ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਲੋਕ ਡਰੇ ਹੋਏ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜੂਆ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਰੋ ਪਏ, "ਹੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਸੁਣੀ, ਆਪਣੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਡਰੋ ਨਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹਾਂ।" ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਜਾਦੂਈ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਸ ਖੜੀ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ, ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਪ੍ਰਲੈ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜ, ਆਪਣੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼, ਦਿਸਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਗਿਆ। ਮੁਕੁੰਦ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣ ਕੇ, ਚਕਰ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਾਦੂਈ ਯਜਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਅੱਗ ਦਾ ਜੀਵ, ਚਕਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਰਾਜਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਦਕਸ਼ਿਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ—ਜੋ ਅਭਿਚਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਚਕਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਲ, ਦਰਬਾਰ, ਬਾਜ਼ਾਰ, ਦਰਵਾਜੇ, ਮੀਨਾਰਾਂ, ਅਨਾਜ ਦੇ ਭੰਡਾਰ, ਖਜਾਨੇ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਚਕਰ ਨੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਬਾਹੀਂ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਰਾਮਾ, ਅਮਿਤ ਤੇ ਅਨੰਤ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅਚਰਜ ਕਾਰਜਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕੀਤਾ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਬਾਂਦਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦਵਿਵਿਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਤੇ ਮਇੰਦਾ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ।" ਦਵਿਵਿਦਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੇ ਤਬਾਹੀ ਲਿਆਈ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਵਸੀਆਂ, ਤੇ ਗਵਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੰਦਾ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਪਹਾੜ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ—ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਨਾਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਕਦੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਤਟ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਦਿੰਦਾ। ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਜਨ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਤੇ ਗੰਦ ਨਾਲ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ, ਫਿਰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕਾਰਿਗਰ ਕੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਵਿਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਸੁਣੇ ਤੇ ਰੈਵਤਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਅੰਗ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਤੇ ਵਿਰਤਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਮਾ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਾਰੁਣੀ ਪੀਣ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਹਲਚਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸ਼ਕਲ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੁਰਾ ਬਾਂਦਰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਿਲਾਈਆਂ, ਤੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾ ਕੇ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਗੁਸਤਾਖੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣ, ਜੋ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਹੱਸਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ੌਕੀਂ ਸਨ, ਹੱਸ ਪਈਆਂ। ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੋਲੇ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁੱਟੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਖੌਲ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ, ਇਹ ਸਭ ਰਾਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਬਲਰਾਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵੱਜਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਿਆ; ਪਰ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਘੜੀ ਫੜ ਲਈ। ਘੜੀ ਫੜ ਕੇ, ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਮਖੌਲ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹੱਸ ਕੇ ਬਲਰਾਮਾ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ; ਬੁਰਾਈ ਨਾਲ ਘੜੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਲਰਾਮਾ ਦੇ ਕਪੜੇ ਵਿਖੇਰ ਦਿੱਤੇ। ਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਬਲਰਾਮਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ; ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਹੱਦਤ ਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦੇਖੀ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਦਵਿਵਿਦਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਲਿਆ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਬਲਰਾਮਾ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਵੱਜਿਆ; ਪਰ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਰੁੱਖ ਫੜ ਕੇ, ਗਦਾ ਨਾਲ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਤੇ ਲਹੂ ਵਹਿ ਗਿਆ। ਪਹਾੜ ਤੇ ਲਾਲ ਗੇਰੂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਵੱਜਣ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਾ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਜਿਆ, ਪਰ ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਟੁੱਟਿਆ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸੌ ਵਾਰੀ ਟੁੱਟਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਜਦ ਹਰ ਰੁੱਖ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਲਏ ਤੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਰੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਬਲਰਾਮਾ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਪਰ ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਂਦਰ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਖਜੂਰ ਦੇ ਤਣੇ ਵਾਂਗ ਕਰ ਕੇ, ਮੁੱਕੇ ਬਣਾਏ; ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਜਿਆ। ਪਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਲ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਦਬਾਇਆ; ਬਾਂਦਰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਲਹੂ ਉਗਲਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ, ਰੁੱਖ, ਸਭ ਡਰ ਗਏ; ਹੇ ਕੁਰੁ ਸ਼ੇਰ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਤੇ ਓਲਟ ਜਾਂਦਾ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ "ਵਿਜੈ! ਨਮਸਕਾਰ! ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!" ਦੀਆਂ ਉਵਾਜ਼ਾਂ ਉਠੀਆਂ, ਦੇਵਤਾ, ਸਿੱਧ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਵਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਸੜ੍ਹ ਸਟਤਰਵੀਂ ਅਧਿਆਇ "ਦਵਿਵਿਦਾ ਵਧ" ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਚਰਣ ਵਿੱਚ, ਸੰਭਾ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮਾ ਵੱਲੋਂ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਨੂੰ ਘਸੀਟਣ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੌਰਵ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਇਹ ਮੁੰਦਾ ਬਦਤਮੀਜ਼ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਫੜ ਲਿਆ।" "ਆਓ, ਇਸ ਗੁਸਤਾਖ ਨੂੰ ਬਾਂਧ ਲਵੋ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੀ ਕਰ ਲੈਣਗੇ? ਉਹ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਖਜਾਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।