ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾ ਦੀ ਰਥ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਨੰਗੀ ਔਰਤ ਦੇਖ ਕੇ ਗਦਾਗ੍ਰਜ—ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ, ਉਸ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਪੂਰੀ ਸੈਨਾ ਭੱਜ ਗਈ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤਾਪ ਦਾ ਦੈਤ ਭੜਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਾਸਰਹਾ ਵੰਸ਼ੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ) ਵੱਲ ਵਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਤਾਪ ਦਾ ਦੈਤ ਛੱਡਿਆ। ਹੁਣ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਤਾਪ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਦੇ ਤਾਪ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਤਾਪ ਜਦ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤਾਪ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਤਾਪ ਡਰ ਗਿਆ, ਬਚਾਅ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਾ ਲੱਭਣ ਤੇ, ਉਹ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ) ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਪਿਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਤਾਪ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: "ਹੇ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਸਲੀ ਸਵਰੂਪ, ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ, ਸਿਰਜਣ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ।" "ਕਾਲ, ਭਾਗ, ਕਰਮ, ਜੀਵ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਪਦਾਰਥ, ਖੇਤਰ, ਪ੍ਰਾਣ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਬੀਜ ਤੇ ਅੰਕੁਰ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਮਾਇਆ ਦੀ ਨਿਰਸਤਾ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲੀਲਾ ਰੂਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਧਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੋ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਸਹਿ ਤਾਪ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਤਕ ਲੋਕ ਆਸਾ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮੁਕਦਾ ਨਹੀਂ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਤੈਨੂੰ ਤਾਪ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਤਾਪ ਭਗਵਾਨ ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਬਾਣਾ, ਆਪਣੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਬਾਣਾ ਨੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬਾਣ ਛੱਡੇ। ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੇਜੀਲਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਚਲਾਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਹਥਿਆਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਬਾਣਾ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਬਾਣਾ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਢ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਭਵਾ (ਸ਼ਿਵ ਜੀ), ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹਨ, ਉਥੇ ਆਏ ਅਤੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇਜ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਖੁਦ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਇਕਲਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਾਡੀ ਨਾਭੀ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਮੂੰਹ ਅੱਗ ਹੈ, ਜਲ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀਰਜ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਸਿਰ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਕੰਨ ਹਨ, ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਹਨ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮਨ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅੱਖ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੇਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਾਜ ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਂਹ ਹੈ।" "ਤੁਾਡੇ ਵਾਲ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਬੱਦਲ ਤੁਹਾਡਾ ਜਲ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਲ ਹੈ, ਬੁੱਧੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਿਲ ਹੈ, ਧਰਮ ਤੁਹਾਡੀ ਮੂਲਤਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਰੂਪ ਹੋ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਡਲ ਹੋ।" "ਹੇ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰੇਰਣ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੂਲ, ਵਿਲੱਖਣ, ਚੌਥਾ ਪੁਰਖ ਹੋ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਕਾਰਣ ਤੇ ਅਕਾਰਣ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ।" "ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਪਰਛਾਈ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰਛਾਈ ਤੇ ਰੂਪ ਦੋਵੇਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗੁਣ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਲੁਕ ਕੇ, ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਗੁਣਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਅਨੰਤ ਤੇਜ!" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਪਤਨੀ, ਘਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ-ਉਤਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲੇ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਅਫ਼ਸੋਸਯੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਅਸਲ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਭੁਲ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛੱਡ ਕੇ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ, ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਨ-ਮਨ-ਧਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੋ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮਿੱਤਰ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ, ਇਕੋ ਇਕ, ਅਦ੍ਵੈਤ, ਸਭ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਸਰੋਤ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਨਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ।" "ਇਹ ਬਾਣਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਆਦਰਨੀਯ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕੀਤੀ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਕਰੋ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ! ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਆਖੋਗੇ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਨਿਰਣੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ।" "ਇਹ ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੁਰ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਨਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਇਹ, ਨਾ ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੀ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਇਸ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਵਾਣ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਢੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਸੀ, ਮੈਂ ਸੰਹਾਰ ਦਿੱਤੀ।" "ਹੁਣ ਇਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਬਚੀ ਹਨ। ਇਹ ਅਜਰ, ਅਮਰ, ਤੇਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਹੇਗਾ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਰਭੈਤਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਅਸੁਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਆਇਆ। ਫੌਜ ਦੀ ਇਕ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁੰਦਰ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ, ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਝੰਡਿਆਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਤੇ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਰੌਣਕਦਾਰ ਸੀ। ਸ਼ੰਖ, ਭੇਰੀਆਂ, ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਾਗਰਿਕ, ਦੋਸਤ, ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੇ ਤਿਰਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਵਾਪਸੀ' ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦਾ ਹੰਸ ਰੂਪੀ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਕੁਰੁਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ! ਭਗਵਾਨ ਬਲਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦਾ ਜੀ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।" ਉਥੇ, ਗੋਪ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਹੇ ਦਾਸਾਰ੍ਹਾ! ਤੂੰ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ, ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਗਾਏ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਮਰ, ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਡੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਤਾਂ ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ, ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਹੋਰ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਖੇਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਬੋਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ, ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।