ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅਗਨਿ-ਪੁਤਲਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਨ, ਭਵਨ ਭਿਆਨਕ, ਮੂੰਹ ਕਰੜਾ, ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਹੋਂਠ ਚੱਟਦਾ ਹੋਇਆ, ਨੰਗਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹਿਲਾਂਦਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਤੱਡ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ, ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਿੱਧਾ ਦਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਜਦੋ ਉਹ ਜਾਦੂਈ ਅਗਨਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਦੇਖੀ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਡਰ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਿੱਕ ਵਣ ਦੇ ਹਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਅਸਹਾਇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਦੌੜੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੋਹ ਸਭਾ ਵਿਚ ਜੂਆ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਚੀਕ ਉਠੇ, "ਹੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ!" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਤੇ ਡਰ ਦੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪukar ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੱਸੇ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਡਰੋ ਨਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।" ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ, ਇਹ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਜਾਦੂਈ ਚਾਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਦਸ ਲੱਖ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਲਯ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਇਸ ਅਸਤਰ ਨੇ ਉਸ ਅਗਨਿ-ਪੁਤਲੇ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੋ ਅਗਨਿ-ਪੁਤਲਾ ਯਗ੍ਨ ਰਾਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਸਨੇ ਸੁਦਕਸ਼ਿਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜਾ ਅਭਿਚਾਰ (ਜਾਦੂ) ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਲ, ਸਭਾ-ਭਵਨ, ਮੰਡੀ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਮੀਨਾਰਾਂ, ਅੰਨ-ਭੰਡਾਰ, ਖਜ਼ਾਨੇ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਤੇ ਅਨਾਜ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਸਾ-ਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਫਿਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤਬਾਂ ਬਾਰੇ—ਉਹ ਅਪਾਰ ਤੇ ਅਣਮਾਪ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋਰ ਕੀ ਕੀਤਿਆਂ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਨਰ ਸੀ। ਉਹ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਮੈੰਦਾ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਵਸੀਆਂ ਤੇ ਗਵਾਂ ਦੇ ਡੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੰਦਾ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਨਾਰਤਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਉਚਾਲ ਕੇ ਕੰਢਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬੋ ਦਿੰਦਾ। ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਪੋਭੂਮੀਆਂ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋੜ ਕੇ, ਤੇ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਮੂਤ ਤੇ ਗੰਦ ਪਾ ਦਿੰਦਾ। ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਜਾਂ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕਾਰੀਗਰ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉੱਚ-ਕੁਲ ਵਦੂਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਮਿੱਠੀ ਸੁਰਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਤੇ ਰੈਵਤਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ (ਬਲਰਾਮ) ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਹਰ ਅੰਗ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ, ਤੇ ਸਤੀਆਂ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਜੀ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਰੁਣੀ ਪੀਣ ਕਰਕੇ ਲਰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਗਜਰਾਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਵਾਨਰ, ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ, ਜੋ ਖੇਡਣ-ਕੁਦਣ ਤੇ ਹੱਸਣ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸਨ, ਖਿੜ-ਖਿੜ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਵਾਨਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲੇ ਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਸੁੱਟ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਕਰਕੇ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਿਆ, ਪਰ ਵਾਨਰ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਮਟਕਾ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਚਤੁਰ ਵਾਨਰ ਨੇ, ਮਟਕਾ ਫੜ ਕੇ, ਹੱਸ-ਹੱਸ ਕੇ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਚਿੜਾਇਆ। ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਮਟਕਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਿਖੇਰ ਦਿੱਤੇ। ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵਲੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹਲ ਤੇ ਗਦਾ ਉਠਾ ਲਿਆ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਲਿਆ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਪਰ ਸੰਕਰਸ਼ਣ (ਬਲਰਾਮ) ਹਿਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉਪਰੋਂ ਕੁਝ ਆਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਅਡੋਲ ਰਹੇ। ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਰੁੱਖ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵਾਨਰ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਮਾਟੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ, ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸੌ-ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੇ। ਵਾਨਰ ਨੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੀ ਰੁੱਖ ਬਚਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਲੜਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਸੁੰਞਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰ ਨੇ ਬਲਰਾਮ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਕਣਾ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਡ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਵਰਗਾ ਕਰਕੇ, ਮੁੱਕੇ ਬਣਾਏ ਤੇ ਰੋਹਣੀ ਨੰਦਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆ ਬਲਰਾਮ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਤੇ ਹਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਹੱਡੀ-ਪੰਜਾ ਵਜਾ ਦਿੱਤੀ। ਵਾਨਰ ਮੂੰਹੋਂ ਲਹੂ ਉਗਲਦਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਹਿੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਹਿੱਲਦਾ ਹੈ। ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ!", "ਵਾਹ-ਵਾਹ!", "ਨਮੋ ਨਮ:" ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੀ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਾਮ ਜੀ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਏ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਸਤਾਹਠਵੀਂ ਅਧਿਆਇ, "ਦ੍ਵਿਵਿਦਾ ਵਧ", ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪੂਰਨ ਹੋਈ।