ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ ਆਤਮਾ ਵੀ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਝਾਤ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਠਹਿਰਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿਲੇ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਸਿੱਧਾ ਖੜਾ, ਸੱਤ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲਾ ਬਾਂਸ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਬਾਂਸ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੇਦ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣ ਸਕੇ। ਹੁਣ ਉਹ ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਧੇਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਵੈष੍ਣਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦਾ ਸੀ, ਪਹਿਲੀ ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇੱਕ ਅਚੰਭਾ ਵਾਪਰਦਾ—ਬਾਂਸ ਦੀ ਗੰਢ ਇਕ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਗੰਢ ਟੁੱਟੀ, ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਗੰਢ ਟੁੱਟੀ। ਇੰਝ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਗੰਢਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਸਕੰਧ ਸੁਣ ਲਏ, ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ—ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਬਦਲੀ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਰੰਗ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਗੋਕਰਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਹਾਡੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।” ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਧੰਨ ਹੈ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਧੰਨ ਹੈ ਇਹ ਸੱਤ ਦਿਨੀ ਪਾਠ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਧਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੱਤ ਦਿਨ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਕੰਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਡੀ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਪਾਪ ਨਮੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸੁੱਕੇ, ਹਲਕੇ ਜਾਂ ਭਾਰੀ, ਬੋਲ, ਮਨ ਜਾਂ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੇ ਹੋਣ—ਸੁਣਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਇੰਧਨ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।” “ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਫਲ ਰਹਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜੇ ਉਹ ਅਸਥਿਰ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ?” “ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਹੈ, ਸਿਨੇਵਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਮਾਸ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਗੰਧੀ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਮਲ ਦਾ ਭਾਂਡਾ। ਇਹ ਬੁਢਾਪੇ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਘਰ, ਦੁਖੀ, ਭਰਨ ਔਖਾ, ਝੱਲਣ ਔਖਾ, ਵਿਗੜਿਆ, ਖੋਟਾ ਤੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਆਖ਼ਰ ਕੀੜਿਆਂ, ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਰਾਖ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਅਸਥਿਰ ਕਰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਸਥਿਰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।” “ਸਵੇਰੇ ਬਣਾਇਆ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਜਿਹੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਪਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਥਿਰਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਪਰ ਜੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹਰਿ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਦੁਸ਼ਟੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ, ਇਹੀ ਇਕ ਮਾਰਗ ਹੈ।” “ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੁੱਲਬੁਲੇ ਜਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ, ਜਿਹੜੇ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਨ ਲਈ ਹੀ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਸੁੱਕੇ ਬਾਂਸ ਦੀ ਗੰਢ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਤਾਂ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੰਢ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਅਚੰਭਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੰਢ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਕਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਰਮ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” “ਜਦੋਂ ਮਨ ਕਥਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਮੈਲ ਨੂੰ ਧੋਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਰਥ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਅੰਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।” ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉੱਦੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਚਾਨਣ ਸੀ। ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧੁੰਦੁਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਲਿਆ। ਰਥ ਵਿੱਚ ਵੈष੍ਣਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਹਨ; ਫਿਰ ਸਭ ਲਈ ਰਥ ਇਕੱਠੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ? ਜਦ ਸਾਰੇ ਨੇ ਬਰਾਬਰ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਫਲ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਹਰਿ ਭਗਤ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ।” ਹਰੀ ਦੇ ਦਾਸਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਇੱਥੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਸੁਣਨ ਦੇ ਫਰਕ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਭ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਪਰ ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਉਤਨਾ ਮਨਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਤ ਆਤਮਾ ਨੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁਣਿਆ, ਅਤੇ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਮਨਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।” “ਜੋ ਗਿਆਨ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੁਣਨ ਅਲਸੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੰਤਰ ਵਿਚ ਸੰਦੇਹ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੰਤਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਧਿਆਨ ਭਟਕਣ ਨਾਲ ਜਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁ-ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਯੋਗ੍ਯ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਧ਼ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਦਾਨ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਕਰਮ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਮਰਤਾ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ, ਤੇ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਧਿਆਨ—ਜੇ ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।” “ਹੇ ਗੋਕਰਨ, ਗੋਵਿੰਦ ਖੁਦ ਤੈਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਦੇਣਗੇ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰਿ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਮੁੜ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਸੁਣਨ ਕੀਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ। ਹਰੀ ਆਪ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਆ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਹਰੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ; ਗੋਕਰਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲੀ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਨਾਲ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ, ਜੋ ਘੋੜੀ-ਪਾਲਾਂ ਜਾਂ ਚੁਹੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਸਨ, ਗੋਕਰਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਯੋਗੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਗੋਪਾਲ, ਗੋਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗੋਲੋਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ। ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।