ਹੇ ਰਾਜਨ! ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਜੀ ਨੂੰ ਸਨੇਹ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਰੁਕਮੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਪਾਹਜ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੂਏ ਦੀ ਰਾਤ, ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਵੀ ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਉਹ ਅਸਹਿਣਯ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਗੁਪਤ ਦੂਤ ਰਾਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕਦੇ ਮੈਂ ਇਹ ਨਿਕੰਮਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਨਾ ਦੇਵਾਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਰਹੀ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੈਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰੁਕਮਣੀ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਹਰ ਇਕ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕੋਲ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਮ ਘਰਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਹਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੇ ਦਸ-ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਪਤਨੀ ਨੇ ਨੌਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਰ ਵੀ ਜਣੇ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਰਾਣੀਆਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਨਾਰੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ, ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰਿ ਦੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਡੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦੇ, ਅੱਖਾਂ-ਭਾਵ ਦਿੰਦੇ, ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਰਾਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਥ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਸਦੀ ਮਸਕਾਨ, ਨਜ਼ਰ, ਛੂਹ ਤੇ ਅਲਿੰਗਨ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੀਆਂ। ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਸੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਆਸਨ ਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਪੈਰ ਧੋਦੀਆਂ, ਪਾਨ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ, ਚਾਹੁੰਕਣ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਾਲ ਸਵਾਰਦੀਆਂ, ਸੇਜ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ, ਨ੍ਹਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਅਠ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦਸ-ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਫਿਰ ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਣ, ਸੁਦੇਸ਼ਣ, ਚਾਰੁਦੇਹ, ਸੁਚਾਰੁ, ਚਾਰੁਗੁਪਤ, ਭਦਰਚਾਰੁ, ਚਾਰੁਚੰਦ੍ਰ, ਵਿਚਾਰੁ ਤੇ ਚਾਰੁ—ਇਹ ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਘਟ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਸਤਭਾਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ: ਭਾਨੁ, ਸੁਭਾਨੁ, ਸਵਰਭਾਨੁ, ਪ੍ਰਭਾਨੁ, ਭਾਨੁਮਾਨ, ਚੰਦ੍ਰਭਾਨੁ, ਬ੍ਰਹਦਭਾਨੁ, ਰਤਿਭਾਨੁ, ਸ੍ਰੀਭਾਨੁ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨੁ। ਜਾਮਬਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਮ्ब, ਸੁਮੀਤ੍ਰ, ਪੁਰੁਜਿਤ, ਸ਼ਤਜਿਤ, ਸਹਸ੍ਰਜਿਤ, ਵਿਜਯ, ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁ, ਵਸੁਮਾਨ, ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਕ੍ਰਤੁ। ਨਾਗਨਜਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ: ਵੀਰ ਚੰਦ੍ਰ, ਅਸ਼ਵਸੇਨ, ਚਿਤ੍ਰਗੁ, ਵੇਗਵਾਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼, ਆਮ, ਸ਼ੰਕੁ, ਵਸੁ, ਸ੍ਰੀਮਾਨ, ਕੁੰਤਿਰ। ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ: ਸ਼੍ਰੁਤ, ਕਵੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼, ਵੀਰ, ਸੁਬਾਹੁ, ਭਦ੍ਰ, ਏਕਲ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਦਰਸ਼, ਪੂਰਨਮਾਸ ਤੇ ਸੌਮਕਾ। ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ: ਪ੍ਰਘੋਸ਼, ਗਾਤ੍ਰਵਾਨ, ਸਿੰਘ, ਬਲ, ਪ੍ਰਭਲ, ਊਰਧਵਗ, ਮਹਾਸ਼ਕਤਿ, ਸਹ, ਓਜ, ਅਪਰਾਜਿਤ। ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ: ਵ੍ਰਿਕ, ਹਰਸ਼, ਅਨਿਲ, ਗ੍ਰਿਧਰ, ਵਰਧਨ, ਅਨਾਦ, ਮਹਾਸ਼, ਪਾਵਨ, ਵਹਿਨੀ, ਖੁਧੀ। ਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ: ਸੰਗ੍ਰਾਮਜਿਤ, ਬ੍ਰਿਹਤਸੇਨ, ਸ਼ੂਰ, ਪ੍ਰਹਰਨ, ਅਰਿਜਿਤ, ਜਯ, ਸੁਭਦ੍ਰ, ਵਾਮਾਯੁ, ਸਤ੍ਯਕ। ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ: ਦੀਪਤਿਮਾਨ, ਤਾਮ੍ਰ, ਤਪਤਾ ਆਦਿ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੋਂ ਰੁਕਮੀ ਦੀ ਧੀ ਰੁਕਮਵਤੀ ਦੇ ਘਰ ਅਨਿਰੁੱਧ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਸ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਕੁੱਲ ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਰੁਕਮੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਰੁਕਮਵਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਇਹ ਵਿਆਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?" ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਯੋਗੀ ਪੁਰਾਣ, ਭਵਿੱਖ, ਵਰਤਮਾਨ, ਪਰੋਖ, ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਤੇ ਲੁਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਫ਼ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਸੁਨੋ, ਰੁਕਮਵਤੀ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ (ਕਾਮਦੇਵ) ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਰੁਕਮਵਤੀ ਨੂੰ ਰਥ 'ਚ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ। ਰੁਕਮੀ, ਭਾਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਆਪਣੇ ਭਾਣਜੇ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਰੁਕਮਣੀ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਤਰੀ ਰੋਚਨਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਨਿਰੁੱਧ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਵਿਆਹ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਭੈਣ ਦੀ ਖਾਤਰ ਉਸਨੇ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜਿਆ। ਉਸ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ, ਰੁਕਮਣੀ, ਰਾਮ (ਬਲਰਾਮ), ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਾਂਬ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਬੋਜਕਟ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਵਿਆਹ ਮਗਰੋਂ, ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਦਿ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ, ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਚੌਪੜੀ (ਜੂਆ) ਵਿੱਚ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਵੇ। ਬਲਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਚੌਪੜੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਬੈਠੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੌ, ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ, ਫਿਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁਦਰਾਂ ਦੀ ਬਾਜੀ ਲਾਈ, ਤੇ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਉਹ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਕਲਿੰਗ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਹੱਸ ਕੇ ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਜੋ ਹਲਾਧਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਲੱਖ ਦੀ ਬਾਜੀ ਲਾਈ, ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਪਰ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜਿੱਤਿਆ ਹਾਂ।" ਹੁਣ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਦਸ ਲੱਖ ਦੀ ਬਾਜੀ ਲਾਈ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜਿੱਤ ਗਏ। ਰੁਕਮੀ ਫਿਰ ਠੱਗੀ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਤੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਮੰਗੀ। ਤਦ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੋਈ, "ਇਹ ਬਾਜੀ ਸਿਰਫ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਜਿੱਤੀ, ਰੁਕਮੀ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਬਚਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।" ਪਰ ਰੁਕਮੀ ਨੇ, ਖੋਟੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਮੰਦਭਾਗੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਦੀ ਉਗਰਾਹੀ ਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਹੰਸੀ ਉਡਾਈ। ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਚੌਪੜੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਗੋਆਲੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਜੇ ਤਾਂ ਚੌਪੜੀ ਤੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚਲਾਉਂਦੇ, ਨਾ ਕਿ ਤੂੰ ਵਰਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣਕੇ ਤੇ ਰੁਕਮੀ ਵਲੋਂ ਹੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੀ ਵਿਆਹ ਤੇ ਚੌਪੜੀ ਦੀ ਉਹ ਅਨੋਖੀ ਘਟਨਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।