾਂਭਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸਾਂਭਾ, ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਅਕੇਲਾ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ, 'ਰੁਕੋ! ਰੁਕੋ!' ਚੀਕਦੇ, ਤੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਕਰਣਾ ਤੇ ਹੋਰ ਉਸ 'ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ, ਕੁਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਛੇ ਰਥੀਆਂ, ਕਰਣਾ ਸਮੇਤ, ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਇਕੱਠੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਰੀ, ਜਖਮੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਥ-ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਦਾ ਵਧ, ਅਤੇ ਸਾਂਭਾ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਤੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਦੀ ਘਟਨਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।