ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਸ਼੍ਰੁਤ, ਕਵੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ, ਵੀਰਾ, ਸੁਬਾਹੂ, ਭਦਰਾ, ਏਕਲਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਦਰਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸਾ; ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੋਮਕਾ ਹੈ। ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ: ਪ੍ਰਘੋਸ਼ਾ, ਗਾਤਰਵਾਨ, ਸਿੰਘ, ਬਲਾ, ਪ੍ਰਬਲਾ, ਊਰਧਵਗਾ, ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ, ਸਹਾ, ਓਜਾ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ। ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ: ਵ੍ਰਿਕਾ, ਹਰਸ਼ਾ, ਅਨਿਲਾ, ਗ੍ਰਿਧਰਾ, ਵਰਧਨਾ, ਅੰਨਾਦਾ, ਮਹਾਸ਼ਾ, ਪਾਵਨਾ, ਵਹਨੀ ਅਤੇ ਖੁਧੀ। ਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ: ਸੰਗ੍ਰਾਮਜਿਤ, ਬ੍ਰਿਹਤਸੇਨਾ, ਸ਼ੂਰਾ, ਪ੍ਰਹਰਣਾ, ਅਰਿਜਿਤ, ਜਯਾ, ਸੁਭਦਰਾ, ਵਾਮਾਯੂ ਅਤੇ ਸਤਯਕਾ। ਰੋਹਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ: ਦੀਪਤਿਮਾਨ, ਤਾਮਰਾ, ਤਪਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨਾ ਤੋਂ ਰੁਕਮਵਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਅਨਿਰੁੱਧਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਰੁਕਮੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧੀ ਸੀ, ਭੋਜਕਟ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤੇ ਲੱਖਾਂ–ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਰੁਕਮੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਤ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤੀ? ਇਹ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੋ।" ਯੋਗੀ ਪੁਰਾਣੇ, ਭਵਿੱਖ, ਵਰਤਮਾਨ, ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਦੂਰ ਜਾਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਫ਼ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗੇ ਅਨਿਕ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ; ਉਹ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕੇ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ।" ਰੁਕਮੀ, ਆਪਣੇ ਵੈਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰੁਕਮਿਨੀ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਨ, ਵਿਆਹ ਲਈ। ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਤੀ ਰੋਚਨਾ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੇ ਪੋਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੂੰ, ਵੈਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮਮਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ। ਇਸ ਮੰਗਲ ਸਮੇਂ, ਰੁਕਮਿਨੀ, ਰਾਮਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸੰਬਾ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਕਟ ਸ਼ਹਿਰ ਗਏ। ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਬਲਰਾਮਾ ਨੂੰ ਪਾਸਾ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। "ਇਹ ਪਾਸਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ," ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਰ ਹਾਰ ਵੱਡੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਲਰਾਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਸਾ ਖੇਡਿਆ। ਰਾਮਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੌ, ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ, ਫਿਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਅ ਲਾਇਆ; ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਲਰਾਮਾ ਉੱਤੇ ਹੱਸਿਆ, ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਜੋ ਹਲਾਯੁਧਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਅ ਲਾਇਆ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਧੋਖਾ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜਿੱਤਿਆ।" ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਬਲਰਾਮਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ, ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਅ ਲਾਇਆ। ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ, ਪਰ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਫਿਰ ਧੋਖਾ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜਿੱਤਿਆ, ਗਵਾਹ ਦੱਸਣ।" ਤਦ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, "ਇਹ ਦਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ; ਰੁਕਮੀ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਮੰਦ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ। "ਤੁਸੀਂ ਪਾਸਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਤੁਸੀਂ ਗਵਾਲਿਆ ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋ; ਰਾਜੇ ਪਾਸਾ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਅਤੇ ਰੁਕਮੀ ਵਲੋਂ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਗਿਆ, ਬਲਰਾਮਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦਸਵੇਂ ਕਦਮ 'ਤੇ ਸੀ, ਬਲਰਾਮਾ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ—ਉਹੀ ਜੋ ਹੱਸਦਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ, ਰਾਂਗ, ਅਤੇ ਸਿਰ ਟੁੱਟ ਗਏ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਬਲਰਾਮਾ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ। ਜਦ ਰੁਕਮੀ, ਜੋ ਬਲਰਾਮਾ ਦਾ ਸਾਲਾ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਹਰੀ ਨੇ, ਰੁਕਮਿਨੀ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮਾ ਵਿਚਕਾਰ ਮਮਤਾ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਉਸ ਕੰਡੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਨਿੰਦਾ। ਫਿਰ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਾ ਭੋਜਕਟ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਾਸਥਲੀ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਨੇ ਬਾਣਾ ਦੀ ਧੀ ਊਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੋ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਬਾਣਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ—ਉਹੀ ਬਲੀ ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।" ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਬਾਣਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਭਗਤ, ਆਦਰਯੋਗ, ਦਾਨੀ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧ ਸੀ। ਸੋਣਿਤਾ ਨਾਮਕ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਰੁਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਤਾਂਡਵ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਚੁਣਿਆ। ਇਕ ਵਾਰ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਕੁਟ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਛੁਹੇ। "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮਹਾਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੁਆਮੀ, ਉਹ ਜੋ ਅਧੂਰੇ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਛੱਡ ਕੇ ਕੋਈ ਯੋਧਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।" "ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁਰਚਿਆ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਲੜਿਆ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ। ਉਹ ਵੀ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: "ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਝੰਡਾ ਟੁੱਟੇਗਾ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਚੂਰ ਕਰੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੂੜਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ, ਅਣਜਾਣਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਊਸ਼ਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਕਦੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਵਿਚ ਉਠ ਕੇ, ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਲਜਜਤ, 'ਕਿੱਥੇ ਹੋ, ਪ੍ਰੀਤਮ?' ਕਹਿ ਉਲਝ ਗਈ।