ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਬਾਣਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਖੰਡ-ਖੰਡ ਹੋਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਾਤ੍ਯਕੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਸਿੱਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਬਾਣਾ ਨੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਏ ਅਤੇ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਇੱਕ ਤੇ ਦੋ-ਦੋ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੰਜ ਸੌ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਨੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਉਸਦੇ ਰਥੀ, ਰਥ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਬਾਣਾ ਦੀ ਮਾਂ ਕੋਟਰਾ, ਜੋ ਨੰਗੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅੱਗੇ ਆ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਗਦਾਗ੍ਰਜ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੰਗੀ ਇਸਤਰੀ ਵੱਲ ਨਾ ਵਿਆਖਿਆ। ਹੁਣ ਬਾਣਾ, ਜਿਸਦਾ ਰਥ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਦਲ ਭੱਜ ਗਏ, ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਰੂਪ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਵੰਸ਼ੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਉੱਤੇ ਤਬਾਹੀ ਵਾਂਗ ਵਧਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨਾਰਾਏਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਰੂਪ ਰਾਖਸ਼ਸ ਛੱਡਿਆ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜ ਪਏ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਡਰ ਗਿਆ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਆਸਰਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਕੋਲ ਆਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਵਿਅਕਤ ਅਤੇ ਅਵਿਅਕਤ, ਜਗਤ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਲਯ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਸ਼ਾਂਤ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ। ਸਮਾਂ, ਭਾਗ, ਕਰਮ, ਜੀਵ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਪਦਾਰਥ, ਖੇਤਰ, ਪ੍ਰਾਣ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰ—ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਸ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਧਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਭਿਆਨਕ ਤਪਤ ਜ਼ੁਕਾਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਜਦ ਤਕ ਮਨੁੱਖ ਆਸਾ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ, ਮੈਂ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਥੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਜ਼ੁਕਾਮ ਰਾਖਸ਼ਸ ਅਚੁਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬਾਣਾ ਫਿਰ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਆਇਆ। ਬਾਣਾ, ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਚਕਰਧਾਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚਕਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦਰੱਖਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਢ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਦ ਬਾਣਾ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ), ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹਨ, ਆਏ ਅਤੇ ਚਕਰਧਾਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ, ਉੱਚੀ ਜੋਤਿ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖ਼ਾਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਨਾਭੀ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਅੱਗ ਤੁਹਾਡਾ ਮੂੰਹ, ਪਾਣੀ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀਰਜ, ਆਕਾਸ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨ, ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ, ਚੰਦ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ, ਸੂਰਜ ਤੁਹਾਡੀ ਅੱਖ, ਆਤਮਾ ਤੁਹਾਡੀ ਆਤਮਾ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਾਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਂਹ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਲ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਬੱਦਲ ਤੁਹਾਡਾ ਜਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਲ, ਬੁੱਧੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੁਹਾਡਾ ਹਿਰਦਾ, ਧਰਮ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਰੂਪੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਆਦਿ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋ, ਚੌਥੇ ਪਦ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਜਾਗਰੂਕ, ਕਾਰਣ ਤੇ ਅਕਾਰਣ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹੋ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਛਾਂ ਤੇ ਰੂਪ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਲੁਕ ਕੇ, ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਘਰ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਸੌਖਾਂ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਦੇ ਤੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਸ਼ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਅਫ਼ਸੋਸ ਜੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਸ਼ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਰੇ, ਪੂਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ, ਪਾਲਣ ਤੇ ਲਯ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਸਮ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮਿੱਤਰ, ਆਤਮਾ ਤੇ ਦੇਵਤਾ; ਇਕੋ, ਅਦਵੈਤ, ਸਰੋਤ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਨਮ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ। ਇਹ (ਬਾਣਾ) ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਆਜ্ঞਾਕਾਰੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਆਖੋ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਹਾਡੀ ਰਜ਼ਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਿਯ ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੁਰ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਰਨ ਜੋਗ ਨਹੀਂ; ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਜੋ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਨਾ ਇਹ ਤੇ ਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਢੀਆਂ ਹਨ; ਇਸਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਸੀ, ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਇਸਦੀਆਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਬਚ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਅਜਰ ਤੇ ਅਮਰ ਰਹੇਗਾ, ਤੇਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ, ਹੇ ਅਸੁਰ, ਇਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭੈਤਾ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਅਸੁਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰਦੁਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਲਿਆਇਆ। ਫੌਜ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸ਼ੰਖ, ਨਫ਼ੇਰੀਆਂ ਤੇ ਡੋਲ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਵਿਚ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਮਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਹਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ 'ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਵਾਪਸੀ' ਨਾਮਕ ਤਿਰਸਠਾਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪ੍ਰਭੂ ਬਲਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਗੋਆਲੇ ਅਤੇ ਗੋਆਲਣਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤਰਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।