ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੇ, ਸਾਤਵਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਜੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੂੰ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹੈਂ। ਇਹ ਛੱਡ ਦੇ, ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੇ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਦੀ ਇਹ ਮੂਰਖਤਾ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੇ ਸਭ ਸਭਾ ਦੇ ਲੋਕ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਹੱਸ ਪਏ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਦੂਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੂਰਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੂੰ ਗੁਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।” “ਤੂੰ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇਰੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗਿਦੜ, ਕਾਂ, ਤੇ ਗਿੱਧ ਹੋਣਗੇ; ਤੇਰੀ ਆਖਰੀ ਠਿਕਾਣਾ ਕੁੱਤੇ ਹੋਣਗੇ।” ਦੂਤ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਉਪਾਲੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕਾਸੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਪੌਂਡ੍ਰਕ, ਵੱਡਾ ਰਥੀ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ। ਕਾਸੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਤਿੰਨ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੇ ਸਾਂਕ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਧਨੁ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕੌਸਤੁਭ ਮਨੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤਰ, ਗਰੁੜ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਕੀਮਤੀ ਮਕੁਟ ਤੇ ਗਹਣੇ, ਅਤੇ ਮਕਰਾ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਅਦਾਕਾਰ, ਅਤੇ ਹੱਸ ਪਏ। ਵੈਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਹਰੀ ਉੱਤੇ ਬਰਛੀਆਂ, ਗਦਾਵਾਂ, ਕੁਲ੍ਹਾੜੀਆਂ, ਜੈਵਲਿਨ, ਭਾਲੇ, ਤੀਰਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਤੇ ਸਬਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਤੇ ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ—ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ—ਉੱਤੇ ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ, ਚਕਰ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਉਟਾਂ, ਗਧਿਆਂ, ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਜੰਗਲੀਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ, ਨਿਡਰਾਂ ਲਈ ਰਚਨ, ਤੇ ਭੈੜਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਖੇਡ-ਕ੍ਰੀਡਾ-ਸਥਾਨ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਫਿਰ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੋ ਪੌਂਡ੍ਰਕ! ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੂਤ ਰਾਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਛੱਡਾਂਗਾ।” “ਮੂਰਖ, ਮੈਂ ਉਹ ਨਾਂ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਤੂੰ ਝੂਠੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵਜਰ ਨਾਲ ਕੱਟਣੀ, ਰਥ ਦਾ ਪਹੀਆ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਦੀ گردن 'ਤੇ ਵੱਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਿਰ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਕਾਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਕੰਵਲ ਦੀ ਕਲੀ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੂਸ਼ਮਣ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੁਆਰਕਾ ਪਰਤ ਆਏ, ਜਦੋਂ ਸਿਧ ਲੋਕ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਸਮਾਨ ਕਥਾਵਾਂ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੌਂਡ੍ਰਕ, ਜੋ ਸਦਾ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੱਟਿਆ ਸਿਰ, ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਰਾਜ-ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਵੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ, “ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਚਿਹਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਜਦੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਿਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਰੋ ਪਏ, “ਹਾਏ, ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ! ਸਾਡਾ ਰਖਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ!” Sudakshina, ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਵਧਾਵਾਂਗਾ।” ਇਸ ਨਿਸ਼ਚਯ ਨਾਲ, Sudakshina ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। Avimukta ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ Sudakshina ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ; Sudakshina ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਚੁਣਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, “ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਯਾਜਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੰਤ੍ਰ-ਕਰਮ ਕਰ; ਉਹ ਅੱਗ, ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਜੇ ਅਧਰਮੀ ਉੱਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ, ਤੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗੀ।” Sudakshina ਨੇ ਇਹ ਤੰਤ੍ਰ-ਕਰਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ, ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਨਿਯਮ-ਪਾਲਨਾ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ-ਰੂਪੀ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਾਲ-ਤਾਂਬੇ-ਵਾਂਗ ਵਾਲ ਤੇ ਦਾਢੀ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਦੇ ਧਾਰੇ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦੰਦ, ਡਰਾਉਣੀ ਭੌਹ, ਕਰੜਾ ਮੂੰਹ, ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਹੋਠ ਚੱਟਦਾ, ਨੰਗਾ, ਅੱਗ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਘੰਮਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਖਜੂਰ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ, ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ, ਦੁਆਰਕਾ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਜਾਦੂਈ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅੱਗ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹਿਰਨ ਵਾਂਗ ਡਰ ਗਏ। ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਚੌਪੜੀ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਏ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾ!” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਭਗਵਾਨ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਡਰੋ ਨਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹਾਂ।” ਸਭ-ਵਿਆਪੀ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਚਕਰ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ, ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਪ੍ਰਲੈ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੀਬਰ, ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਮਕਾ ਗਿਆ; ਮੁਕੁੰਦ ਦਾ ਹਥਿਆਰ, ਜਾਦੂਈ ਅੱਗ-ਰੂਪੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਾਦੂ-ਕਰਮ ਨਾਲ ਬਣੀ ਅੱਗ, ਚਕਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਹਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਵੜੀ, ਤੇ ਕਾਸੀ ਵਿਚ Sudakshina ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ—ਉਹੀ ਤੰਤ੍ਰ-ਕਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪਲਟ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਚਕਰ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਲ, ਸਭਾ, ਬਾਜ਼ਾਰ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਮੀਨਾਰ, ਅਨਾਜ-ਭੰਡਾਰ, ਖਜਾਨੇ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਤੇ ਅਨਾਜ-ਭਰੇ ਸਨ। Sudarshana ਚਕਰ ਨੇ ਸਾਰੀ ਕਾਸੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮੁੜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਨਿਰਵਿਕਾਰੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਹੜਾ ਮਨ ਨੂੰ ਲਗਾ ਕੇ, ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਸਾ-ਯੋਗ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਂ ਰਾਮ, ਅਸੀਮ ਤੇ ਅਨੰਤ ਸੁਆਮੀ, ਦੀਆਂ ਅਜੋਬਾ-ਭਰੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਮੁੜ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕੀਤਾ?” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਕ ਵਾਨਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿਵਿਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਤੇ ਮੈਇੰਡਾ ਦਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਭਰਾ ਸੀ।