ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ—ਇਹ ਸਭ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਰਵੋਚ ਮੰਨਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਲਦ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਗੋਕਰਨ ਨੇ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸाक्षੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।" ਦੂਰੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਸਾਫ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ—ਇਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" ਸੂਰਜ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸਭ ਨੇ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਸਭ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਸਾਨ ਹੈ।" ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਨਿਸਚਯ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਾਠ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਲੋਕ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਆਏ—ਲੰਗੜੇ, ਅੰਨ੍ਹੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਅਤੇ ਧੀਮੇ—ਸਭ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਏ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਭਾ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਅਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ, ਜਦ ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਅਸਥਾਨ ਲੈ ਕੇ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਭੀ ਆ ਗਿਆ, ਜਗ੍ਹਾ ਲੱਭਣ ਲਈ ਇधर-ਉਧਰ ਵੇਖਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸੱਤ ਗਾਂਠਾਂ ਵਾਲਾ ਲੰਬਾ ਬਾਂਸ ਵੇਖਿਆ। ਬਾਂਸ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਛੇਦ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਸੁਣਨ ਲਈ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਬਾਂਸ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਮੁੱਖ ਵੈਸ਼ਣਵ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਧੇਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸਕੰਧ ਤੋਂ ਸਾਫ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਅਸਚਰਜ ਘਟਨਾ ਹੋਈ: ਬਾਂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਗਾਂਠ ਚੀਰ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਗਾਂਠ ਟੁੱਟੀ; ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਗਾਂਠ ਟੁੱਟੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਗਾਂਠਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ; ਬਾਰਹ ਸਕੰਧ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਵਿਅਸਤ੍ਰ, ਬਦਲੀ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ, ਮਕੁਟ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਗੋਕਰਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ: "ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਦੀ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।" "ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਧੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਵੀ ਧੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸੁਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਕੰਬਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਡੀ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।" "ਚਾਹੇ ਪਾਪ ਨਮੀ ਹੋਣ, ਸੁੱਕੇ, ਭਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਹਲਕੇ, ਬੋਲ, ਮਨ ਜਾਂ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਸੁਣਨ ਪਾਪ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਈਂਧਨ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ।" "ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਫਲਹੀਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇੱਕ ਵਧੀਆ, ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜੋ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਜੇ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਦੀ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ?" "ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਥੰਮ, ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਮਾਸ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਗੰਦਾ, ਮੂਤ ਤੇ ਪਖਾਣ ਦੀ ਠੇਕ ਹੈ।" "ਬੁਜ਼ੁਰਗੀ, ਦੁਖ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਘਰ, ਭਰਨਾ ਔਖਾ, ਸਹਿਣਾ ਔਖਾ, ਭ੍ਰਸ਼ਟ, ਖਾਮੀ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲਾ।" "ਸਰੀਰ ਆਖ਼ਰ ਕੀੜਿਆਂ, ਗੰਦੇ ਅਤੇ ਰਾਖ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਅਸਥਿਰ ਕਰਮ ਕਦੇ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।" "ਸਵੇਰੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ; ਐਸੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਪਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੀ ਟਿਕਾਊ ਹੈ?" "ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸੁਣਨ ਕਰਕੇ, ਹਰੀ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਇਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੁੱਲਬਲੇ, ਜਾਂ ਜੰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਮਰਨ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਸੁੱਕੇ ਬਾਂਸ ਦੀ ਗਾਂਠ ਚੀਰਨਾ ਅਸਚਰਜ ਹੈ; ਪਰ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਦੀ ਗਾਂਠ ਚੀਰਨਾ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਅਸਚਰਜ ਹੈ।" "ਮਨ ਦੀ ਗਾਂਠ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਕੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਰਮ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸੁਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਦ ਮਨ ਕਥਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰ ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਧੋਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਰਥ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਮੁਕਤੀ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਆ ਗਿਆ, ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਤੇਜ਼ ਚਮਕ ਵਾਲਾ। ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਧੁੰਦੁਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ; ਰਥ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ?" "ਸਭ ਨੇ ਇਕਸਾਰ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਫਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ।" ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇੱਥੇ ਫਲ ਦਾ ਅੰਤਰ ਸੁਣਨ ਦੇ ਅੰਤਰ ਕਰਕੇ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਭ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਪਰ ਚਿੰਤਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਤਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸਤਕਾਰਯੋਗ।" "ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁਣਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਨ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਏਕਾਗਰਤਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।" "ਜੋ ਗਿਆਨ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਸੁਣਨ ਅਲੋੜੀ ਨਾਲ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਮੰਤਰ ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਖੋ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਪਾਠ ਮਨ ਦੀ ਉਡ-ਚਾਲ ਨਾਲ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।" "ਜੋ ਥਾਂ ਵਿ਷ਣੁ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ; ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਨਸ਼ਟ, ਅਧਿਆਇਤ ਵਿਹੀਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਦਾਨ ਨਸ਼ਟ, ਅਤੇ ਕੁਟੰਬ ਅਚਰਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ।" "ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ 'ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨਿਮਰਤਾ, ਮਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ, ਅਤੇ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ ਧਿਆਨ—" "ਜੇ ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਐਸੇ ਗੁਣ ਪੂਰੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਯਕੀਨੀ ਹੈ।" "ਹੇ ਗੋਕਰਨ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਖੁਦ ਤੈਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਦੇਣਗੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।