ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੰਦਗांव ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਮਰ, ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬੈਠੇ ਵੱਡੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਆ ਕੇ, ਹਾਸੇ, ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਤੇ ਹੋਰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਅਦਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਪੁੱਛਿਆ—ਕਿਸੇ ਨੇ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੇਰ-ਖ਼ਬਰ ਲਈ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਚੰਗੀ-ਚੰਗੀ ਖੇਰ-ਖ਼ਬਰ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਹੰਝੂ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਰਾਮ ਜੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਠੀਕ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ?" "ਭਾਗ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਟ ਕংস ਮਰ ਗਿਆ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਸਤ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਏ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਢੀਕਾਣੇ 'ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹੋ।" ਗੋਪੀਆਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੈ?" "ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਕਦੇ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਵੇਗਾ? ਜਾਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹ ਵਾਲਾ ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?" "ਕਿਸ ਲਈ, ਦਾਸਾਰ੍ਹਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਭੈਣ—ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ—ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ?" "ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਸਾਡੀ ਮਮਤਾ ਦੀ ਡੋਰ ਤੋੜ ਕੇ। ਫਿਰ, ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?" "ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਇੱਕ ਐਸੇ ਬੇਵਫ਼ਾ ਤੇ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਮਸਤੀ ਭਰੀਆਂ ਮਦਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਆਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਪਿਆਰ 'ਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ, ਗੋਪੀਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਕੀ ਲਾਭ? ਚਲੋ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ। ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਲੰਘਦਾ ਹੋਵੇ।" ਸੌਰੀ ਦੇ ਖੇਡ ਭਰੇ ਬੋਲ, ਪਿਆਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਚਲਣ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਰੋ ਪਈਆਂ। ਤਦ ਸਾਂਕਰਸ਼ਣ, ਜੋ ਮਨਵਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਢੰਗ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਭਰੇ ਸੁਨੇਹੇ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਜੀ, ਮਧੁ ਤੇ ਮਾਧਵ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਨੰਦਗਾਂਵ 'ਚ ਰਹੇ, ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਪੂਰਨ ਕਿਰਣਾਂ 'ਚ, ਰਾਤ ਦੀਆਂ ਕਮਲ-ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਹਵਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬਾਗਾਂ 'ਚ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਸਨ। ਵਰੁਣ ਦੇ ਭੇਜਣ 'ਤੇ, ਵਾਰੁਣੀ ਦੇਵੀ ਇਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਬਲ ਦੇਵ ਨੇ ਮਧੁ ਦੀ ਵਾਸ਼ਨਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੀਭ ਨਾਲ ਮਧੁ ਪੀਣ ਲੱਗੇ। ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਰਾਮ ਜੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੰਦਰ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਡੰਗਰ ਵੱਜੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਗਾਈਆਂ, ਹਲਾਯੁਧਾ (ਰਾਮ ਜੀ) ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਮਸਤ, ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ 'ਚ ਡੋਲ ਰਹੀਆਂ, ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਗਲ ਵਿਚ ਮਾਲਾ, ਇੱਕ ਕੁੰਦਲ, ਮਸਤ, ਵਿਜਯੰਤੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ, ਮੁਸਕਾਨ ਭਰੀ ਲੋਟਸ-ਜਿਹੀ ਚਿਹਰਾ, ਪसीਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬਰਫ਼। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਜਲ-ਖੇਡ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ, ਪਰ ਬਲ ਦੇਵ, ਆਪਣੀ ਮਸਤ ਹਾਲਤ 'ਚ, ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਉਲਾਂਘ ਕੇ ਬੁਲਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਯਮੁਨਾ ਨਾ ਆਈ, ਤਾ ਕ੍ਰੋਧ 'ਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਲ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲਿਆ, ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਪਾਪਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੂੰ ਉਲਾਂਘ ਗਈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਲ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਾਂਟ ਕੇ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਯਮੁਨਾ, ਕਾਂਪਦੀਆਂ ਬੋਲ ਬੋਲ ਕੇ, ਯਾਦਵ ਪੁਤ੍ਰ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਡਿੱਗ ਗਈ। "ਹੇ ਰਾਮ, ਹੇ ਰਾਮ, ਵੱਡੀ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਕ ਭਾਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ; ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜਲ 'ਚ, ਹਾਥੀ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਕੇ, ਜਲ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਖੁੱਲੀ ਹਵਾ 'ਚ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਗਹਣੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਾਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੇ ਤੇ ਉਤਰੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਜੀ ਇੰਦਰ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵੀ, ਰਾਜਾ, ਬਲ ਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਰਸਤਾ, ਬਲ ਦੀ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸਦਾ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੀ ਰਾਤ, ਰਾਮ ਜੀ ਵ੍ਰਜ 'ਚ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਵਿਚ ਮਸਤ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਰਹੇ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ 'ਚ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੰਦਵ੍ਰਜ ਚਲੇ ਗਏ, ਕਰੂਸ਼ਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ, ਕਹਿ ਕੇ, "ਮੈਂ ਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਾਂ।" ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਵਤਾਰ ਹੋ," ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮੰਨਿਆ। ਭਟਕਿਆ ਰਾਜਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਅਸਲ ਸਮਝ ਤੋਂ ਵਾਂਗ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਅਜੋਖੀਆਂ ਹਨ—ਨੂੰ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦਵਾਰਕਾ 'ਚ ਭੇਜਦਾ। ਦੂਤ, ਦਵਾਰਕਾ ਆ ਕੇ, ਸਭਾ 'ਚ ਗਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਹੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਵਤਾਰ ਹਾਂ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੀਵਾਂ 'ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਤਰੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਛੱਡੋ।" "ਜੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੁਸੀਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਪਹਿਨਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਸਾਤਵਤ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਓ, ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦਿਓ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੌਂਡਰਕ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਹੱਸ ਪਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ, ਹਾਸ-ਮਜਾਕ 'ਚ, ਦੂਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੂਰਖ, ਮੈਂ ਉਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੂੰ ਇਤਨਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਿਆ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਢੱਕਿਆ, ਗਿੱਧ, ਕਾਂ ਤੇ ਗਿੱਟੇ ਤੇਰੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋਣਗੇ; ਫਿਰ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੱਡੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਵਰਨਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।