ਬਾਣਾ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੀ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਪੰਜ ਸੌ ਤੀਰਾਂ 'ਤੇ ਦੋ-ਦੋ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਮਾਨਾਂ ਤਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਵਾਰੀ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਕਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਰਥਵਾਹਕ, ਰਥ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਬਜਾਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਾਣਾ ਦੀ ਮਾਂ ਕੋਟਰਾ, ਨੰਗੀ ਅਤੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਤਦ ਗਦਾਗ੍ਰਜਾ, ਅਰਥਾਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਮੋੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨੰਗੀ ਔਰਤ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਬਾਣਾ, ਹੁਣ ਰਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਕਮਾਨ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਦੈਵੀ ਸੈਨਾ ਭੱਜ ਗਈ, ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤਾਪ ਨਾਮਕ ਦੈਤ, ਦਸ਼ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ ਦਾਸਾਰ੍ਹਾ ਵੰਸ਼ੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਾਪ ਛੱਡਿਆ; ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਤਾਪ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਤਾਪ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਪਏ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਤਾਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਤਾਪ ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਡਰ ਕੇ ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਸਰਾ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ, ਆਦਿ ਬ੍ਰਹਮਨ। ਸਮਾਂ, ਭਾਗ, ਕਰਮ, ਜੀਵ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਪਦਾਰਥ, ਖੇਤ੍ਰ, ਪ੍ਰਾਣ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ—ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਖੇਡ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਵਿਅਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਧਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਸਹਿਨੀ ਤਾਪ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਜਦ ਤੱਕ ਜੀਵ ਆਸਾ ਨਾਲ ਬੰਧੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।" ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ, ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਤਾਪ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਰੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਤਾਪ ਆਚੁਤ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਬਾਣਾ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜਨਾਰਧਨ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਆਇਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਉਹ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਵੱਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚਕਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਬਾਣਾ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਬਾਣਾ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ), ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮਨ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮਨ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਭੀ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਅੱਗ ਤੁਹਾਡਾ ਮੂੰਹ, ਪਾਣੀ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀਰਜ, ਆਕਾਸ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨ, ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ, ਸੂਰਜ ਤੁਹਾਡੀ ਅੱਖ, ਆਤਮਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਨ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੇ ਨਾਗਰਾਜ ਤੁਹਾਡਾ ਬਾਂਹ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਲ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਬੱਦਲ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਣੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਲ, ਬੁੱਧੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ, ਧਰਮ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੂਪ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਰੂਪੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ, ਵਿਅਕਤ, ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਅਦੁਤੀਏ ਹੋ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਅਕਾਰਣ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਪਰਿਵਰਤਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਛੁਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਛਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਗੁਣ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਲੁਕ ਕੇ ਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਘਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ-ਚੜ੍ਹਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਫ਼ਸੋਸ ਜੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਸ਼ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਆਪਣੇ ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਰਨ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੋ, ਸਮਦਰਸ਼ੀ, ਮਿੱਤਰ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ; ਅਦਵੈਤ ਸਰੂਪ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਨਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ। ਇਹ (ਬਾਣਾ) ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ, ਆਦਰਨੀਯ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪੂਜਨਯ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਹਾਡੀ ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੈਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੁਰ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਰਨਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਵਰਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਉਹ, ਨਾ ਤੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਸੀ, ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਅਜਰ, ਅਮਰ, ਤੇਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਡਰਤਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਬਾਣਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਰਥ 'ਤੇ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਇਆ। ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸ਼ੰਖ, ਨਗਾਰੇ ਤੇ ਢੋਲ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵਿਚ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨ ਵਲੋਂ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੇ ਤ੍ਰੇਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ "ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਵਾਪਸੀ" ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਕੁਰੁਵੰਸ਼ੀ, ਭਗਵਾਨ ਬਲਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਗੋਪ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁਕਦੇ, ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੇ, ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਕੇ ਆਖਦੇ, 'ਤੂੰ ਤੇਰਾ ਭਰਾ, ਹੇ ਦਾਸਾਰ੍ਹਾ, ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।