ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਗੋਪੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, "ਅਸੀਂ ਕਿਉਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ? ਆਓ, ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਹੀ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਦੇ ਲਈ ਲੰਘਦਾ ਹੋਵੇ।" ਪਰ, ਜਦ ਉਹ ਸੌਰੀ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਸੁੰਦਰ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਚਲਣ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਲਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂ ਆ ਜਾਂਦੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲੋਂ ਆਏ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਦਿਲੋਂ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਮਾ ਦੋ ਮਹੀਨੇ—ਮਧੁ ਅਤੇ ਮਾਧਵ—ਵ੍ਰਜ 'ਚ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਰਾਤਾਂ 'ਚ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੀ ਚਾਨਣ 'ਚ, ਰਾਤ-ਫੁੱਲਦੇ ਕੰਵਲਾਂ ਦੀ ਮਹਕ ਹਵਾ 'ਚ ਵਿਆਪ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਮਾ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਬਾਗਾਂ 'ਚ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ 'ਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਵਰੁਣੀ ਦੇਵੀ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਖੋਹ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਕ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਹਵਾ 'ਚ ਆਈ ਮਧੁ-ਧਾਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਮਧੁ ਪੀਣ ਦੀ ਆਨੰਦ-ਭਰੀ ਲਹਿਰ 'ਚ ਆ ਗਿਆ। ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਸੁਆਮੀ—ਰਾਮਾ—ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਆਨੰਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਕਾਸ਼ 'ਚ ਡੰਗਰ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮਾ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹੇ ਦੀ ਮਦ-ਭਰੀ ਦਿਲੀ ਖੁਸ਼ੀ 'ਚ, ਹਲਾਯੁਧ—ਰਾਮਾ—ਵਨ-ਵਨ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਆਨੰਦ 'ਚ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਮਾਲਾ, ਇੱਕ ਕਣ, ਵੈਜਯੰਤੀ ਹਾਰ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਪਾਣੀ-ਖੇਡ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ, ਪਰ ਮਦ-ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਯਮੁਨਾ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਆਪਣੀ ਹਲ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲਿਆ, ਕਹਿੰਦੇ, "ਅਹੋ ਪਾਪੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰਕੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਲ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਨੇ ਕੰਬਦਿਆਂ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਯਾਦਵ ਪੁੱਤ ਰਾਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, "ਰਾਮਾ, ਰਾਮਾ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ! ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈਂ।" ਇਸ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ 'ਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਥਣੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਾਣੀ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਖੁਲੇ ਆਕਾਸ਼ 'ਚ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਨੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਹਾਥੀਆਂ 'ਚ ਰਾਜਾ, ਠਹਿਰ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਵੀ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਰਸਤਾ, ਜੋ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਬਣਾਇਆ, ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਅਸੰਖ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਵ੍ਰਜ 'ਚ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ 'ਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਰਾਮਾ ਨੰਦਵ੍ਰਜ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਰੂਸ਼ਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ—ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਸਨ—ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇੱਕ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ, ਕਹਿੰਦੇ, "ਮੈਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਾਂ।" ਲੜਕੇ ਕਹਿੰਦੇ, "ਤੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੈਂ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਵਿਨਾਸੀ ਆਤਮਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।" ਮੂੜ੍ਹ ਰਾਜਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ—ਜਿਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਅਗਮ ਹੈ—ਦੂਤ ਭੇਜਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦਵਾਰਕਾ 'ਚ ਭੇਜਦਾ। ਦੂਤ ਦਵਾਰਕਾ ਆ ਕੇ, ਸਭਾ 'ਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਕੰਵਲ-ਨੈਣ ਵਾਲੇ—ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ: "ਸਿਰਫ ਮੈਂ ਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹਾਂ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਛੱਡ ਦੇ।" "ਜੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਅਜਾਣੀ 'ਚ ਪਹਿਨੇ ਹਨ, ਸਾਤਵਤ! ਇਹ ਛੱਡ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੇ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ: ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਦੇ ਅਜਾਣੀ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਹੱਸ ਪਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਮਜ਼ਾਕੀਅਤ 'ਚ ਦੂਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੂਰਖ, ਮੈਂ ਉਹ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਤੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।" "ਤੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ, ਮੂੰਹ ਢੱਕੇ, ਗਿਦੜਾਂ, ਕਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਗਿਦਾਂ 'ਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਕੁੱਤਿਆਂ 'ਚ ਹੋਵੇਗੀ।" ਦੂਤ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਾਣ-ਮਜਾਕ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਪੌਂਡ੍ਰਕ, ਜੋ ਰਥ-ਯੋਧਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪਾ ਕੇ, ਦੋ ਫੌਜੀ ਟੋਲੀ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਤਿੰਨ ਫੌਜੀ ਟੋਲੀ ਲੈ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੇ ਕਾਂਸ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਧਨੁਸ਼, श्रीवत्स ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਸੀ। ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸਿਲਕ, ਗਰੁੜ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਕੀਮਤੀ ਮਕੁਟ ਅਤੇ ਗਹਣੇ, ਅਤੇ ਮਕਰਾ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਕਣ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਕਲ 'ਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਾਟਕ 'ਚ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਹੱਸ ਪਿਆ। ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਹਰੀ 'ਤੇ ਭਾਲੇ, ਗਦੇ, ਗੜ੍ਹ, ਜੈਵਲਿਨ, ਭਾਲੇ, ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕਟਾਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਫੌਜ—ਹਾਥੀ, ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਪੈਦਲ—'ਤੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਅੱਗ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ। ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਊਠਾਂ, ਗਧਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਲੋਂ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਿਤਾ-ਭੂਮੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਨੰਦ-ਭਰੀ ਥਾਂ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਖੇਡ-ਭੂਮੀ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ। ਫਿਰ, ਸੌਰੀ ਨੇ ਪੌਂਡ੍ਰਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੋ, ਪੌਂਡ੍ਰਕ! ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੂਤ ਰਾਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।