ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਬਾਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਬਾਰਹ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਾਣ ਦੇ ਗਾਰਡਨ, ਕਿਲੇ, ਮੀਨਾਰਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਨਗਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਣ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੰਦੀ ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਤਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ, ਉਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੇ ਗੁਹਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਕ ਅਸਧਾਰਣ ਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਭਰੀ ਲੜਾਈ ਛਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਭਾਂਡਾ ਤੇ ਕੂਪਕਰਨਾ ਬਲਰਾਮ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਾਂਬਾ ਬਾਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਾਤਯਕੀ ਬਾਣ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਤੇ ਯਕਸ਼ ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ — ਭੂਤ, ਪ੍ਰਮਥ, ਗੁਹ੍ਯਕ, ਡਾਕਿਨੀ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਤੇ ਵਿਨਾਯਕ — ਨੂੰ ਭਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ, ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਤਰ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਤਰ ਨਾਲ, ਵਾਯਵਯ ਦਾ ਪਾਰਵਤਾਸ਼ਤਰ ਨਾਲ, ਆਗਨੇਯ ਦਾ ਪਾਰਜਨਯ ਨਾਲ, ਤੇ ਪਾਸੁਪਤ ਦਾ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜ੍ਰੰਭਣ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾ ਦੇ ਕੇ, ਬਾਣ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ, ਗਦਾ, ਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਸਕੰਦਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਲਹੂ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ, ਮੋਰ-ਧਵਜਧਾਰੀ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਭਾਂਡਾ ਤੇ ਕੂਪਕਰਨਾ, ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਹਲ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਬਿਨਾ ਨੇਤਾ ਦੇ ਫੌਜਾਂ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਗੜਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਾਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜ ਸੌ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਇਕ-ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੋ-ਦੋ ਬਾਣ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੀ ਮਦਮਾਤੀ ਵਿਚ, ਤੀਬਰ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਉਸਦੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮੇਂ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਥ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਬਾਣ ਦੀ ਮਾਂ ਕੋਟਰਾ, ਨੰਗੀ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ। ਗਦਾਗ੍ਰਜਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਪਾਸੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨੰਗੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ; ਬਾਣ, ਹੁਣ ਰਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ, ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਭਗਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਦੈਤ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ ਦਸਰਹਾ ਵੰਸ਼ੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਾਯਣ ਆਪਣਾ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਦੈਤ ਛੱਡਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਬੁਖਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਡਰ ਕੇ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਆਸਰਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੁਖਾਰ ਦੈਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਸীম ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣ, ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਬ੍ਰਹਮ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ। ਸਮਾਂ, ਨਿਯਤੀ, ਕਰਮ, ਜੀਵ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਪਦਾਰਥ, ਖੇਤਰ, ਪ੍ਰਾਣ, ਆਤਮਾ, ਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ — ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਨਿਰਸਰਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਧਰਮਕ ਲੋਕਾਂ, ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸਤੰਭਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਜੋ ਪੱਥ ਤੋਂ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਮ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਉਤਕਟ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਜਦ ਤਕ ਲੋਕ ਆਸਾ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੁਖ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।" ਭਗਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਵੀ ਸਾਡੀ ਗੱਲਬਾਤ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ, ਉਹਨੂੰ ਤੇਰੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਦੈਤ ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬਾਣ, ਫਿਰ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਬਾਣ, ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਆਪਣੀ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਾਣ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬਾਣ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਢ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਭਗਵਾਨ ਭਵ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੁਦ੍ਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ, ਉੱਚੀ ਜੋਤੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਕੇਲਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਾਡੀ ਨਾਬੀ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਮੂੰਹ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਵੀਰਯ, ਸਿਰ ਆਕਾਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਕੰਨ, ਪੈਰ ਧਰਤੀ; ਚੰਦ ਤੇਰਾ ਮਨ, ਸੂਰਜ ਤੇਰੀ ਅੱਖ, ਆਤਮਾ ਤੇਰੀ ਆਤਮਾ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇਰਾ ਪੇਟ, ਤੇ ਸਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇਰਾ ਹਥ ਹੈ।" "ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਬੱਦਲ ਤੇਰਾ ਪਾਣੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇਰਾ ਵਾਲ, ਬੁਧੀ ਤੇਰੀ ਰਚਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੇਰਾ ਹਿਰਦਾ, ਧਰਮ ਤੇਰੀ ਸਾਰ; ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਰਾਟ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈਂ, ਜਗਤ ਦਾ ਆਦਰਸ਼।" "ਤੁਾਡਾ ਇਹ ਅਵਤਾਰ, ਅਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ, ਵਿਲੱਖਣ ਪੁਰੁਸ਼, ਚੌਥਾ ਪਾਰ ਹੋ, ਆਪ-ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਕਾਰਨ ਤੇ ਅਕਾਰਣ; ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਬਦਲੇ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਛਾਂ ਤੇ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਲੁਕ ਕੇ, ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਗੁਣਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਸীম ਜੋਤੀ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਪਤਨੀ, ਘਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਤ-ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਠੱਗਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛੱਡ ਕੇ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਾ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ।