ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਰੁਕਮਣੀ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਪੈਰ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਨਖ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਜਨ ਨਾਲ ਕਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਹੰਝੂ ਵਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਕੇਸਰ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਣ ਉਹ ਪसीਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗਹਿਰੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਕਰਕੇ ਰੁੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਤੇ ਅਸਹਿਣੀ ਚਿੰਤਾ, ਡਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਉਸਦਾ ਕੰਗਣ ਢੀਲਾ ਹੋ ਕੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਲੁੜਕ ਗਿਆ, ਪੱਖਾ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਭੁੱਲ ਗਏ, ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਕੇਲਾ ਦਾ ਰੁੱਖ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਰੁਕਮਣੀ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਉਹਦੇ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਦਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਤੁਰੰਤ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਣ ਤੋਂ ਉੱਠੇ, ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਸਵਾਰੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂੰਝਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਚੇਤੇ ਨੂੰ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਰੁਕਮਣੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹੀ ਅਰਪਿਤ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਗਰ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਰੁਕਮਣੀ ਦਾ ਮਨ ਅਹੰਕਾਰ ਜਾਂ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਕੇ ਉਲਝ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਐਸੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜੋ ਸਤਜਨਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਡ ਪਾਈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ! ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣਨ ਲਈ ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ! ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਹੋਠ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਕੰਬਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੂੰ ਲਾਲ ਨੈਨਾ ਨਾਲ ਤਿੱਕੀ ਨਜ਼ਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਭੰਵੀਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਜੀਵਨ ਵਿਚ, ਹੇ ਲਜਵਤੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਕਰਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਸਮਝ ਗਈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਬਚਨ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿਚ ਸਨ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਲੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੋਲਿਆ: "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨਾ! ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜੋੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਥੋੜੀਆਂ ਖੁਬੀਆਂ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ? ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਮੁੰਦਰ। ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਭਗਤਾਂ ਵਾਸਤੇ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਰਾਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮਝਣ ਔਖੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਗਤ ਦੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ। ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਮਹਾਨ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲਚ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਅੰਨੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਫਿਰ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਭ ਲਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਗਤ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਢੁੱਕਵੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਵਿਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਤੁਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜਗਤ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹੋ—ਮੈਂ ਇਉਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਭੌਹ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਗਵਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ। ਹੇ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ! ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੁਸਤ ਬੋਲਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲਿਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਅੰਬਰਿਸ਼, ਨਹੁਸ਼, ਗਯਾ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਜੋ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ? ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਤਜਨ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਆਸਰਾ ਕਿਉਂ ਲਵੇ? ਪਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹੋਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਕੋਲ ਆਪ ਆਉਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ, ਉਥੇ ਪੁਰਸ਼ ਗਧੇ, ਗਾਂ, ਘੋੜੇ, ਬਿੱਲੀਆਂ ਜਾਂ ਨੌਕਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਜੋ ਮੂਰਖ ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਚਮੜੀ, ਵਾਲ, ਨਖ, ਹੱਡੀਆਂ, ਮਾਸ, ਲਹੂ, ਕੀੜੇ, ਮਲ, ਕਫ, ਪਿੱਤ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਹੀ ਪਤੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਜਿਉਂਦੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਮੁਰਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨਾ! ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਜਦ ਵਧਾਪੇ ਕਰਕੇ ਰਜੋਗੁਣ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹੋ, ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ। ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਂ ਵਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਲ ਵੀ। ਜਦ ਕੋਈ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਪਰ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਔਰਤ ਹੋਵੇ, ਉਹਦਾ ਮਨ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਵੇਂ ਵਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਪਤੀ ਨੂੰ ਐਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ! ਮੈਂ ਬਚਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣਣ ਲਈ ਤੇਰਾ ਪਰਖਿਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ! ਜੇ ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੀ ਹੀ ਭਗਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਅਨਨ ਭਗਤ ਹੋ। ਹੇ ਨਿਰਪਾਪੇ! ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਵਲ ਪਿਆਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਲਝ ਗਈ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਜੋ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਦਾਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਵੀ। ਜੋ ਮਾਣੀ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ ਵੀ ਸੰਸਾਰਕ ਵਾਛਾਵਾਂ ਜਾਂ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੇਅਕਲ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਨਰਕ ਵੀ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਗ੍ਰਿਹਣੀ! ਤੇਰਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਅਮਲ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾਇਕ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਮਨਾਉਣ ਔਖੀਆਂ ਹਨ, ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਪਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਣ। ਹੇ ਮਾਣੀ! ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਨਿਭੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਰਾਜੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਹੀਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ। ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਜੂਏ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੇਰੇ ਵਿਆਹ ਉਤਸਵ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਉਹ ਅਸਹਿਣੀ ਚੋਟ ਸਹਿ ਲਈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕਿਹਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ, ਤੇ ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਅਯੋਗ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਅਟੁੱਟ ਰਹੀ; ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੀਆ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰੁਕਮਣੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰਿ, ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਜਗਤ ਦੇ ਆਚਾਰਯਾ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਪ ਸੱਚਮੁੱਚ ਘਰ-ਵਾਰਾ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਹਰ ਇਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਹਰ ਇਕ ਪਿਤਾ ਵਰਗੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਤੇ ਨੌਂਵੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਖਰੇ, ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਅਚ੍ਯੁਤ, ਜੋ ਘਰੋਂ ਕਦੇ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਦੀਆਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਰਗੇ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਮਨ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦੀਆਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਾਂ ਰੋਕ ਸਕੀਆਂ।