ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਤਵਨਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੁਕਮਣੀ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਕਿ ਇਹ ਬੋਲ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿਚ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵਲੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਦੀ ਡਰ ਛੱਡ ਬੈਠੀ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ, ਅਤੇ ਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੋਲ ਪਾਈ। ਰੁਕਮਣੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਣਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਣਮੋਲ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਜਿਹੇ ਸਰਵ-ਸੰਪਦਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਮਹੱਤਵ ਵਿਚ ਮਸਤ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਹੇ ਮਹਾ-ਬਾਹੁ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਲਹਿਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ, ਪਰ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਘਣ ਘੂਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਾਡੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜੰਤੂਆਂ ਲਈ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਹਾਰ ਸੰਸਾਰਕ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰਹਿਤ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਨਿਰਵਸਤੁ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਮਹਾ-ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਧਨ-ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਪਰ ਮਹਾ-ਪੁਰਖ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਲਕਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ; ਗਿਆਨੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਦੇ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਾਡਾ ਮਹੱਤਵ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰੋਹ ਨੂੰ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹੋ—ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭੌਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਵਰਦਾਨਾਂ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ? ਹੇ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਬੋਲ ਸ਼ਾਇਦ ਸੁਸਤ ਲੱਗਣ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਧਨੁ ਦੇ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਲੈ ਲਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਆਸ਼੍ਰਯ ਲੱਭਿਆ। ਤੁਾਨੂੰ ਚਾਹ ਕੇ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਅੰਬਰਿਸ਼, ਨਹੁਸ਼ ਅਤੇ ਗਯਾ ਵਰਗੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਜੋ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਰਗ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੇ? ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਜੋ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੁਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਆਸ਼੍ਰਯ ਕਿਉਂ ਲੱਭਣਗੇ? ਆਮ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਲਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ—ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ—ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ, ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯੋਗ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਭਟਕਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸ਼੍ਰਯ ਹੋਣ; ਤੁਸੀਂ ਉਪਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਪੁਰਖ ਗਧਾ, ਗਾਂ, ਘੋੜਾ, ਬਿੱਲੀ ਜਾਂ ਦਾਸ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਜੋ ਮੂਰਖ ਨਾਰੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਹੀਂ ਸੁੰਘੀ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚਮੜੀ, ਵਾਲ, ਨਖ, ਮਾਸ, ਹੱਡੀਆਂ, ਖੂਨ, ਕੀੜੇ, ਮਲ, ਕਫ, ਪਿਤ, ਵਾਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ—ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਤਮ-ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਜਦੋਂ ਵਧੀ ਉਮਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਰਜੋ-ਗੁਣ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਹੋ, ਉਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੋਲ ਝੂਠ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਆਰੀ ਨਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹੋਰ ਲਈ। ਇੱਕ ਵਿਹਾਸ਼ਕਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਰਿਤਰ ਢੀਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਵੇਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਐਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘਾਤੀ ਨਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਜੇ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਖੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਪਰਖਿਆ, ਤੇਰੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੇਖਣ ਲਈ। ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਕੇਵਲ ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਅਨਨ ਭਗਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਤੇਰੀ ਪਤੀ-ਪ੍ਰੀਤ ਅਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਮਨ ਉਲਝਿਆ, ਤੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਆਹ-ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਪਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿਚ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਾਣੀ, ਮੈਨੂੰ—ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਧਨ—ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਸੰਸਾਰੀ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਭਾਗੇ ਹਨ। ਨਰਕ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਰਕ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਕਰਕੇ ਸੁਖਦਾਈ ਹੈ। ਹੇ ਗ੍ਰਿਹ-ਸਵਾਮਿਨੀ, ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਚਲਿਆ, ਜੋ ਦੁਲਭ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜੋ ਮਨ-ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਧੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਛਲ-ਕਪਟ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਨ। ਹੇ ਮਾਣੀ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਜਿਹੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ, ਆਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚੁਪਚਾਪ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵਿਅੰਗ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ-ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਜੂਏ ਵਿਚ ਮਰ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਉਹ ਅਸਹਿਣ ਦੁੱਖ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਦੂਤ ਰਾਹੀਂ ਗੁਪਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਅਯੋਗ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਅਡੋਲ ਰਹੀ; ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੈਸਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਜੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ-ਵਿਧੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਹਰਿ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ, ਗ੍ਰਿਹ-ਸਥ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਗ੍ਰਿਹ-ਸਥ ਹੀ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਹਰ ਰਾਣੀ ਨੇ ਦਸ-ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਸਮਾਨ, ਅਤੇ ਨੌਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਅਚ੍ਯੁਤ, ਜੋ ਘਰ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਸਮਝਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਮਲ-ਵਰਗ ਚਿਹਰੇ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਨਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀਆਂ। ਮੁਸਕਾਨ-ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਇਸ਼ਾਰੇ ਜੋ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੱਸਦੇ, ਅਤੇ ਭੌਹਾਂ ਦੇ ਹਿਲਾਓ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ, ਚਤੁਰ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਕਾਮ-ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਨਾਰੀਆਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਅਟੱਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਨਜ਼ਰ, ਸਪਰਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਗ-ਲਗਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ। ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨਾ, ਆਸਨ ਦੇਣਾ, ਚਰਨ ਧੋਣਾ, ਪਾਨ ਦੇਣਾ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ, ਪੰਖਾ ਕਰਨਾ, ਸੁਗੰਧਤ ਹਾਰ, ਵਾਲ ਸਵਾਰਨਾ, ਸੇਜ ਬਣਾਉਣਾ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਗ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚ, ਦਸ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਠ ਰਾਣੀਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ। ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਣਾ, ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ, ਚਾਰੁਦੇਹਾ ਮਹਾਬਲੀ, ਸੁਚਾਰੁ, ਚਾਰੁਗੁਪਤ, ਭਦ੍ਰਚਾਰੁ, ਅਤੇ ਹੋਰ, ਚਾਰੁਚੰਦ੍ਰਾ, ਵਿਚਾਰੁ, ਤੇ ਚਾਰੁ ਹਨ ਹਰੀ ਦੇ ਦਸਵੇਂ; ਇਹ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਰੁਕਮਣੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਭਾਨੁ, ਸੁਭਾਨੁ, ਸਵਰਭਾਨੁ, ਪ੍ਰਭਾਨੁ, ਭਾਨੁਮਾਨ, ਚੰਦ੍ਰਭਾਨੁ, ਬ੍ਰਹਦਭਾਨੁ, ਅਤੇ ਰਤਿਭਾਨੁ—ਇਹ ਅੱਠ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀਭਾਨੁ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨੁ, ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਸਾਮ੍ਬ, ਸੁਮਿਤ੍ਰ, ਪੁਰੁਜਿਤ, ਸ਼ਤਜਿਤ, ਅਤੇ ਸਹਸ੍ਰਜਿਤ। ਵਿਜਯ, ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁ, ਵਸੁਮਾਨ, ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਤੇ ਕਰਤੁ—ਇਹ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਸਾਮ੍ਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਮਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ, ਰਾਣੀਆਂ, ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਸੇਵਾ—all ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਲੀਨ—ਧਰਮ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਰਹੇ।