ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਰਾਤ ਪੂਰੀ ਗੁਜ਼ਰ ਗਈ ਜਦੋਂ ਰਾਮਾ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਆਨੰਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਰਾਮਾ ਨੰਦਵ੍ਰਜਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਕਰੂਸ਼ਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਨ—ਸਵੈ-ਭਗਵਾਨ—ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, "ਮੈਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਾਂ।" ਜਦੋਂ ਗੋਪ-ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ, ਅਵਤਾਰ ਹੋ," ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਵਿਨਾਸੀ ਆਤਮਾ ਸਮਝਿਆ। ਪਰ ਕਰੂਸ਼ਾ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮੋਹ-ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬਚਿਆਂ ਵਾਂਗੂ ਬੇਸਮਝੀ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਅਗੋਚਰ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਲੜਕਾ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੂਤ ਦਵਾਰਕਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੰਵਲ-ਨੈਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸਨੇਹਾ ਸੁਣਾਇਆ: "ਮੈਂ ਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹਾਂ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਛੱਡ ਦੇ।" "ਜੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੂੰ ਪਹਿਨੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੇ ਹਨ, ਸਾਤਵਤ। ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤਿਆਗ ਦੇ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਰਨ ਆ ਜਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਦੇ ਮੂਰਖੀ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਹੱਸ ਪਏ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਮਜ਼ਾਕੀ ਲਹਜੇ ਵਿੱਚ, ਦੂਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਮੂਰਖ, ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਉਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਇਤਨਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇਰੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗਿੱਧ, ਕਾਂ, ਅਤੇ ਸਿਆਲ ਹੋਣਗੇ; ਤੇਰਾ ਸਹਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।" ਦੂਤ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਾਲੰਭ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਸੁਣਾਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਕਾਸੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੌਂਡ੍ਰਕ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦੇ ਹੀ, ਦੋ ਫੌਜੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਕਾਸੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਤਿੰਨ ਫੌਜੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਉਹ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਧਨੁਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ। ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਝੰਡੇ ਨਾਲ, ਕੀਮਤੀ ਮਕੁਟ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਮਕਰ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਕੁੰਦਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਕਲ ਵਿੱਚ—ਮੰਚ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਵਾਂਗ—ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਖ਼ੂਬ ਹੱਸਿਆ। ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਹਰੀ ਉੱਤੇ ਬਰਛੀਆਂ, ਗਦਾਵਾਂ, ਮੋਟੀਆਂ, ਜੈਵਲਿਨ, ਭਾਲੇ, ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਕਟਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਅਤੇ ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਫੌਜ—ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ—ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ, ਚਕਰ, ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਅੱਗ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਦਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਊਠਾਂ, ਗਧਿਆਂ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਤੋੜ-ਭੋੜ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਜਗਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ, ਸ਼ੂਰਾਂ ਲਈ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਖੇਡ-ਭੂਮੀ ਵਾਂਗ ਡਰਾਵਣੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੋ, ਪੌਂਡ੍ਰਕ! ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੂਤ ਰਾਹੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਛੱਡਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਉਹ ਨਾਮ, ਜੋ ਤੂੰ ਝੂਠੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ, ਮੂਰਖ। ਅੱਜ, ਜੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਚਾਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ, ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਵਿਦਯੁਤ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਕੱਟ ਕੇ, ਕਾਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਕਮਲ ਦੀ ਕਲੀ ਗਿਰਾ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਸ਼ੀ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹਰੀ ਦਵਾਰਕਾ ਪਰਤ ਆਇਆ; ਸਿੱਧ ਪੁਰਸ਼ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਮਈ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ, ਜੋ ਸਦਾ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਮਗਨਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਸਭ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਹਰੀ ਦੀ ਹੀ ਰੂਪ-ਧਾਰਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜ-ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਕੁੰਦਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਕੱਟਿਆ ਸਿਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ—"ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸਿਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਰੋ ਪਏ—"ਹਾਏ! ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ! ਸਾਡਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ!" ਸੁਦਕਸ਼ਿਨ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ: "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੱਤਿਆਰੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਹੀ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਸ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਦਕਸ਼ਿਨ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉੱਚਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ; ਸੁਦਕਸ਼ਿਨ ਨੇ ਉਹ ਵਰ ਚੁਣਿਆ—ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੱਤਿਆਰੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ। "ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਤੰਤਰ-ਕਰਮ ਕਰੋ; ਉਹ ਅੱਗ, ਭੂਤ-ਪਰੇਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ—" "—ਜਦੋਂ ਅਧਰਮੀ ਉੱਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗੀ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਤੇ, ਸੁਦਕਸ਼ਿਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਤੰਤਰ-ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਸਾਵਧਾਨ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ। ਫਿਰ, ਅੱਗ ਦੇ ਪੰਡਾਲ ਵਿੱਚੋਂ, ਇੱਕ ਡਰਾਵਣੀ, ਸਰੀਰ-ਧਾਰੀ ਅੱਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ—ਤਾਂਬੇ-ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਕੇਸ ਅਤੇ ਦਾਢੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ। ਭਿਆਨਕ ਦੰਦ, ਡਰਾਉਣਾ ਮੱਥਾ, ਕਰੜਾ ਮੁੰਹ, ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਹੋਠ ਚੱਟਦਾ, ਨੰਗਾ, ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਅਤੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਪਾਲਮ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ, ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਹ ਭੂਤ-ਪਰੇਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਦਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਉਸ ਤੰਤਰ-ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਗਏ—ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ ਅੱਗ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜੂਆ ਖੇਡ ਰਹੇ ਭਗਵਾਨ ਕੋਲ ਆਏ, ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ!" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਸੁਣੀ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਸਕਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਡਰੋ ਨਾ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰੱਖਵਾਲਾ ਹਾਂ।" ਸਭ-ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਤੰਤਰ-ਕਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਿਆ; ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਚਕਰ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ, ਜੋ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਪ੍ਰਲੈ-ਅੱਗ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ, ਮੁਕੁੰਦ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਅੱਗੀ-ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।